Ký ức những mùa hè bóng đá

Với nhà sưu tập Huỳnh Minh Hiệp, Phó Chánh Văn phòng Trung tâm UNESCO Nghiên cứu và Bảo tồn cổ vật Việt Nam, những tờ Tin nhanh World Cup không chỉ là tư liệu báo chí quý hiếm, mà còn giúp lưu giữ ký ức của nhiều thế hệ người yêu bóng đá.

Hơn 40 năm qua, ông vẫn kiên trì sưu tầm, bảo quản các ấn phẩm liên quan đến ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh, như một cách lưu giữ những lát cắt của lịch sử thể thao và báo chí Việt Nam.

Những ngày này, khi không khí World Cup đang nóng tại Bắc Mỹ, ông Hiệp vẫn duy trì thói quen theo dõi và sưu tầm các số Tin nhanh World Cup như nhiều thập niên trước.

Ông chia sẻ, mỗi kỳ World Cup đến là một lần ông có cảm giác như được sống lại với những mùa hè cũ. Cảm giác cầm trên tay tờ báo mới, lật từng trang để đọc bình luận, xem ảnh, theo dõi diễn biến giải đấu vẫn luôn mang lại một trải nghiệm rất khác so với việc cập nhật thông tin trên điện thoại.

Trong lúc chờ đợi ấn phẩm mới, ông thường rủ bạn bè cùng đọc lại những chuyên trang, ấn phẩm bóng đá của các kỳ World Cup trước. Trong bộ sưu tập báo in của mình, ông hiện còn giữ 25 số Tin nhanh World Cup USA'94, 39 số Tin nhanh France'98, 25 số World Cup 2002, 33 số World Cup 2006...

Đáng chú ý nhất là bộ Tin nhanh World Cup Mexico’86 được ông gìn giữ, xem như một kỷ vật gắn với tình yêu bóng đá kéo dài suốt bốn thập niên.

Theo ông, đó là món quà do đạo diễn hành động, diễn viên đóng thế Nguyễn Quốc Thịnh trao tặng. Bộ báo được ông Thịnh gìn giữ suốt tròn 40 năm, cẩn thận đóng thành tập rồi trao lại như một sự tiếp nối của tình yêu bóng đá qua nhiều thế hệ.

"Hồi nhỏ, nhà tôi kế bên sân vận động Thống Nhất và mê bóng đá lắm. Tôi từng vào đội năng khiếu bóng đá ở trường đua Phú Thọ, từng làm lượm bóng, từng gắn bảng điểm trong các trận đấu. Mỗi trận ngày đó chỉ dùng một quả bóng thôi. Bốn mươi năm rồi, giờ bộ báo này lại về tay anh Hiệp tiếp tục gìn giữ", ông Thịnh chia sẻ.

Với ông Hiệp, đó không chỉ là một món quà quý mà còn là một phần ký ức của thế hệ người hâm mộ bóng đá Việt Nam.

Lật giở những trang Tin nhanh World Cup USA'94, ông Hiệp nhớ lại tuổi thơ của mình ở trung tâm TP Hồ Chí Minh, khi bóng đá là một phần không thể thiếu trong đời sống của trẻ con khu phố.

Ngày đó, chỉ cần vài đứa trẻ, một khoảng sân nhỏ và hai đôi dép đặt làm khung thành là có thể chơi bóng cả buổi chiều. Không có sân cỏ đẹp, không có giày chuyên dụng, nhưng niềm vui với bóng đá luôn trọn vẹn.

Ông kể rằng thời ấy, mỗi mùa World Cup là cả khu phố như bước vào một ngày hội. Trong xóm chỉ có vài nhà có tivi, phần lớn là tivi đen trắng, nên mỗi khi đến giờ phát sóng trực tiếp, người lớn trẻ nhỏ lại kéo nhau đến tụ tập theo dõi.

Đó cũng là thời điểm lịch cúp điện vẫn diễn ra thường xuyên. Vì thế, trước mỗi trận đấu, điều mà người hâm mộ lo lắng không chỉ là đội bóng mình yêu thích thắng hay thua, mà còn là có điện đúng giờ hay không.

"Có những hôm tới giờ bóng lăn thì điện cúp, cả khu phố tối om. Mọi người ngồi chờ trong thấp thỏm. Đến khi điện sáng lại, cả xóm reo lên như vừa có bàn thắng. Những cảm giác ấy đến giờ tôi vẫn nhớ rất rõ", ông Hiệp kể.

Cùng với tình yêu bóng đá, ông Hiệp sớm thần tượng những huyền thoại của môn thể thao vua như Pelé và Diego Maradona. Khi còn nhỏ, ông từng cắt những bức ảnh của hai danh thủ này trên báo để dán vào một cuốn sổ lưu niệm riêng.

Theo ông, điều khiến những cầu thủ như Pelé hay Maradona trở thành biểu tượng không chỉ là tài năng chơi bóng, mà còn là phong cách thi đấu giàu cảm xúc, cá tính mạnh và khả năng truyền cảm hứng cho hàng triệu người hâm mộ trên toàn thế giới.

