Kênh truyền hình i24news của Israel ngày 12/2 dẫn lời Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan cho biết Mỹ và Iran đang tiến gần tới thỏa hiệp về thỏa thuận hạt nhân, nhưng cảnh báo không nên mở rộng đàm phán.

Ông Fidan nói: “Iran thực sự muốn đạt được một thỏa thuận”, đồng thời cho biết các nhà lãnh đạo Iran hiện coi một thỏa thuận với Washington là điều không thể tránh khỏi. 

Người đứng đầu ngành ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ cho rằng Mỹ và Iran đang thể hiện những dấu hiệu linh hoạt hiếm hoi trong các cuộc đàm phán nhằm khôi phục thỏa thuận hạt nhân, làm dấy lên hy vọng rằng nhiều năm bế tắc có thể nhường chỗ cho một thỏa thuận hạn chế nhưng khả thi.

Tuy nhiên, ông Fidan cảnh báo rằng việc thúc đẩy đàm phán vượt ra ngoài vấn đề hạt nhân có thể làm chệch hướng tiến trình hoàn toàn và làm bùng phát một cuộc xung đột khu vực mới. 

Theo i24news, ông Fidan, người nổi lên như một nhân vật trung gian hậu trường quan trọng giữa Washington, Tehran và các thủ đô Trung Đông, nói với tạp chí Financial Times của Anh rằng các quan chức Mỹ dường như sẵn sàng rút lui khỏi yêu cầu lâu nay buộc Iran phải chấm dứt hoàn toàn hoạt động làm giàu uranium.

Yêu cầu này từng là trọng tâm khiến các nỗ lực trước đây sụp đổ, khi Iran lập luận rằng việc làm giàu uranium là điều được cho phép theo Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân. 

Thay vào đó, theo ông Fidan, một khuôn khổ thực tế hơn đang dần hình thành, đó là Iran sẽ được phép làm giàu uranium trong những giới hạn được xác định chặt chẽ, dưới sự giám sát của các cơ chế thanh tra nghiêm ngặt, một cấu trúc nhìn chung tương tự thỏa thuận hạt nhân năm 2015 mà Mỹ đã rút khỏi vào năm 2018.

Từ góc nhìn của Ankara, Tehran không còn chỉ “diễn kịch”. “Iran thực sự muốn một thỏa thuận”, ông Fidan nói, đồng thời cho biết giới lãnh đạo Iran hiện nhìn nhận một thỏa thuận với Washington là không thể tránh khỏi.

Đồng thời, phía Mỹ dường như cũng đang điều chỉnh lại kỳ vọng của mình. “Người Mỹ hiểu rằng Iran có những lằn ranh đỏ”, ông Fidan nhận định, đồng thời cho rằng biện pháp cưỡng ép đã đi tới giới hạn của nó.

Tuy nhiên, Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ đã đưa ra một cảnh báo cứng rắn về việc mở rộng phạm vi đàm phán khi cho rằng các nỗ lực gộp chương trình tên lửa đạn đạo của Iran hoặc sự hậu thuẫn của Tehran đối với các nhóm vũ trang trong khu vực vào các cuộc đàm phán hạt nhân gần như chắc chắn sẽ khiến tiến trình này sụp đổ.

“Nếu mọi thứ đều bị đặt lên bàn cùng một lúc”, ông Fidan cảnh báo, “thì ngay cả vấn đề hạt nhân cũng sẽ bị đình trệ, và khu vực có thể trượt dần tới chiến tranh”.

Trong một diễn biến liên quan, vào ngày 11/2, sau cuộc gặp kín với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tại Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông đã yêu cầu tiếp tục các cuộc đàm phán với Iran. 

Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump viết rằng chưa có kết luận cuối cùng, nhưng một thỏa thuận vẫn là “lựa chọn được ưu tiên” nếu đạt được các điều kiện phù hợp.

Nhà lãnh đạo Mỹ nhấn mạnh bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải bảo đảm “không có vũ khí hạt nhân, không có tên lửa”.

Cùng ngày, phát biểu trong cuộc trả lời phỏng vấn PBS News, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei cho biết các cuộc đàm phán gián tiếp giữa Tehran và Washington, vừa được nối lại tại Oman, sẽ tập trung vào vấn đề hạt nhân và dỡ bỏ trừng phạt.

Ông nhấn mạnh Iran, với tư cách thành viên Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT), có quyền phát triển năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình.