Trong những năm gần đây, ngành du lịch Việt Nam đã có bước chuyển mình rõ nét, thể hiện qua sự mở rộng quy mô, nâng cao chất lượng dịch vụ và ngày càng khẳng định vị thế cạnh tranh trên bản đồ du lịch khu vực và thế giới.

Để đưa ngành du lịch Việt Nam bứt phá mạnh mẽ hơn trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, Nghị quyết số 26-NQ/TW về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới, yêu cầu đổi mới mạnh mẽ tư duy phát triển, cách tiếp cận và phương thức làm du lịch.

Tăng trưởng ấn tượng, vươn tầm thế giới

Nhận thức rõ vai trò của du lịch đối với phát triển kinh tế-xã hội, Đảng và Nhà nước ta đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách quan trọng nhằm tạo điều kiện để ngành phát triển nhanh và bền vững.

Dấu mốc có ý nghĩa đặc biệt là Nghị quyết 08-NQ/TW ngày 16/1/2017 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. Nghị quyết khẳng định phát triển du lịch là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, của các cấp, các ngành và toàn xã hội; đồng thời yêu cầu tạo bước đột phá về thể chế, hạ tầng, nguồn nhân lực, xúc tiến quảng bá và xây dựng thương hiệu quốc gia.

Cùng với đó là Luật Du lịch năm 2017, các chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2030, chương trình chuyển đổi số quốc gia, chiến lược tăng trưởng xanh, cùng hàng loạt chính sách về miễn thị thực, mở rộng thời hạn lưu trú, cải cách thủ tục xuất nhập cảnh, nâng cấp hạ tầng giao thông và phát triển các trung tâm du lịch trọng điểm...

Gần 10 năm thực hiện Nghị quyết số 08-NQ/TW của Bộ Chính trị, du lịch Việt Nam đã có bước chuyển biến tích cực, khá toàn diện: nhận thức về vai trò, vị trí của du lịch được nâng lên; cơ chế, chính sách từng bước được hoàn thiện; thị trường ngày càng mở rộng; hạ tầng, cơ sở vật chất kỹ thuật, nguồn nhân lực phát triển, công tác quảng bá, xúc tiến và chuyển đổi số du lịch có nhiều tiến bộ…

Du lịch ngày càng khẳng định vai trò và khả năng tạo giá trị gia tăng cao trong phát triển kinh tế-xã hội, tạo việc làm, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa; quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam.

Năm 2025, Việt Nam đón gần 21,2 triệu lượt khách quốc tế, tăng 20,4% so với năm 2024; phục vụ 137 triệu lượt khách nội địa. Đà tăng này tiếp tục được duy trì mạnh mẽ, từ tháng 1 đến tháng 8/2026, ngành du lịch đã đón 15,9 triệu lượt khách quốc tế và đang hướng tới hoàn thành mục tiêu đón 25 triệu lượt khách quốc tế của cả năm.

Theo Cục Du lịch quốc gia Việt Nam, riêng trong 5 ngày nghỉ lễ Quốc khánh 2/9 (từ ngày 29/8-2/9), ước tính ngành du lịch cả nước đón và phục vụ khoảng 6,5 triệu lượt khách du lịch, tăng 18,1% so với cùng kỳ năm 2025.

Nhiều địa phương trọng điểm ghi nhận lượng khách tăng mạnh trong dịp nghỉ lễ, nổi bật như: Thành phố Hồ Chí Minh đón 1,71 triệu lượt khách, tổng thu từ khách du lịch ước đạt 4.900 tỷ đồng, Đà Nẵng ước đón 850.000 lượt khách, tổng doanh thu du lịch ước đạt 3.326 tỷ đồng; Hà Nội ước đón hơn 900.000 lượt, tổng thu từ khách du lịch ước đạt trên 3.000 tỷ đồng; Khánh Hòa ước đón 1,25 triệu lượt, tổng thu từ khách du lịch ước đạt 2.100 tỷ đồng...

Vị thế du lịch Việt Nam trên bản đồ thế giới cũng được cải thiện đáng kể. Theo xếp hạng của Diễn đàn Kinh tế thế giới, Việt Nam tăng 16 bậc, từ hạng 75/141 năm 2015 lên hạng 59/119 năm 2025. Việt Nam cũng vươn từ vị trí thứ 5 lên thứ 3 ASEAN về đón khách quốc tế, sau Malaysia và Thái Lan.

Năm 2025, tổng thu từ khách du lịch đạt khoảng 1 triệu tỷ đồng, tăng 19% so với năm 2024 và cao hơn gần 38% so với năm 2019. Du lịch đóng góp trực tiếp gần 8,8% GDP, tạo khoảng 4,41 triệu việc làm, tương đương 8,5% tổng lực lượng lao động

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, du lịch phát triển chưa thực sự bền vững, chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế và yêu cầu phát triển của đất nước; còn tồn tại những hạn chế, điểm nghẽn cần tập trung khắc phục như nhận thức về vị trí, vai trò của du lịch ở một số cấp, ngành, địa phương chưa đầy đủ; phối hợp liên ngành, liên kết vùng chưa đồng bộ, chặt chẽ; nguồn lực đầu tư chưa tương xứng; sản phẩm du lịch thiếu đa dạng, chiều sâu, chưa tạo được nhiều giá trị gia tăng; khâu tổ chức thực hiện chậm được tháo gỡ để khơi thông nguồn lực phát triển du lịch...

Trên cơ sở đánh giá kết quả của gần 10 năm thực hiện Nghị quyết số 08-NQ/TW, sự cần thiết và yêu cầu đặt ra, kế thừa các thành tựu đạt được, đổi mới, phát triển tư duy, tầm nhìn mới về phát triển du lịch, ngày 22/8/2026, Bộ Chính trị khóa XIV đã ban hành Nghị quyết số 26-NQ/TW về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới.

Lấy văn hoá làm nền tảng cốt lõi, bản sắc và chất lượng trải nghiệm làm lợi thế cạnh tranh

Nghị quyết số 26-NQ/TW mang tính bước ngoặt, mở ra “kỷ nguyên mới” cho du lịch Việt Nam bằng việc khẳng định lại vai trò động lực tăng trưởng và xác lập vị thế của ngành trong cấu trúc kinh tế quốc gia.

Ngày 3/9/2026, phát biểu tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện một số nghị quyết, chỉ thị của Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà  nhấn mạnh, bối cảnh thế giới và trong nước thay đổi nhanh chóng, sâu sắc; du lịch toàn cầu biến động mạnh; xu hướng, nhu cầu du lịch thay đổi; cạnh tranh giữa các điểm đến ngày càng cao, đặt ra yêu cầu phải linh hoạt ứng phó, có chiến lược tiếp cận toàn diện, bền vững.

Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 2 con số, góp phần thực hiện thắng lợi 2 mục tiêu 100 năm, đòi hỏi du lịch phải phát triển đột phá, tạo sức lan tỏa, khơi thông nguồn lực, thúc đẩy các ngành, lĩnh vực cùng phát triển theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, 10 nghị quyết trụ cột của Bộ Chính trị và các nghị quyết của Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV.

"Vì vậy, vấn đề cốt lõi là phải đổi mới mạnh mẽ tư duy, cách tiếp cận, cách làm, trọng tâm là chuyển đổi mô hình tăng trưởng và phương thức quản trị du lịch từ số lượng sang chất lượng, nâng cao giá trị gia tăng cho nền kinh tế" - Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh.

Từ yêu cầu đó, Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho biết Nghị quyết số 26-NQ/TW xác định 5 quan điểm mang tính đột phá, đặt nền tảng cho một mô hình phát triển du lịch mới.