Năm 2002, khi Hàn Quốc và Nhật Bản đồng tổ chức World Cup, ông Hiệp đã sang Hàn Quốc, hòa mình vào không khí của ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh. Chuyến đi ấy giúp ông mang về nhiều hiện vật quý như mô hình cúp vàng, bộ linh vật The Spheriks và quả bóng Fevernova, hiện vẫn được ông trân trọng lưu giữ trong bộ sưu tập cá nhân.

Là người sở hữu hàng nghìn tờ báo quý, từ tờ Gia Định báo xuất bản năm 1890, cho tới bộ sưu tập gần nhất gồm 34 ấn phẩm nhật báo của 34 tỉnh, thành sau sáp nhập năm 2025, nhưng ông Hiệp cho biết, những bộ Tin nhanh World Cup vẫn luôn có một vị trí rất riêng.

Khi báo giấy trở thành tư liệu sống

Theo ông, giá trị của những tờ báo này không chỉ nằm ở việc cập nhật diễn biến, kết quả các trận đấu, mà còn phản ánh khá đầy đủ diện mạo báo chí thể thao Việt Nam qua từng giai đoạn.

Ông đặc biệt ấn tượng với cách đặt tít của các số Tin nhanh World Cup USA’94. Theo ông, nhiều dòng tít đến nay đọc lại vẫn giữ được sức hút bởi sự ngắn gọn, giàu hình ảnh và bám rất sát diễn biến trận đấu.

Những tít bài như "Không thắng nổi Mêhicô, đội Ý thấp thỏm đợi chờ", "Mất thêm 4 bàn, Hy Lạp hết đường" hay "Braxin giành chiến thắng trong một trận chung kết đáng thất vọng"... cho thấy sự nhanh nhạy của đội ngũ làm báo thể thao trong việc tạo điểm nhấn để giữ chân bạn đọc.

Với ông Hiệp, đó là minh chứng cho thấy báo chí thể thao Việt Nam từ rất sớm đã có cách tiếp cận thông tin linh hoạt, biết tạo sức hút ngay từ cách đặt tít bài trong bối cảnh điều kiện tác nghiệp còn nhiều khó khăn.

Là người hâm mộ đội tuyển Argentina từ nhỏ, ông Hiệp luôn dành tình cảm đặc biệt cho hành trình đăng quang của Diego Maradona tại World Cup Mexico 1986. Với ông, đó là một trong những kỳ World Cup đẹp nhất lịch sử, không chỉ bởi chức vô địch mà còn bởi thứ bóng đá giàu cảm xúc và đầy chất nghệ sĩ mà đội bóng xứ Tango đã thể hiện.

Ông cho biết mỗi lần đọc lại những bài viết về World Cup Mexico 1986 trên Tin nhanh của báo Thể thao và Văn hóa, ông vẫn cảm thấy nguyên vẹn cảm xúc bồi hồi như lần đầu tiên theo dõi giải đấu.

Khi World Cup 2026 trở lại Bắc Mỹ sau 32 năm, ông tiếp tục đặt niềm tin vào Lionel Messi cùng đội tuyển Argentina với hy vọng đội bóng này có thể bảo vệ thành công ngôi vô địch thế giới.

Trong bối cảnh công nghệ số phát triển mạnh mẽ, khi thông tin thể thao được cập nhật từng phút trên các nền tảng trực tuyến, nhiều người trẻ đặt câu hỏi về giá trị của việc lưu giữ những bộ báo giấy đã cũ.

Ông Hiệp cho rằng, đây là điều dễ hiểu, bởi cách tiếp cận thông tin của các thế hệ đã thay đổi rất nhiều. Tuy nhiên, theo ông, báo giấy vẫn có một giá trị riêng mà công nghệ hiện đại khó có thể thay thế hoàn toàn.

"Với tôi, những bộ Tin nhanh World Cup không đơn thuần là những chồng báo cũ, đó là ký ức của nhiều thế hệ người yêu bóng đá. Nó ghi lại cách người Việt từng sống cùng bóng đá, từng mong chờ từng trận đấu, từng háo hức đợi tờ báo sáng hôm sau để đọc lại những gì mình đã xem trong đêm", ông chia sẻ.

Ông cho rằng, giá trị lớn nhất của những bộ báo này nằm ở ý nghĩa tinh thần và văn hóa, bởi mỗi số báo không chỉ phản ánh diễn biến một trận đấu, mà còn ghi lại không khí xã hội, cách làm báo và cảm xúc của người hâm mộ trong từng giai đoạn lịch sử.

Với ông Huỳnh Minh Hiệp, việc tiếp tục sưu tập Tin nhanh FIFA World Cup 2026 không đơn thuần là nối dài một bộ sưu tập đã kéo dài suốt 40 năm, mà còn là cách gìn giữ thêm những lát cắt mới của lịch sử bóng đá thế giới.

Bởi với một người dành cả đời để giữ gìn những trang báo cũ, mỗi tờ Tin nhanh World Cup không chỉ là một sản phẩm báo chí, mà còn là một tư liệu sống lưu giữ ký ức bóng đá và nhịp sống của nhiều thế hệ người Việt qua từng mùa World Cup.