Đồng hành để ngư dân vươn khơi đúng luật, an toàn

Không chỉ làm nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, lực lượng Bộ đội Biên phòng còn trở thành chỗ dựa tin cậy của ngư dân trong từng chuyến vươn khơi. Từ những buổi tập huấn phòng, chống khai thác IUU đến các cuộc cứu nạn giữa biển động, hình ảnh người lính quân hàm xanh ngày càng in đậm trong lòng bà con vùng biển.

Những ngày đầu xuân năm mới 2026, câu chuyện vươn khơi của ngư dân tại xã đảo Thạnh An, Cần Giờ không chỉ xoay quanh sản lượng đánh bắt mà còn là sự thay đổi rõ rệt trong ý thức chấp hành pháp luật. Nhiều ngư dân cho biết, chính các buổi tuyên truyền, tập huấn do lực lượng Bộ đội Biên phòng TP Hồ Chí Minh tổ chức đã giúp họ hiểu sâu hơn về quy định chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định (IUU).

Theo Thượng úy Bế Hồng Quân, Trạm trưởng Trạm kiểm soát Đồn Biên phòng Thạnh An thuộc Bộ đội Biên phòng TP Hồ Chí Minh, xã đảo Thạnh An hiện có 135 tàu cá hoạt động khai thác thủy, hải sản, trong đó 4 tàu công suất lớn dài trên 15m vươn khơi xa bờ. Thời gian qua, ngư dân địa phương chấp hành nghiêm các quy định chống khai thác IUU; 100% tàu thuộc diện bắt buộc đều lắp đặt thiết bị giám sát hành trình, duy trì kết nối ổn định và thực hiện ghi chép đầy đủ nhật ký khai thác, góp phần xây dựng nghề cá minh bạch, bền vững.

Ngư dân Quảng Thanh Long, một ngư dân có hơn 40 năm gắn bó với nghề biển tại xã đảo Thạnh An, Cần Giờ nhớ lại, trước đây bà con chủ yếu đánh bắt dựa trên kinh nghiệm truyền đời, ít quan tâm đến việc ghi nhật ký khai thác hay lắp đặt thiết bị giám sát hành trình. “Mình chỉ nghĩ đơn giản là đi biển sao cho có cá mang về. Nhiều quy định chưa hiểu hết, cũng chưa ý thức được tầm quan trọng lâu dài”, ông Long nói.

Những năm gần đây, khi cán bộ Biên phòng thường xuyên xuống tận tàu tuyên truyền, hướng dẫn cụ thể từng nội dung liên quan đến IUU, nhận thức của bà con dần thay đổi. Ông Long chia sẻ: “Các anh giải thích rất kỹ vì sao phải lắp thiết bị giám sát hành trình, vì sao phải ghi chép đầy đủ nhật ký khai thác. Ban đầu cũng thấy phiền, nhưng sau mới hiểu đó là cách để bảo vệ nguồn lợi thủy sản, bảo vệ chính sinh kế của mình. Các anh còn trực tiếp kiểm tra, nhắc nhở từng chi tiết nhỏ để bà con không vi phạm. Nhờ vậy, chúng tôi ra khơi yên tâm hơn, không còn lo lắng bị xử phạt hay vô tình vi phạm quy định. Với ngư dân, Biên phòng không chỉ giữ biển mà còn giúp chúng tôi làm ăn đúng luật, bền vững. Chúng tôi thật sự biết ơn”.

Cùng chung niềm tin ấy, ngư dân Nguyễn Chí Thành vẫn chưa quên khoảnh khắc sinh tử khi tàu cá của anh gặp sự cố trên đường vào bờ. Sóng lớn, nước tràn nhanh khiến phương tiện chìm dần, bốn thuyền viên rơi vào tình thế nguy hiểm giữa biển khơi. Trong hoàn cảnh ngặt nghèo ấy, thông tin được báo về đất liền và lực lượng Biên phòng nhanh chóng triển khai phương án cứu nạn.

Chỉ trong thời gian ngắn, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Cần Thạnh đã tiếp cận hiện trường, tổ chức ứng cứu, đưa toàn bộ thuyền viên vào bờ an toàn. “Lúc đó chúng tôi hoảng loạn lắm, sóng đánh mạnh, tàu nghiêng hẳn. Khi thấy tàu Biên phòng Cần Thạnh xuất hiện, ai cũng như được tiếp thêm hy vọng. Các chiến sĩ bộ đội biên phòng đã động viên anh em bình tĩnh. Nếu không có các anh kịp thời tiếp cận, có lẽ chúng tôi đã không còn cơ hội trở về”, ông Thành xúc động kể lại.