Thứ nhất, điểm mới trước hết là đã xác lập rõ vị trí, vai trò nền tảng của phát triển du lịch trong mô hình tăng trưởng mới của đất nước. Theo đó, phát triển du lịch phải thực sự trở thành một ngành kinh tế mũi nhọn, một động lực tăng trưởng mới, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số; lấy văn hóa làm nền tảng cốt lõi, bản sắc và chất lượng trải nghiệm làm lợi thế cạnh tranh, dựa vào khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Thứ hai, phát triển theo hệ sinh thái kinh tế tổng hợp, tạo động lực phát triển các lĩnh vực, bảo đảm phát triển bền vững các trụ cột kinh tế-văn hóa-xã hội-môi trường, củng cố quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, mở rộng ngoại giao văn hóa, hội nhập quốc tế.

Thứ ba, tái cơ cấu ngành du lịch, chuyển mạnh mô hình phát triển từ số lượng sang chất lượng, thông minh, xanh, sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm du lịch, dịch vụ gắn với nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, giải quyết tốt vấn đề lao động, việc làm và an sinh xã hội.

Thứ tư, đổi mới và nâng cao năng lực quản trị du lịch theo hướng hiện đại, quản trị theo dữ liệu gắn với quy hoạch không gian phát triển, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa, di sản.

Thứ năm, xác định rõ các chủ thể và phương thức huy động nguồn lực. Phát triển du lịch là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo của Đảng; doanh nghiệp là lực lượng tiên phong; nhân dân là chủ thể tham gia và thụ hưởng; tăng cường liên kết ngành, liên kết vùng và phân bổ, sử dụng hiệu quả các nguồn lực trong nước, quốc tế cho phát triển du lịch.

Phấn đấu đến năm 2045, du lịch đóng góp trực tiếp 14 - 15% GDP

Nghị quyết số 26-NQ/TW đặt mục tiêu đến năm 2030, du lịch đóng góp trực tiếp 10-12% GDP; đón 45-50 triệu lượt khách quốc tế, phục vụ 160 triệu lượt khách nội địa; tổng thu từ khách 4 du lịch đạt 80-90 tỷ USD. Hình thành 3 cực tăng trưởng du lịch là Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, 10 trung tâm du lịch trọng điểm, 20 khu du lịch quốc gia; xây dựng được 15 tập đoàn, tổng công ty du lịch có thương hiệu mạnh, đủ sức cạnh tranh quốc tế. Tạo ra khoảng 2,3 triệu việc làm trực tiếp và 3,5 triệu việc làm gián tiếp.

Đến năm 2045: Du lịch đóng góp trực tiếp 14-15% GDP, đón 70 triệu lượt khách quốc tế, thuộc nhóm 30 quốc gia có năng lực cạnh tranh du lịch hàng đầu thế giới; là điểm đến du lịch hấp dẫn, chất lượng cao, đẳng cấp và mang đậm bản sắc Việt Nam.

Để hiện thực hóa các mục tiêu, Nghị quyết số 26-NQ/TW đề ra 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp. Trong đó giải pháp quan trọng đầu tiên là đổi mới tư duy, nâng cao nhận thức và trách nhiệm trong phát triển du lịch, với 4 chuyển đổi trọng tâm. Đó là: Định vị rõ du lịch là ngành kinh tế tổng hợp, đặt trong tổng thể mô hình tăng trưởng và không gian phát triển quốc gia;

Chuyển dịch tư duy phát triển từ diện rộng, dựa vào số lượng, khai thác tài nguyên đơn thuần sang mô hình phát triển theo chiều sâu, chất lượng, hiệu quả, bền vững và giá trị gia tăng cao; Đổi mới tư duy quản lý đơn lẻ sang quản trị hệ sinh thái du lịch, liên kết đồng bộ trong chuỗi giá trị; Lồng ghép mục tiêu du lịch vào chiến lược, quy hoạch phát triển kinh tế-xã hội, văn hóa và phát huy vai trò của doanh nghiệp, hiệp hội nghề nghiệp, cộng đồng dân cư trong xây dựng môi trường văn hóa du lịch, điểm đến văn minh, an toàn, thân thiện.

