Theo kênh CNN, kết quả nghiên cứu, được công bố trên tạp chí khoa học PLOS One, chỉ ra rằng ngựa có xu hướng trở nên dễ giật mình và cảnh giác hơn khi tiếp xúc với mùi cơ thể phát ra từ những người đang sợ hãi.

Nhóm khoa học đã thu thập các hợp chất mùi từ vùng nách của những người tham gia thí nghiệm, sau đó quan sát phản ứng hành vi của ngựa khi chúng tiếp xúc với các mùi khác nhau trong những bài kiểm tra tiêu chuẩn. Trước đó, các nghiên cứu từng chỉ ra ngựa có thể nhận biết cảm xúc con người qua giọng nói và biểu cảm khuôn mặt, song giả thuyết về khả năng cảm nhận nỗi sợ thông qua khứu giác vẫn chưa được kiểm chứng rõ ràng.

Bà Plotine Jardat, nhà nghiên cứu tại Viện Ngựa và Cưỡi ngựa Pháp (IFCE), cho biết việc nghiên cứu khứu giác ở động vật gặp nhiều khó khăn do con người thường không nhận thức đầy đủ về các tín hiệu mùi trong môi trường, trong khi nhiều loài lại rất nhạy cảm với yếu tố này.

Để khắc phục vấn đề này, nhóm nghiên cứu đã phát triển một phương pháp mới bằng cách đặt các miếng bông vào vùng nách của người tham gia - nơi các tuyến mồ hôi tiết ra những hợp chất mùi. 

Các mẫu mùi được thu thập khi người tham gia xem một video gây sợ hãi, một video mang lại cảm giác vui vẻ và trong trạng thái trung tính. Sau đó, những miếng bông này được đặt lên lỗ mũi của 43 con ngựa cái khác nhau và cố định với các tấm lưới nhỏ.

Theo bà Jardat, nhóm khoa học cũng kiểm soát chặt chẽ quá trình thu thập và bảo quản mẫu nhằm tránh nhiễm lẫn mùi khác, trong đó chỉ người cung cấp mẫu trực tiếp xử lý miếng bông và các hợp chất mùi được bảo quản bằng phương pháp đông lạnh.

Sau đó, những con ngựa được tham gia một loạt bài kiểm tra do các nhà thí nghiệm quen thuộc với chúng thực hiện, như đánh giá mức độ sẵn sàng tiếp cận con người trong bãi chăn hoặc phản ứng khi một chiếc ô bất ngờ bật mở.

Nhóm nghiên cứu đồng thời quan sát hành vi của ngựa, ghi nhận nhịp tim và đo nồng độ cortisol trong nước bọt - một chỉ dấu sinh học quan trọng liên quan đến trạng thái căng thẳng.

Kết quả cho thấy mùi cơ thể phát ra khi con người sợ hãi có thể làm gia tăng phản ứng cảnh giác ở ngựa. Theo bà Jardat, phát hiện này chứng tỏ chúng có thể “ngửi thấy” trạng thái cảm xúc của con người ngay cả khi không nhìn hoặc nghe thấy họ.

Đồng tác giả nghiên cứu Léa Lansade, Giám đốc nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Quốc gia Pháp về Nông nghiệp, Thực phẩm và Môi trường (INRAE), nhận định kết quả nghiên cứu cung cấp bằng chứng về hiện tượng “lây lan cảm xúc” giữa các loài. 

Phát hiện cũng có ý nghĩa thực tiễn đối với những người cưỡi hoặc chăm sóc ngựa, bởi trạng thái cảm xúc của con người có thể được truyền tải thông qua các tín hiệu hóa học trong quá trình tương tác với động vật.

Bà Lansade cho biết con người khó có thể kiểm soát hoàn toàn các hợp chất mùi liên quan đến cảm xúc mà cơ thể phát ra. Tuy nhiên, người cưỡi ngựa nên giữ tâm lý thư giãn để điều khiển con vật một cách bình tĩnh và không sợ hãi.

Trong thời gian tới, nhóm nghiên cứu dự kiến tìm hiểu liệu con người có nhạy cảm với các hợp chất mùi do ngựa tạo ra khi chúng trải qua những trạng thái cảm xúc khác nhau hay không, cũng như xác định các thành phần hóa học liên quan. 

Nhóm nghiên cứu cũng sẽ tiếp tục đánh giá liệu sự giao tiếp hóa học giữa con người và ngựa chỉ xảy ra với cảm xúc sợ hãi hay còn xuất hiện trong những trạng thái khác. Theo bà Jardat, nỗi sợ được lựa chọn nghiên cứu trước tiên vì đây là cảm xúc có ý nghĩa sinh tồn rõ rệt, giúp động vật nhận diện và tránh nguy hiểm.