Từ mảnh đời chiến sĩ nơi đảo xa

Tôi gặp Trung tá Hoàng Trường Giang, Trưởng phòng Phát hành Truyền thông, báo Quân đội Nhân dân, một trong những tấm gương điển hình của chương trình “Việc tử tế” do Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) thực hiện, sau chuyến công tác Trường Sa tháng 5/2026.

Câu chuyện của chúng tôi bắt đầu từ mảnh đời của người thợ lặn khi anh Giang đến Trường Sa năm 2014: “Anh Phượng, quê ở Nghệ An có 8 năm ở Trường Sa, 3 lần nhập ngũ, nhưng chưa được tuyển dụng vì quá tuổi. Là thợ lặn giỏi nhưng hoàn cảnh gia đình anh Phượng rất khó khăn. Anh chấp nhận xa quê kiếm sống để gửi tiền về gia đình nuôi vợ và hai con đang tuổi ăn học, trong đó, con út bị hội chứng down”.

Trở về đất liền, nhà báo Hoàng Trường Giang viết bài báo với tên “Ước nguyện chưa thành của người thợ lặn Trường Sa” đăng trên trang “Ý kiến chiến sĩ” báo Quân đội nhân dân ngày 8/6/2014, phản ánh hoàn cảnh khó khăn của anh Phan Đức Phượng, công nhân hợp đồng của Hải đoàn 129 (Quân chủng Hải quân) trên đảo Đá Tây.

Sau bài viết, đau đáu với hoàn cảnh của người thợ lặn, nhà báo Hoàng Trường Giang và các đồng đội nhiều lần đề nghị Quân chủng Hải Quân, Cục Quân lực (Bộ Quốc phòng) tuyển dụng anh Phượng và được chấp thuận. Nhờ vậy, chế độ đãi ngộ của Nhà nước dành cho anh Phượng tốt hơn, anh trở thành chỗ dựa vững chắc cho gia đình. Sau này có dịp, anh Giang đến thăm vợ con anh Phượng ở Bà Rịa - Vũng Tàu, giúp thêm kinh phí, động viên các cháu.

Cũng trong năm 2014, với vai trò kết nối, nhà báo Hoàng Trường Giang tiếp tục giúp đỡ một giađình quân nhân ở Nhà giàn DK1. “Tháng 7/2014, tôi tình cờ biết chuyện của anh Phạm Văn Hướng, nhân viên quân y Nhà giàn DK1, Vùng 2 Hải quân. Anh Hướng có 30 năm gắn bó với Nhà giàn. Con anh đang bị xuất huyết não. Tôi đã tìm đến Bệnh viện Nhi Trung ương với mong muốn giúp đỡ, nhưng anh Hướng từ chối không gặp...”, anh Giang nhớ lại.

Nói đến đây, giọng nhà báo Hoàng Trường Giang chùng xuống: “Cả đời gắn bó với Nhà giàn, là một nhân viên quân y, cứu không biết bao nhiêu ngư dân trên biển, nay con bị bệnh nặng, anh Hướng vẫn từ chối sự giúp đỡ, khiến tôi càng trăn trở...”.

Không đành lòng trước hoàn cảnh khó khăn của anh Hướng, anh Giang đã liên hệ Vùng 2 Hải Quân, đơn vị quản lý Tiểu đoàn DK1 để viết bài, hy vọng có thể giúp đỡ được anh Hướng. Sau khi bài báo về hoàn cảnh của anh Hướng được đăng tải, Bộ trưởng Bộ Y tế khi đó đã miễn toàn bộ viện phí cho con anh...

“Thật kỳ tích, 3 năm sau, con anh Hướng đã dần hồi phục nhờ sự kiên trì của gia đình và hỗ trợ của đồng đội. Câu chuyện của tôi về gia đình anh Hướng cũng là một trong những ‘Việc tử tế’ của VTV”, nhà báo Hoàng Trường Giang bày tỏ.

Cũng trong năm đó, một chương trình khám chữa bệnh cho các thân nhân các chiến sĩ của Lữ đoàn đặc công 126 Hải quân khi tham gia nhiệm vụ ở Trường Sa, được nhà báo Hoàng Trường Giang kết nối với Bệnh viện Bạch Mai thành công ngoài mong đợi. Trong đó, có những trường hợp phải can thiệp phẫu thuật với kinh phí hỗ trợ lên tới hàng trăm triệu đồng.