Cùng với đó là hoàn thiện thể chế, chính sách, tạo đột phá chiến lược, phát huy và khơi thông nguồn lực phát triển du lịch với 3 vấn đề trọng tâm. Đó là phát triển hạ tầng đồng bộ, hình thành các trung tâm du lịch có sức cạnh tranh cao; phát triển thị trường, sản phẩm du lịch chất lượng cao, nâng cao hiệu quả kinh tế du lịch; tăng cường và nâng cao hiệu quả công tác quảng bá, xúc tiến du lịch, nâng tầm thương hiệu du lịch Việt Nam.

Cùng với đó là phát triển nguồn nhân lực, doanh nghiệp và cộng đồng du lịch đáp ứng yêu cầu phát triển mới; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển du lịch thông minh; đổi mới phương thức quản trị du lịch, nâng cao chất lượng điểm đến du lịch xanh, thông minh, an toàn, bền vững.

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nêu rõ, xuyên suốt 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp là sự đổi mới mạnh mẽ, toàn diện về tư duy và phương thức phát triển du lịch: Lấy thể chế mở đường, nguồn lực tạo động lực; đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá; văn hóa, con người, thiên nhiên và sự khác biệt của Việt Nam tạo bản sắc và lợi thế cạnh tranh; tất cả hướng tới nâng cao giá trị, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của du lịch Việt Nam. Điều quyết định là tổ chức thực hiện quyết liệt, hiệu quả để Nghị quyết nhanh chóng đi vào cuộc sống.

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện một số Nghị quyết, Chỉ thị của Bộ Chính trị ngày 3/9/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, Hội nghị không chỉ là việc quán triệt mà mở ra giai đoạn quyết định là tổ chức thực hiện.

Không được coi học nghị quyết là thủ tục, nghe xong, ban hành kế hoạch là hoàn thành. Giá trị của văn kiện phải thể hiện ở khả năng giải quyết vấn đề thực tiễn, tạo chuyển biến mà nhân dân cảm nhận được. Từng cấp ủy, cơ quan, địa phương, từng đảng viên phải rõ việc, rõ người, rõ thẩm quyền, nguồn lực, thời hạn, sản phẩm, trách nhiệm; chuyển nhận thức thành hành động, quyết tâm thành kết quả.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị, phát triển du lịch phải đặt trong chiến lược phát triển đất nước và không gian kinh tế vùng, trở thành động lực tăng trưởng mới, nâng cao sức mạnh mềm; được tổ chức như một hệ sinh thái kinh tế tổng hợp, liên ngành, liên vùng.

Chuyển mạnh từ số lượng sang chất lượng, giá trị gia tăng, sức cạnh tranh; lấy văn hóa, bản sắc, trải nghiệm làm lợi thế; khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh làm động lực. Tháo gỡ điểm nghẽn về thể chế, thị thực, hạ tầng, quản trị điểm đến, nhân lực, dữ liệu, quảng bá; hướng vào phân khúc khách chi tiêu cao, lưu trú dài ngày. Liên kết vùng phải tạo sản phẩm đặc sắc, thương hiệu chung, chuỗi giá trị thực chất. Doanh nghiệp là lực lượng tiên phong, Nhân dân là chủ thể; không đánh đổi di sản, bản sắc, môi trường lấy tăng trưởng trước mắt.

Nghị quyết số 26-NQ/TW mở ra một tầm nhìn phát triển mới với những mục tiêu cao hơn, cách tiếp cận toàn diện hơn và các giải pháp mang tính đột phá. Quan trọng hơn, Nghị quyết xác định phát triển du lịch theo hệ sinh thái kinh tế tổng hợp và có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị. Đây không chỉ là định hướng cho một chặng đường mới của ngành du lịch, mà còn là lời khẳng định mạnh mẽ về vai trò của du lịch trong mô hình tăng trưởng mới của đất nước.

Bước vào kỷ nguyên phát triển mới, với những thành tựu đã đạt được cùng sự vào cuộc quyết liệt, sự chung sức, đồng lòng của cả hệ thống chính trị, của cộng đồng doanh nghiệp và của toàn thể nhân dân, ngành du lịch sẽ tiếp tục phát huy vai trò là động lực thúc đẩy tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, góp phần hiện thực hóa khát vọng xây dựng một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng.