Ngày 25/1, đông đảo người hâm mộ tại Nhật Bản đã đổ về vườn thú để tiễn biệt hai chú gấu trúc cuối cùng của nước này trước khi chúng được đưa trở về Trung Quốc, trong một sự kiện phản ánh mối quan hệ đang căng thẳng giữa hai quốc gia.
Du khách đeo ba lô in hình gấu trúc khi chờ đợi được chiêm ngưỡng hai chú gấu trúc bốn tuổi Xiao Xiao và Lei Lei tại vườn thú Ueno trong ngày tham quan cuối cùng. Ảnh: Getty Images
Theo đài CNN, cặp gấu trúc sinh đôi Xiao Xiao và Lei Lei dự kiến sẽ rời vườn thú Ueno ở Tokyo vào ngày 27/1, sau khi có buổi gặp gỡ công chúng lần cuối vào dịp cuối tuần.
Dù được sinh ra tại thủ đô Tokyo, hai chú gấu trúc vẫn thuộc quyền sở hữu của Trung Quốc theo các quy định trong khuôn khổ “ngoại giao gấu trúc” của Bắc Kinh. Chính phủ Trung Quốc coi gấu trúc là biểu tượng quốc gia và là “đại sứ thiện chí”, cho các quốc gia mà họ muốn tăng cường quan hệ mượn nuôi trong một thời gian nhất định.
Việc cặp gấu trúc này hồi hương đồng nghĩa với việc Nhật Bản lần đầu tiên sau hơn 50 năm không còn gấu trúc nào, diễn ra trong bối cảnh quan hệ giữa hai nền kinh tế lớn nhất châu Á đang ở mức thấp nhất trong nhiều năm.
“Tôi thực sự rất buồn. Chúng tôi luôn nghĩ rằng ‘ở đây còn có gấu trúc thì thế nào cũng sẽ còn cơ hội gặp’, vậy mà rồi chuyện này lại xảy ra. Tôi ước gì mình đã đến thăm chúng thường xuyên hơn”, ông Shoken Ikeda chia sẻ với CNN trong chuyến đi gần đây tới vườn thú cùng vợ.
Trong những tuần trước buổi gặp gỡ cuối cùng của gấu trúc với công chúng, nhiều dòng người xếp hàng dài đã hình thành từ sớm, buộc vườn thú Ueno phải áp dụng hình thức bốc thăm vé để kiểm soát lượng khách tham quan.
Một người hâm mộ khác, bà Yukie Kuyama, cho biết bà từng xếp hàng suốt năm tiếng đồng hồ để được nhìn thấy hai chú gấu trúc vào đầu tháng 12. Sau khi trúng vé bốc thăm, bà tiếp tục đến thăm chúng thêm một lần nữa vào tuần trước.
Theo các nhân viên chăm sóc, hai cá thể gấu trúc có tính cách khá khác biệt. Xiao Xiao tỏ ra nhút nhát, trong khi Lei Lei lại dạn dĩ, không sợ người và thích nghi nhanh với những thay đổi trong môi trường sống.
Xiao Xiao và Lei Lei được sinh ra tại vườn thú Ueno vào năm 2021, là con của cặp gấu trúc Shin Shin và Ri Ri. Cha mẹ của chúng đã được đưa trở lại Trung Quốc vào năm 2024, một năm sau khi chị gái của cặp song sinh, Xiang Xiang, cũng hồi hương.
Nhật Bản đón những chú gấu trúc đầu tiên vào năm 1972, nhân dịp hai nước bình thường hóa quan hệ ngoại giao. Kể từ đó, nhiều cá thể gấu trúc khác đã được đưa tới hoặc sinh ra tại Nhật Bản, trở thành điểm thu hút đông đảo người hâm mộ.
Tuy nhiên, quan hệ song phương gần đây trở nên căng thẳng sau một số phát ngôn của Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi, khiến Trung Quốc bày tỏ sự phản đối mạnh mẽ.
Bắc Kinh đã đáp trả bằng hàng loạt biện pháp gây sức ép kinh tế, bao gồm cắt giảm các chuyến bay và khuyến cáo công dân Trung Quốc hạn chế tới Nhật Bản. Bộ trưởng Du lịch Nhật Bản Yasushi Kaneko cho biết tuần trước rằng lượng khách du lịch Trung Quốc đến Nhật Bản đã giảm gần một nửa so với cùng kỳ năm ngoái, xuống còn khoảng 330.000 lượt người.
Chính quyền Trung Quốc cũng đình chỉ nhập khẩu hải sản từ Nhật Bản, cấm xuất khẩu một số nguyên tố đất hiếm có ứng dụng quân sự, đồng thời yêu cầu Thủ tướng Takaichi rút lại các bình luận của mình. Đến tháng 11, nhà lãnh đạo Nhật Bản cho biết những phát biểu trước đó chỉ mang tính “giả định” và cam kết sẽ tránh đưa ra các nhận định tương tự trong tương lai.
Trong khi đó, bà Takaichi đã kêu gọi tổ chức bầu cử vào ngày 8/2 nhằm củng cố vị thế chính trị và thúc đẩy một loạt chính sách, trong đó có khả năng bao gồm lập trường cứng rắn hơn đối với Trung Quốc.
Năm ngoái, Trung Quốc cũng đã thu hồi bốn cá thể gấu trúc khỏi một vườn thú tại một thị trấn của Nhật Bản vốn phụ thuộc nhiều vào du lịch gắn với loài động vật này.
Hiện nay, ban quản lý vườn thú Ueno cho biết sẽ tiếp tục duy trì khu nuôi gấu trúc như hiện trạng và hy vọng vào những tín hiệu tích cực trong tương lai. “Các cơ sở tại đây được thiết kế riêng cho gấu trúc, vì vậy việc chuyển đổi để nuôi các loài động vật khác là không hề đơn giản”, ông Hitoshi Suzuki, Giám đốc phụ trách chăm sóc và trưng bày động vật của vườn thú, người đã gắn bó với Xiao Xiao và Lei Lei từ những ngày đầu, cho biết.
Ông Suzuki bày tỏ mong muốn tiếp tục hợp tác với Trung Quốc trong các chương trình nghiên cứu bảo tồn và nhân giống, đồng thời hy vọng một ngày nào đó gấu trúc sẽ quay trở lại Nhật Bản.
“Chúng không chỉ đáng yêu mà còn là loài động vật rất cuốn hút. Tôi mong rằng sẽ có thêm nhiều người được tận mắt nhìn thấy chúng”, ông nói.