Nền tảng tài chính của người Việt vẫn thuộc nhóm dẫn đầu khu vực

Báo cáo Chỉ số Năng lực tài chính 2026 của Sun Life ghi nhận, Việt Nam tiếp tục nằm trong nhóm thị trường có khả năng chống chịu tài chính tốt nhất khu vực châu Á, phản ánh nền tảng tài chính tương đối vững vàng của người tiêu dùng trong bối cảnh kinh tế còn nhiều biến động.

Theo khảo sát, 31% người Việt được xếp vào nhóm có năng lực tài chính cao, vượt Singapore (21%), Malaysia (22%) và Philippines (19%). Trong khi đó, chỉ 9% thuộc nhóm có năng lực tài chính thấp - một trong những tỷ lệ thấp nhất khu vực.

Đáng chú ý, 22% người được khảo sát cho biết cảm thấy rất an toàn về tài chính, gần gấp đôi mức trung bình của các thị trường tham gia nghiên cứu. Bên cạnh đó, tỷ lệ người thiếu tự tin trước các tình huống tài chính khẩn cấp giảm từ 21% năm 2025 xuống còn 14% trong năm 2026, trong khi nhóm tự tin vào khả năng ứng phó tăng từ 51% lên 53%. Tỷ lệ người cảm thấy không an tâm về tài chính cũng giảm từ 14% xuống còn 10%.

Theo Sun Life, những kết quả này cho thấy người Việt vẫn duy trì khả năng tạo thu nhập, tích lũy và thích ứng trước các biến động kinh tế. Tuy nhiên, áp lực chi phí sinh hoạt đang tạo ra những thay đổi đáng kể trong hành vi quản lý tài chính của các hộ gia đình.

Báo cáo cho thấy tỷ lệ người thuộc nhóm có năng lực tài chính cao giảm từ 34% năm 2025 xuống còn 31% trong năm 2026, trong khi nhóm có năng lực tài chính trung bình tăng từ 59% lên 61%. Đồng thời, tỷ lệ người cảm thấy an toàn tài chính ở mức cao giảm mạnh từ 71% xuống còn 59%.

Theo khảo sát, 84% người tiêu dùng cho biết lạm phát khiến việc trang trải chi phí hằng tháng trở nên khó khăn hơn. Các khoản chi thiết yếu như thực phẩm, điện, nước và nhiên liệu ảnh hưởng tới gần 96% số người được hỏi, trong khi 92% cho biết chi phí y tế tiếp tục tạo áp lực lớn đối với ngân sách gia đình.

AI trở thành công cụ hỗ trợ quản lý tài chính

Áp lực chi phí đang khiến nhiều người tiêu dùng lựa chọn các giải pháp tài chính mang tính ngắn hạn để duy trì cuộc sống.

Có 33% người được khảo sát dự định rút tiền tiết kiệm để chi tiêu - thuộc nhóm cao nhất trong các thị trường khảo sát. Khoảng 23% cắt giảm hoặc trì hoãn một số khoản chi thiết yếu, trong khi 12% tạm dừng đóng góp vào quỹ hưu trí hoặc các khoản tiết kiệm cho tuổi nghỉ hưu.

Xu hướng này phản ánh sự dịch chuyển từ mục tiêu tích lũy dài hạn sang ưu tiên cân đối dòng tiền trước mắt. Báo cáo cũng ghi nhận 61% người tiêu dùng chưa có kế hoạch tài chính hoặc chỉ lập kế hoạch trong thời gian dưới một năm. Song song đó, mức độ tự tin vào khả năng đạt được các mục tiêu tài chính dài hạn giảm từ 64% năm 2025 xuống còn 59% trong năm 2026.

Một điểm đáng chú ý khác là người Việt đang dẫn đầu khu vực về mức độ ứng dụng trí tuệ nhân tạo tạo sinh (Generative AI) trong quản lý tài chính. Có tới 75% người tham gia khảo sát cho biết đã sử dụng AI để tìm kiếm lời khuyên tài chính - tỷ lệ cao nhất trong số các thị trường được nghiên cứu. Đồng thời, 73% dự kiến sẽ tăng cường sử dụng công nghệ này trong vòng 12 tháng tới.

Tuy nhiên, việc ứng dụng công nghệ chưa đồng nghĩa với hiểu biết tài chính được cải thiện. Báo cáo cho thấy 59% người tiêu dùng tự đánh giá kiến thức tài chính của mình chỉ ở mức cơ bản hoặc thấp. Theo Sun Life, những người có hiểu biết tài chính tốt thường chuẩn bị tốt hơn trước các biến động về chi phí sinh hoạt, đồng thời có mức độ tự tin cao hơn đối với các mục tiêu tài chính trong tương lai.

Bà Lay Hoon Tan, Tổng Giám đốc Sun Life Việt Nam, cho biết kết quả khảo sát cho thấy người Việt vẫn duy trì nền tảng tài chính tương đối tốt so với khu vực, đặc biệt ở khả năng thích ứng với các biến động ngắn hạn. Tuy nhiên, chi phí sinh hoạt gia tăng đang khiến nhiều người phải đưa ra những quyết định mang tính tạm thời, có thể ảnh hưởng đến sự ổn định tài chính trong dài hạn. Điều này cho thấy, việc nâng cao kiến thức tài chính và xây dựng kế hoạch tài chính dài hạn đóng vai trò quan trọng trong việc củng cố khả năng chống chịu trước các biến động kinh tế.