Từ những buổi tuyên truyền pháp luật đến các chuyến cứu nạn giữa trùng khơi, hình ảnh người lính quân hàm xanh đã trở thành điểm tựa vững vàng cho ngư dân. Sự đồng hành ấy không chỉ giúp bà con nâng cao ý thức chấp hành quy định, hướng tới khai thác bền vững mà còn củng cố niềm tin mỗi khi đối mặt với sóng gió.

Xây dựng “thế trận lòng dân” nơi vùng biển

Giữa vùng biển phía Nam, nơi nhịp sống của hàng nghìn hộ dân gắn chặt với từng con nước, lực lượng Bộ đội Biên phòng TP Hồ Chí Minh vẫn duy trì nhịp trực chiến nghiêm ngặt, đều đặn như chính nhịp sóng ngoài khơi. Ở họ, kỷ luật quân đội là nguyên tắc bất di bất dịch, còn tình cảm dành cho dân biển là mạch nguồn âm thầm nhưng bền bỉ.

Trung tá Lê Việt Hải, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Thạnh An cho biết, đơn vị luôn duy trì nghiêm quân số trực, tổ chức tuần tra, kiểm soát chặt chẽ trên biển, kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật. Trước, trong và sau Tết Bính Ngọ 2026, công tác sẵn sàng chiến đấu được triển khai nghiêm túc, bảo đảm an ninh trật tự, giữ bình yên cho nhân dân vui xuân, đón Tết. Theo ông Hải, sự bình yên ấy không đến từ may mắn, mà từ việc chấp hành nghiêm điều lệnh, quy trình công tác và tinh thần không lơ là trong bất kỳ hoàn cảnh nào.

Theo Trung tá Lê Việt Hải, kỷ luật được thể hiện từ những ca trực xuyên đêm, những chuyến tuần tra trong điều kiện thời tiết phức tạp, đến cách xử lý từng tình huống nhỏ trên địa bàn. Mỗi cán bộ, chiến sĩ đều nắm chắc khu vực phụ trách, hiểu đặc điểm luồng lạch, hoạt động tàu thuyền. Sự chuẩn xác, thống nhất trong hành động giúp lực lượng Biên phòng giữ vững thế chủ động, không để bị động, bất ngờ trước các tình huống phát sinh trên biển.

Song hành với kỷ luật thép ấy là sự gần gũi, sẻ chia với người dân. Trung tá Phan Huấn, Chính trị viên Đồn Biên phòng Cần Thạnh cho biết: “Giữ biển phải gắn với giữ lòng dân. Khi bà con tin tưởng, đồng hành và chấp hành tốt pháp luật, chúng ta sẽ xây dựng được thế trận biên phòng toàn dân vững chắc. Mỗi ngư dân vừa là người lao động trên biển, vừa là "cột mốc sống" góp phần khẳng định chủ quyền”.

Theo ông Phan Huấn, muốn xây dựng được niềm tin ấy, trước hết người lính phải gương mẫu trong từng hành vi, ứng xử. Khi làm nhiệm vụ kiểm tra, kiểm soát, cán bộ, chiến sĩ thực hiện đúng quy định, công tâm, rõ ràng, không vì quen biết mà xuê xoa, cũng không gây phiền hà. Chính sự minh bạch và chuẩn mực đó tạo nên uy tín cho lực lượng. Ngoài ra, không chỉ làm nhiệm vụ chuyên môn, nhiều cán bộ, chiến sĩ còn chủ động thăm hỏi gia đình khó khăn, phối hợp địa phương chăm lo an sinh, hỗ trợ người dân phòng chống thiên tai. Những việc làm lặng lẽ ấy không nằm trong mệnh lệnh tác chiến nhưng lại là sợi dây gắn kết quân - dân bền chặt.

Giữa mênh mông biển trời, người lính quân hàm xanh vẫn kiên trì bám trụ, giữ vững kỷ luật, nâng cao tinh thần trách nhiệm. Từ sự nghiêm cẩn trong công việc đến tình cảm chân thành dành cho dân biển, họ đang từng ngày vun đắp “thế trận lòng dân” vững chắc – nền tảng để bảo vệ chủ quyền biển, đảo trong tình hình mới.