Một trong những nghiên cứu lớn nhất từ trước đến nay về cà phê và sức khỏe lá gan đã mang đến tin vui cho những người yêu thích thức uống này. Việc tiêu thụ vài tách cà phê mỗi ngày có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh xơ gan, ung thư gan và tử vong do các bệnh lý về gan.
Nghiên cứu do Đại học Khoa học Y tế Cedars-Sinai (Mỹ) thực hiện và được công bố trên tạp chí Clinical Gastroenterology and Hepatology. Nhóm khoa học đã phân tích dữ liệu từ 354.957 người trưởng thành thuộc ngân hàng dữ liệu sinh học UK Biobank. Những người này ban đầu không có tiền sử mắc xơ gan hay ung thư gan. Sau thời gian theo dõi trung bình 13 năm, kết quả cho thấy những người uống cà phê có sức khỏe gan tốt hơn hẳn so với người không có thói quen này.
Cụ thể, những người uống từ 5 tách cà phê trở lên mỗi ngày giảm được 32% nguy cơ xơ gan, 47% nguy cơ ung thư gan và 42% nguy cơ tử vong do bệnh gan. Tuy nhiên, bạn không nhất thiết phải uống quá nhiều để nhận được lợi ích. Các nhà khoa học cho biết hiệu quả bảo vệ gan đã xuất hiện ngay cả khi chỉ uống 1-2 tách mỗi ngày, và mức liên hệ mạnh mẽ nhất ghi nhận ở ngưỡng 3-4 tách/ngày.
Tiến sĩ y khoa Hyunseok Kim, bác sĩ chuyên khoa gan tại Cedars-Sinai và là tác giả liên hệ của nghiên cứu, giải thích: "Các nghiên cứu trước đây đã gợi ý rằng cà phê có thể có lợi cho gan, nhưng hầu hết đều có quy mô nhỏ hơn hoặc chỉ xem xét một mảnh ghép của bức tranh".
Ông cho biết thêm: "Chúng tôi đã theo dõi hàng trăm nghìn người trong hơn một thập kỷ và xem xét kết quả sức khỏe của họ cùng với ảnh chụp MRI gan và các phân tích protein trong máu. Cùng với nhau, những phát hiện đó giúp giải thích các cơ chế sinh học đằng sau mối liên hệ của cà phê với sức khỏe gan tốt hơn."
Đúng như Tiến sĩ Kim chia sẻ, hình ảnh MRI cho thấy những người uống nhiều cà phê có lượng mỡ trong gan, lượng sắt dư thừa, tình trạng xơ hóa và viêm ở gan thấp hơn. Các mẫu máu của họ cũng chứa hàm lượng cao các protein liên quan đến chức năng gan khỏe mạnh, đồng thời giảm thiểu các protein liên quan đến phản ứng viêm và sẹo mô.
Điều thú vị là cà phê khử caffeine (decaf) cũng mang lại hiệu quả tương tự, chứng tỏ caffeine không phải là chất duy nhất tạo ra tác dụng bảo vệ này. Cà phê chứa vô số các hợp chất tự nhiên có khả năng tác động tích cực đến quá trình viêm và xơ hóa gan.
Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh đây là một nghiên cứu quan sát. Nó chỉ ra các mối liên hệ chứ không thể khẳng định cà phê trực tiếp ngăn ngừa các bệnh lý về gan. Cà phê chỉ nên được xem là một yếu tố bổ sung, chứ không thể thay thế cho các thói quen sống lành mạnh đã được y học chứng minh.
Tiến sĩ Ju Dong Yang, Giám đốc y khoa của Chương trình Ung thư Gan tại Cedars-Sinai và là tác giả cấp cao của nghiên cứu, khẳng định: "Những phát hiện của chúng tôi ủng hộ việc tiêu thụ cà phê vừa phải đối với những người đã yêu thích và dung nạp tốt thức uống này".
Dù vậy, ông cũng đưa ra lời cảnh báo: "Tuy nhiên, chúng tôi sẽ không khuyến nghị ai đó bắt đầu uống cà phê chỉ để bảo vệ gan chỉ dựa trên nghiên cứu này. Việc phòng ngừa nên tiếp tục tập trung vào việc duy trì cân nặng khỏe mạnh, hạn chế rượu bia, tập thể dục thường xuyên, và quản lý lượng đường trong máu, huyết áp cùng cholesterol".
Bên cạnh đó, caffeine không phù hợp với tất cả mọi người. Những người bị huyết áp cao không kiểm soát, rối loạn nhịp tim, lo âu nghiêm trọng, mất ngủ hoặc mắc các bệnh lý cần hạn chế caffeine nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi tăng lượng cà phê hằng ngày.
Về định hướng tương lai, Tiến sĩ Shelly Lu, đồng tác giả nghiên cứu, chia sẻ: "Bước tiếp theo trong nghiên cứu của chúng tôi là xác định các hợp chất cụ thể trong cà phê chịu trách nhiệm cho các mối liên hệ bảo vệ gan này. Những phát hiện của chúng tôi chỉ ra các con đường sinh học liên quan đến tình trạng viêm và xơ sẹo, đồng thời làm nổi bật các mục tiêu phân tử mà nghiên cứu trong tương lai có thể khám phá để hiểu rõ hơn cách cà phê có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của gan và ai là người được hưởng lợi nhiều nhất".