Theo tờ The EurAsian Times, một vụ tấn công nhằm vào nhà máy lọc dầu trên đảo Lavan (Iran) ngày 8/4 đang làm dấy lên nhiều nghi vấn địa chính trị, khi các nguồn tin không chính thức cho rằng tiêm kích Mirage 2000-9 của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) có thể đã tham gia, giữa bối cảnh lệnh ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran vừa có hiệu lực chưa đầy hai tuần.

Nghi vấn mới sau vụ tấn công Lavan

Theo thông báo của Công ty Lọc hóa dầu Quốc gia Iran, cơ sở dầu khí tại đảo Lavan đã bị tấn công vào khoảng 10h sáng ngày 8/4 (giờ địa phương). Truyền thông Bộ Dầu mỏ Iran dẫn nguồn tin cho biết đây là một “cuộc tấn công của kẻ thù” nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng trọng yếu nằm gần eo biển Hormuz.

Chỉ vài giờ sau, truyền hình nhà nước Iran cho biết nước này đã tiến hành các đợt tấn công trả đũa bằng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào UAE và Kuwait. Diễn biến này ngay lập tức khiến thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran - đạt được sau hơn 40 ngày giao tranh căng thẳng tại Tây Á - đứng trước nguy cơ đổ vỡ.

Trong khi cả Mỹ và Israel đều phủ nhận liên quan đến vụ tấn công, một loạt thông tin lan truyền trên mạng xã hội cho rằng tiêm kích Mirage 2000-9, dòng máy bay chỉ do UAE vận hành, có thể là phương tiện thực hiện đòn đánh. Tuy nhiên, các hình ảnh và bằng chứng được chia sẻ chưa thể kiểm chứng độc lập.

Một số nhà phân tích quân sự nhận định loại máy bay này hoàn toàn phù hợp với nhiệm vụ tấn công chính xác tầm xa, đồng thời cũng được xác nhận có hoạt động trong khu vực vào thời điểm xảy ra vụ việc. Dù vậy, các nguồn tin dẫn Bộ Quốc phòng UAE lại cho rằng Mirage 2000-9 khi đó được triển khai nhằm đánh chặn tên lửa và UAV từ Iran.

Đến nay, cả UAE lẫn phía Iran đều chưa đưa ra bình luận chính thức. Trên mạng xã hội X, nhiều tài khoản có ảnh hưởng thậm chí suy đoán rằng UAE có thể đã phối hợp với Israel nhằm duy trì sức ép quân sự, không để Mỹ rút lui hoàn toàn khỏi cuộc xung đột.

Về phía mình, UAE - quốc gia nhiều lần bị tấn công kể từ khi chiến sự bùng phát - tuyên bố Iran phải chịu trách nhiệm cho những thiệt hại gây ra. Abu Dhabi cũng yêu cầu làm rõ cơ chế đảm bảo Tehran chấm dứt các cuộc tấn công và mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chiến lược đang bị gián đoạn nghiêm trọng.

Đáng chú ý, những nghi vấn liên quan đến vai trò của UAE xuất hiện không lâu sau khi Iran thu hồi được xác thiết bị bay không người lái Wing Loong II do Trung Quốc sản xuất. Việc phát hiện UAV này, vốn chỉ được vận hành bởi UAE và Arab Saudi trong khu vực, đã làm dấy lên suy đoán rằng các đồng minh của Mỹ có thể đã trực tiếp tham gia hỗ trợ trinh sát, giám sát chiến trường.

Nhà máy lọc dầu Lavan với công suất khoảng 55.000 thùng/ngày, được xem là mục tiêu dân sự có giá trị cao do vị trí chiến lược gần eo biển Hormuz.

Mirage 2000-9 - át chủ bài không quân UAE

Mirage 2000-9 là phiên bản xuất khẩu hiện đại nhất của dòng Mirage 2000 do hãng Dassault Aviation phát triển riêng cho Không quân UAE. Đây là tiêm kích đa năng thế hệ 4, được nâng cấp sâu từ biến thể Mirage 2000-5 Mk2 với nhiều cải tiến đặc thù theo yêu cầu của Abu Dhabi.

Chương trình Mirage 2000-9 được khởi động từ cuối thập niên 1990 trong khuôn khổ hợp tác quốc phòng giữa UAE và Pháp, bao gồm cả việc chế tạo mới và nâng cấp các máy bay hiện có. Không chỉ là một bản nâng cấp thông thường, nhiều chuyên gia cho rằng dòng máy bay này gần như được tái thiết kế về hệ thống điện tử và nhiệm vụ, trong khi vẫn giữ khung thân cánh tam giác đặc trưng.

Mirage 2000-9 được đánh giá cao nhờ khả năng chiếm ưu thế trên không, tấn công chính xác tầm xa và trinh sát. Máy bay được trang bị radar đa chế độ RDY-2, có thể theo dõi đồng thời hàng chục mục tiêu và tấn công nhiều mục tiêu cùng lúc. Hệ thống điện tử hàng không dạng module, buồng lái kính hiện đại, cùng các công nghệ tác chiến điện tử tiên tiến giúp nó duy trì hiệu quả chiến đấu trong môi trường tác chiến phức tạp.

Về hỏa lực, Mirage 2000-9 có thể mang tên lửa không đối không MICA, tên lửa hành trình Black Shaheen, bom dẫn đường laser và nhiều loại vũ khí khác. Ngoài ra, hệ thống đối kháng điện tử IMEWS tích hợp công nghệ gây nhiễu và đánh lừa radar tiên tiến, giúp tăng khả năng sống sót trước các hệ thống phòng không hiện đại.

Không quân UAE từng triển khai Mirage 2000 trong các chiến dịch quốc tế như thiết lập vùng cấm bay tại Libya hay can thiệp quân sự tại Yemen năm 2015. Theo kế hoạch, dòng máy bay này sẽ tiếp tục phục vụ đến những năm 2030 trước khi được thay thế bằng tiêm kích Dassault Rafale thế hệ mới.

Trong bối cảnh căng thẳng leo thang tại Trung Đông, sự xuất hiện của Mirage 2000-9 trong các cáo buộc gần đây, dù chưa được xác nhận, cho thấy nguy cơ mở rộng xung đột vẫn hiện hữu, đặc biệt khi các bên liên quan chưa đạt được cơ chế kiểm soát leo thang hiệu quả.