Nhà báo Hoàng Trường Giang còn được biết đến với dự án “Thắp lên một que diêm”, với hành trình thiện nguyện từ những lớp học vùng cao cho đến những gia đình quân nhân khó khăn. Điểm nổi bật của “Thắp lên một que diêm” là sự kết hợp sức mạnh của cộng đồng, lực lượng vũ trang và báo chí. Đây là mô hình “hiệp đồng” độc đáo, vừa cung cấp thông tin chính xác, vừa tạo dựng được niềm tin, vừa bảo đảm hiệu quả trong việc huy động và sử dụng nguồn lực. Dự án không chỉ dừng ở việc cải thiện điều kiện sống, học tập bằng các công trình cụ thể, mà còn góp phần củng cố tinh thần, niềm tin, động lực cho học sinh, cán bộ chiến sĩ và gia đình họ...

Nối dài những sẻ chia

Gần 20 năm làm báo, cũng là chừng ấy năm nhà báo Hoàng Trường Giang làm thiện nguyện. Với anh, trước những khó khăn của người lính, anh tự nhủ với lòng mình “không thể đứng ngoài cuộc”. Đó là câu chuyện về chiến sĩ Nguyễn Hùng Linh (quê Sầm Sơn, Thanh Hóa).

Chiến sĩ Nguyễn Hùng Linh đã mất ở Trường Sa khi chỉ còn hai tháng nữa là hoàn thành nghĩa vụ quân sự. Biết tin này, nhà báo HoàngTrường Giang tìm tới nhà của chiến sĩ Linh ở Sầm Sơn. Chứng kiến gia cảnh khó khăn của gia đình Linh: Mẹ chiến sĩ Linh gần như kiệt sức khi nghe tin dữ, em gái thì đang chạy thận..., anh Giang không khỏi xót xa. Anh cũng mới chỉ gặp chiến sĩ Linh trong chuyến công tác Trường Sa và tấm ảnh chụp chung còn đây. Thế mà...

Cách đây ba năm, khi Quân chủng Hải quân đưa hài cốt chiến sĩ Linh về Cam Ranh, nhà báo Hoàng Trường Giang đã hỗ trợ kinh phí và hoàn tất việc xây mộ.

Một câu chuyện khác là chuyện về hai anh em Lò Quang Việt và Lò Tuấn Anh, con trai của liệt sĩ, Thiếu tá Lò Văn Thép. Đồng chí Thép công tác ở Đồn Biên phòng Mù Cả (tỉnh Lai Châu), hy sinh trong khi làm nhiệm vụ chống dịch COVID-19 tại đầu nguồn sông Đà. Cuối năm 2020, cô giáo Hào, vợ đồng chí Thép viết thư cho nhà báo Hoàng Trường Giang chia sẻ về việc chồng vừa hy sinh chưa được công nhận, căn nhà cũ bị mưa bão làm cho xiêu vẹo, con trai thứ hai cấp cứu mổ ruột thừa... Mọi khó khăn dồn dập đổ lên vai cô giáo vùng cao hằng ngày phải đi bộ hơn hơn 20 km đến trường dạy học. Nhờ sự kết nối và thông qua bài viết của nhà báo Trường Giang, nhiều tấm lòng hảo tâm đã giúp đỡ gia đình đồng chí Thép. Hai cháu Quang Việt và Tuấn Anh được chị Phạm Liên Hương, Giám đốc Trường Phổ thông Quốc tế Kinh Bắc (Bắc Ninh) nhận đỡ đầu, đưa về nuôi ăn học đến hết lớp 12.

Mỗi khi có dịp đi công tác Bắc Ninh, nhà báo Hoàng Trường Giang thường tranh thủ ghé thăm nơi hai cháu ăn học. Thấy các cháu được chăm lo đầy đủ, anh Giang phần nào thấy yên tâm.

“Tuấn Anh còn nhỏ chưa mơ ước gì nhiều, nhưng Quang Việt mong muốn lớn lên được làm bộ đội, nếu trở thành lính biên phòng như bố cháu thì không gì bằng...”, nhà báo Hoàng Trường Giang kể.

Bằng những việc làm đầy nhân văn, những “việc tử tế” của nhà báo Hoàng Trường Giang đã làm không chỉ dừng lại ở sự giúp đỡ những mảnh đời khó khăn có thêm động lực trong cuộc sống, mà còn khẳng định rằng, trách nhiệm cao nhất của một nhà báo, trước hết xuất phát từ trách nhiệm của “con người với con người” với một trái tim luôn nóng và đầy thấu cảm.