Nghiên cứu do nhóm nhà khoa học thuộc Đại học Stanford dẫn đầu, công bố trên tạp chí The Lancet Planetary Health, đánh giá tần suất nhiệt độ cực đoan do biến đổi khí hậu vượt quá ngưỡng chịu đựng của cơ thể người cao tuổi. Các nghiên cứu trước đây thường sử dụng chỉ số nhiệt độ bầu ướt, kết hợp giữa nhiệt độ và độ ẩm để đánh giá khả năng cơ thể con người chống chịu với nắng nóng. Tuy nhiên, những nghiên cứu này chủ yếu được thực hiện trên người trẻ, khỏe mạnh và chưa phản ánh đầy đủ nguy cơ đối với người cao tuổi.

Theo các nhà nghiên cứu, người lớn tuổi dễ bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ cao hơn, do khả năng tiết mồ hôi suy giảm, chức năng tim mạch yếu hơn và thường có các bệnh lý nền. Để khắc phục hạn chế này, nhóm nghiên cứu sử dụng dữ liệu từ các thí nghiệm mới tại Mỹ, trong đó đánh giá khả năng chịu nhiệt và độ ẩm của những người trên 60 tuổi.

Kết hợp các dữ liệu trên với xu hướng già hóa dân số toàn cầu, các nhà khoa học xây dựng mô hình dự báo tác động của nắng nóng đối với 3 nhóm tuổi đến năm 2100, dưới những kịch bản về mức độ nóng lên khác nhau. Kết quả cho thấy nếu nhiệt độ trung bình toàn cầu tăng 1,5 độ C so với thời kỳ tiền Cách mạng Công nghiệp, khoảng 22% số người trên 60 tuổi trên thế giới có thể phải đối mặt với mức nhiệt nguy hiểm ít nhất một tháng mỗi năm.

Nghiên cứu cũng ước tính cứ mỗi 1 độ C nhiệt độ toàn cầu tăng thêm sẽ có khoảng 1 tỷ người phải trải qua thêm khoảng một tháng nhiệt độ và độ ẩm vượt quá khả năng chịu đựng của cơ thể.

Trong kịch bản nhiệt độ toàn cầu tăng 3 độ C, người cao tuổi tại những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, đặc biệt tại Nam Á và khu vực Vùng Vịnh, có thể phải đối mặt với mức nhiệt nguy hiểm cả ngày lẫn đêm trong khoảng 3 tháng mỗi năm. Những quốc gia được cho là đặc biệt dễ bị tổn thương gồm Ấn Độ, Pakistan, Bangladesh, Myanmar và Niger, nơi có tỷ lệ nghèo cao và khả năng tiếp cận các phương tiện làm mát còn hạn chế.

Các nhà nghiên cứu cảnh báo tình trạng nắng nóng vượt quá khả năng thích nghi của cơ thể có thể ngày càng trở thành động lực thúc đẩy di dời dân cư trong nội địa và di cư xuyên biên giới, tạo thêm những thách thức về chính sách và nhân đạo. Để hạn chế những kịch bản nghiêm trọng trên, nhóm nghiên cứu kêu gọi các quốc gia tăng cường cắt giảm khí thải gây hiệu ứng nhà kính, đồng thời ưu tiên người cao tuổi và các nhóm dễ bị tổn thương trong các kế hoạch ứng phó với nắng nóng.

Các nhà khoa học đặc biệt lưu ý rằng phần lớn các ca tử vong do nắng nóng xảy ra trong nhà, do đó việc mở rộng khả năng tiếp cận điều hòa không khí và các phương tiện làm mát khác có ý nghĩa quan trọng trong bảo vệ sức khỏe người cao tuổi.

Nghiên cứu được công bố trong bối cảnh Bắc bán cầu đang trải qua một mùa Hè nắng nóng gay gắt, với nhiều kỷ lục nhiệt độ bị phá vỡ và các đợt cháy rừng, nắng nóng kéo dài, hạn hán xảy ra tại nhiều khu vực ở châu Âu.