Vào sáng 22/6, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết các cuộc đàm phán với Mỹ tại Thụy Sĩ, dưới sự trung gian của Pakistan và Qatar, đã đạt được những tiến triển đáng kể hướng tới việc chấm dứt cuộc chiến ở Liban và giảm bớt áp lực đối với nền kinh tế Iran.

Viết trên nền tảng mạng xã hội X, ông Araghchi nhấn mạnh: “Những nỗ lực trung gian không mệt mỏi của Pakistan và Qatar đã mang lại bước tiến lớn nhằm chấm dứt cuộc chiến ở Liban. Các hoạt động xuất khẩu dầu mỏ và hóa dầu đã được miễn trừ hạn chế, lệnh phong tỏa được dỡ bỏ, một phần tài sản bị đóng băng đã được giải phóng, đồng thời một kế hoạch lớn về tái thiết và phát triển đã được khởi động cho Iran”.

Theo hãng thông tấn Anadolu của Thổ Nhĩ Kỳ ngày 22/6, những phát biểu nêu trên của Ngoại trưởng Araghchi được đưa ra ngay sau khi Qatar và Pakistan thông báo về những tiến triển đáng kể trong các nỗ lực ngoại giao đang diễn ra giữa Mỹ và Iran, sau khi vòng đàm phán cấp cao đầu tiên tại Hội nghị Thượng đỉnh Lake Lucerne ở Burgenstock (Thụy Sĩ) kết thúc.

Theo tuyên bố chung, các bên đã nhất trí thành lập một cơ chế điều phối nhằm ngăn ngừa xung đột giữa các bên liên quan và Liban (Lebanon), dưới sự hỗ trợ của các nước trung gian, nhằm bảo đảm việc tuân thủ thỏa thuận chấm dứt các hoạt động quân sự tại Liban theo bản ghi nhớ đã được ký kết.

“Bài kiểm tra thực sự đầu tiên: cơ chế điều phối ngăn ngừa xung đột tại Liban”, ông Araghchi viết.

Trong một tuyên bố khác, Ngoại trưởng Iran mô tả những diễn biến ngoại giao này là một phần của nỗ lực quốc gia rộng lớn hơn.

Ông Araghchi cho biết: “Từ đường pít sân bóng đến bàn đàm phán rồi tới chiến trường, mỗi bước đi mà chúng tôi thực hiện với tư cách người Iran đều là một phần của cuộc đấu tranh lớn hơn: bảo vệ danh dự và phẩm giá của nhân dân thân yêu của chúng tôi”.

Trong một diễn biến liên quan, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cũng thông báo đạt ‘tiến triển lớn’ trong cuộc gặp lịch sử với Iran ở Thụy Sĩ.

Phát biểu tại cuộc họp báo trực tiếp từ địa điểm đàm phán ở Thụy Sĩ vào ngày 21/6, theo báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho biết mục tiêu của các cuộc thương lượng với Iran là “chuyển đổi Trung Đông” thông qua con đường ngoại giao.

Phó Tổng thống Mỹ nêu rõ: “Chúng tôi đã đạt được những tiến triển lớn chỉ trong vài giờ vừa qua, và tôi kỳ vọng rằng chúng tôi sẽ đạt thêm nhiều tiến triển nữa trong những giờ tới”, và mô tả các cuộc đàm phán là một “cuộc gặp lịch sử”, cho rằng trong những tháng gần đây, chưa từng có tiền lệ lãnh đạo Iran và Mỹ gặp gỡ ở cấp độ cao như vậy.

Phó Tổng thống Mỹ tuyên bố: “Chưa bao giờ lãnh đạo Iran và Mỹ gặp nhau ở cấp độ cao như thế”, đồng thời nhấn mạnh rằng các nhà đàm phán Mỹ có mặt tại Thụy Sĩ để thúc đẩy ngoại giao và hợp tác nhằm chuyển đổi Trung Đông, nơi mà “Iran và các quốc gia vùng Vịnh đã ở trong tình trạng đối đầu với nhau”.

Phó Tổng thống Mỹ tiết lộ: “Điều mà tổng thống yêu cầu chúng tôi thực hiện là mở ra một chương mới nhằm chuyển đổi mối quan hệ của chúng tôi với người dân Iran và đưa ra một bàn tay hữu nghị, nói với người dân Iran rằng nếu giới lãnh đạo của các bạn sẵn sàng từ bỏ vai trò là tác nhân gây bất ổn trong khu vực, nếu họ sẵn sàng từ bỏ tham vọng sở hữu vũ khí hạt nhân trong dài hạn, thì Mỹ sẵn sàng chuyển đổi một cách căn bản mối quan hệ của mình với quốc gia đó”.

Phó Tổng thống Mỹ nhấn mạnh nếu Iran từ bỏ tham vọng sở hữu vũ khí hạt nhân “trong dài hạn”, Mỹ sẽ sẵn sàng chuyển đổi quan hệ với Tehran.

Ông Vance nói rằng “việc mở lại eo biển Hormuz và việc chấm dứt chương trình hạt nhân của Iran là những điều đã được hoàn thành” và “bây giờ câu hỏi là chúng ta còn có thể cùng nhau đạt được thêm những gì”.

Theo Phó Tổng thống Mỹ, câu hỏi tiếp theo là liệu các mối quan hệ ở Trung Đông có thể được thay đổi một cách lâu dài hay không, hay khu vực này sẽ quay trở lại những cách thức cũ.

“Liệu chúng ta có thể thay đổi vĩnh viễn các mối quan hệ ở Trung Đông hay không, hay chúng ta sẽ quay lại lối cũ; đó không phải là điều chúng tôi mong muốn, nhưng đó chắc chắn là điều có thể xảy ra”, ông Vance nói.

Ông Vance cho biết thêm Tổng thống Trump cam kết hướng tới lệnh ngừng bắn toàn diện trong khu vực và trong những ngày gần đây đã đạt được “tiến triển lớn” nhằm bảo đảm lệnh ngừng bắn tại Liban được duy trì.

Phó Tổng thống Mỹ cũng thừa nhận rằng những thỏa thuận ngừng bắn như vậy thường “có phần phức tạp và không hoàn hảo”, đồng thời cho biết các cuộc đàm phán kỹ thuật có thể không giải quyết được mọi bất đồng, nhưng sẽ cho phép hai bên lần đầu tiên trong lịch sử ngồi lại với nhau với tư cách các nhóm đàm phán chính thức.

Ông Vance nói: “Các cuộc đàm phán kỹ thuật có thể không giải quyết được mọi bất đồng, nhưng chúng sẽ cho phép chúng tôi lần đầu tiên trong lịch sử ngồi lại với nhau với tư cách các nhóm đàm phán” và cho biết các cuộc đàm phán đã mở ra một con đường để Mỹ và Iran cùng hợp tác nhằm thúc đẩy hòa bình và thịnh vượng.

“Giờ đây chúng tôi nhìn thấy một tương lai chung, nơi mọi người đều có thể hợp tác với nhau để thúc đẩy hòa bình và thịnh vượng”, ông Vance bày tỏ.