Theo hãng tin Yonhap, ngày 31/8, Ngoại trưởng Hàn Quốc Cho Hyun đã đưa ra những nhận định về khả năng diễn ra một cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Triều bên lề một diễn đàn quốc tế tổ chức tại Hàn Quốc vào cuối năm nay.
Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un. Ảnh: AFP/TTXVN
Phát biểu trong chương trình thời sự của KBS, ông Cho đã đề cập đến những đồn đoán gần đây khi rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un có thể gặp nhau tại Hội nghị thượng đỉnh Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) ở thành phố Gyeongju, cách Seoul 330 km về phía Đông Nam, vào cuối tháng 10.
“Tôi chỉ có thể nói rằng khả năng này hiện rất thấp”, ông Cho cho biết, đồng thời nói thêm rằng đến nay vẫn chưa có lời mời chính thức nào gửi tới nhà lãnh đạo Triều Tiên tham dự APEC.
Tuy nhiên, ông Cho cũng nhấn mạnh nếu một cuộc gặp thượng đỉnh như trên diễn ra thì “có thể tạo cơ hội để giảm căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên và cuối cùng đạt được mục tiêu phi hạt nhân hóa Triều Tiên”.
Ngoại trưởng Hàn Quốc cũng nhắc tới chuyến công du dự kiến trong cuối tuần này của ông Kim Jong Un tới Trung Quốc. Ông cho rằng nhà lãnh đạo Triều Tiên nhiều khả năng sẽ tìm cách thúc đẩy mối quan hệ với Bắc Kinh, bên cạnh việc “gần đây đã trở nên gắn bó chặt chẽ với Nga”.
Theo truyền thông Hàn Quốc, ông Kim dự kiến sẽ tới Bắc Kinh tham dự cuộc duyệt binh vào ngày 3/9 kỷ niệm 80 năm kết thúc Chiến tranh thế giới thứ 2.
Cuối ngày 31/8, phát biểu trong chương trình phát thanh của KBS, Cố vấn an ninh quốc gia Hàn Quốc Wi Sung Lac cũng đã đưa ra một số nhận định về Hội nghị APEC sắp tới và khả năng Tổng thống Trump tham dự.
“Tôi cho rằng có khả năng ông ấy (Trump) sẽ đến vì chúng tôi đã có nhiều cuộc thảo luận xoay quanh sự tham dự của ông ấy”, ông Wi cho biết khi ám chỉ đến những nội dung liên quan hội nghị thượng đỉnh tuần trước giữa Tổng thống Lee Jae Myung và Tổng thống Trump ở thủ đô Washington.
Về khả năng Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình có tham dự APEC năm nay hay không, ông Wi vẫn đang để ngỏ khả năng này và cho rằng các đặc phái viên của Tổng thống Lee gần đây đã đến Bắc Kinh, có nhiều cuộc thảo luận với phía Trung Quốc dựa trên kịch bản ông Tập sẽ có mặt.
Tuy nhiên, ông Wi đã tỏ ra hoài nghi về việc chính phủ Hàn Quốc sẽ chính thức gửi lời mời nhà lãnh đạo Triều Tiên tham dự hội nghị APEC. Ông cho biết sẽ phải thận trọng, “tránh đưa ra bất kỳ phát biểu nào có thể làm dấy lên kỳ vọng” về khả năng ông Kim tham dự sự kiện này.
Vào tuần trước, tại cuộc hội đàm với Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung, Tổng thống Mỹ Donald Trump bày tỏ hy vọng có thể gặp Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong Un trong năm nay. Khi đó, Tổng thống Trump đã ca ngợi tiềm năng của Triều Tiên, khẳng định quan hệ tốt đẹp với ông Kim Jong Un.
Khi đó hãng Yonhap nhận định, Tổng thống Trump thể hiện sự sẵn sàng tham dự hội nghị APEC, còn chính phủ Hàn Quốc đang cân nhắc mời ông Kim Jong Un gặp Tổng thống Mỹ nhân sự kiện đa phương này. Nhiều ý kiến dự đoán rằng nếu cuộc gặp diễn ra, kịch bản nhiều khả năng sẽ giống với lần gặp gỡ năm 2019 giữa hai nhà lãnh đạo này tại làng đình chiến Panmunjom, thay vì tổ chức ngay bên lề APEC ở Gyeongju.
Tuy nhiên, vấn đề cốt lõi là liệu ông Kim Jong Un có đồng ý ngồi vào bàn đàm phán với ông Trump hay không. Điều này càng trở nên khó khăn hơn khi bà Kim Yo Jong, Phó Trưởng ban Tuyên truyền và Thông tin thuộc Đảng Lao động Triều Tiên, đã từ chối đàm phán với Mỹ nếu Washington kêu gọi phi hạt nhân hóa.
Các chuyên gia cho rằng việc Triều Tiên muốn được Mỹ công nhận là quốc gia sở hữu hạt nhân cũng khiến khả năng nối lại hội nghị thượng đỉnh lãnh đạo Mỹ - Triều giảm đi nhiều, bởi Washington vẫn công khai theo đuổi mục tiêu phi hạt nhân hóa đối với Triều Tiên.
Các nhà phân tích cho rằng ông Kim Jong Un có thể sẽ không chấp nhận đề nghị đối thoại trừ khi Mỹ từ bỏ yêu cầu phi hạt nhân hóa để thay thế bằng mục tiêu thấp hơn là giải trừ hạt nhân.
Giáo sư Lim Eul Chul tại Viện Nghiên cứu Viễn Đông, Đại học Kyungnam, bình luận: “Từ quan điểm của ông Kim Jong Un, hội nghị thượng đỉnh mới với Tổng thống Trump phải đi kèm kỳ vọng về kết quả cụ thể, nếu không có kết quả thực chất thì sẽ rất khó để ông quay lại bàn đối thoại”.
Một số chuyên gia vẫn nhận thấy còn những triển vọng dù rất mong manh cho việc nối lại đối thoại, dựa trên phát biểu của bà Kim Yo Jong vào trung tuần tháng 8: “Nếu Mỹ vẫn khăng khăng với lối tư duy lỗi thời, cuộc gặp thượng đỉnh sẽ chỉ tồn tại như ‘niềm hy vọng’ từ phía Mỹ”. Phát biểu này được diễn giải là tín hiệu về sự quan tâm của Bình Nhưỡng đối với đối thoại, kèm điều kiện Washington tạm gác lại yêu cầu phi hạt nhân hóa.
Theo ông Cho Han Bum, nhà nghiên cứu thuộc Viện Thống nhất Quốc gia Hàn Quốc, nếu đối thoại không được đóng khung là các cuộc đàm phán phi hạt nhân hóa, khả năng diễn ra cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Triều là rất lớn.
Ông cũng nhận định rằng Tổng thống Trump có thể hướng tới “thỏa thuận giới hạn”, chẳng hạn như đóng băng hạt nhân hoặc giải trừ một phần, thay vì phi hạt nhân hóa hoàn toàn, để có được kết quả hữu hình. Trong trường hợp đó, khả năng nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un đáp lại đề nghị đối thoại sẽ gia tăng.
Tổng thống Trump và nhà lãnh đạo Kim Jong Un từng gặp gỡ trực tiếp nhau 3 lần. Cuộc gặp lần đầu tiên tại Singapore vào năm 2018, lần thứ hai tại Hà Nội vào tháng 2/2019 và cuộc thứ ba tại làng đình chiến Panmunjom vào tháng 6/2019.