Kinh tế biển là động lực tăng trưởng cốt lõi

Không chỉ có đường bờ biển dài nhất Việt Nam, Khánh Hòa còn có khoảng 200 hòn đảo lớn nhỏ cùng các vịnh nổi tiếng như: Nha Trang, Cam Ranh, Vân Phong, Vịnh Hy giàu tài nguyên thiên nhiên và hệ sinh thái đa dạng. Đặc biệt, quần đảo Trường Sa đóng vai trò quan trọng về phát triển kinh tế - xã hội và an ninh, quốc phòng. Hơn nữa, Khánh Hòa còn có vị trí địa chiến lược được củng cố với quân cảng Cam Ranh, cảng biển nước sâu Vân Phong, Cảng biển tổng hợp Trung Nam - Cà Ná đóng vai trò quan trọng, tạo tiền đề cho tỉnh phát triển mạnh về kinh tế biển.

Nhận thức rõ vai trò chiến lược của biển, đảo, những năm qua tỉnh Khánh Hòa đã thu hút đầu tư, phát triển dịch vụ du lịch biển, thủy sản, công nghiệp đóng tàu, dịch vụ cảng biển và logistics, công nghiệp năng lượng… theo hướng hiện đại, hiệu quả, bền vững và hướng đến hội nhập quốc tế.

Theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường Khánh Hòa, tận dụng lợi thế của biển, thời gian qua địa phương đã phát triển mạnh nghề nuôi trồng thủy sản. Năm 2025 sản lượng đạt trên 41.700 tấn; trong đó nuôi biển chiếm khoảng 50% sản lượng, đóng góp đáng kể vào kim ngạch xuất khẩu. Nghề nuôi biển không chỉ mang lại giá trị kinh tế cao mà còn góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn, tạo việc làm và nâng cao đời sống cho người dân vùng biển.

Khánh Hòa cũng được đánh giá là “thủ phủ giống thủy sản” khi chiếm khoảng 30% sản lượng giống của cả nước. Toàn tỉnh hiện có 558 cơ sở sản xuất giống chất lượng cao, cung cấp nhiều đối tượng giống có giá trị kinh tế phục vụ cho nuôi trồng ở các tỉnh, thành phía Nam.

Song song đó, nghề khai thác thủy sản cũng đang là thế mạnh của tỉnh. Hiện toàn tỉnh có hơn 5.100 chiếc tàu đánh bắt hải sản, sản lượng khai thác đạt 239.000 tấn (năm 2025). Giá trị xuất khẩu thủy sản đạt 870 triệu USD, tăng 2,9% so với năm 2024, góp phần đưa Khánh Hòa trở thành 1 trong 5 tỉnh xuất khẩu thủy sản  mạnh của cả nước.

Lãnh đạo Sở Xây dựng Khánh Hòa cho biết, phát triển hệ thống cảng biển cũng luôn được tỉnh chú trọng. Hiện Khánh Hòa có 6 khu bến do Cảng vụ hàng hải Nha Trang và Cảng vụ hàng hải Bình Thuận quản lý, gồm 21 bến cảng với 42 cầu cảng. Các bến cảng có khả năng tiếp nhận tàu lớn nhất đến 400.000 tấn tại khu vực Nam Vân Phong và nhỏ nhất 2.000 tấn tại khu bến Ninh Chử (phường Ninh Chử).

Với Khánh Hòa, việc phát triển cảng biển không chỉ dừng ở đầu tư bến cảng mà còn gắn với hạ tầng giao thông kết nối, công nghiệp phụ trợ, logistics và nguồn hàng ổn định, tạo nền tảng khai thác hiệu quả tiềm năng kinh tế biển và hệ thống cảng biển. Đặc biệt tại khu kinh tế Vân Phong, nhiều dự án lớn đã được đầu tư. Điều đó càng củng cố thêm vị thế của Khánh Hòa trên bản đồ kinh tế biển Việt Nam.

Một thế mạnh rất quan trọng, đóng góp đáng kể vào tăng trưởng chung của tỉnh Khánh Hòa đó là du lịch biển. Nhờ sự đa dạng từ vẻ đẹp của biển, đảo đã đưa du lịch biển Khánh Hòa có sự bứt phá mạnh mẽ. Trong 5 tháng của năm 2026, thu nhập từ hoạt động du lịch ước đạt 33,8 nghìn tỷ đồng. Điều đó khẳng định vị thế của Khánh Hòa là trung tâm du lịch đại dương đầy sức hấp dẫn.

Ông Lê Huyền - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa cho biết, nhờ chính sách đặc thù từ Trung ương, đặc biệt là Nghị quyết số 09-NQ/TW, ngày 28/01/2022 của Bộ Chính trị về xây dựng, phát triển tỉnh Khánh Hòa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 và Nghị quyết số 55/2022/QH15 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển tỉnh Khánh Hòa đã giúp tỉnh tháo gỡ vướng mắc, khai thác tiềm năng, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội; trong đó có kinh tế biển. 

Theo đó, Khánh Hòa đã hoàn thành việc lập và trình cấp có thẩm quyền phê duyệt các quy hoạch quan trọng liên quan đến khai thác, sử dụng tài nguyên biển và hải đảo; phê duyệt các đề án liên quan đến sử dụng biển như: Đề án thí điểm phát triển nuôi biển công nghệ cao; Đề án xây dựng và phát triển đặc khu Trường Sa trở thành trung tâm kinh tế, văn hóa, xã hội trên biển của cả nước; Đề án thành lập Trung tâm Nghiên cứu quốc gia về công nghệ đại dương.

Điểm sáng mang lại từ kinh tế biển và ven biển cho tỉnh Khánh Hòa đã thể hiện rõ qua tính cơ học, đó là 80% GRDP được đóng góp từ đó, với các trụ cột chính: du lịch biển; thủy sản; công nghiệp đóng tàu; dịch vụ cảng biển và logistics.

Tạo thế và lực phát triển bền vững

Tại Khánh Hòa, vai trò trọng yếu của kinh tế biển càng được khẳng định khi Nghị quyết số 09 nhấn mạnh và đưa ra định hướng, mục tiêu rất cụ thể; trong đó có nội dung xây dựng và phát triển Khánh Hòa trên cơ sở phát triển bền vững kinh tế biển và khai thác, sử dụng hiệu quả, bền vững tài nguyên biển.

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Lê Huyền, cùng với sự hỗ trợ của Trung ương, các cơ chế, chính sách được khơi thông, Tỉnh ủy Khánh Hòa đang xây dựng Nghị quyết về phát triển kinh tế biển của tỉnh đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Đây là đòn bẩy rất quan trọng để Khánh Hòa bức tốc phát triển kinh tế biển hiệu quả, bền vững.

Nhờ các trợ lực và sự quyết tâm, tỉnh Khánh Hòa tiếp tục tập trung phát triển các dự án nuôi biển công nghệ cao (lồng nuôi bằng vật liệu mới HDPE, FRP...); thu hút thêm các nguồn lực mới để đầu tư cơ sở hạ tầng vùng biển và ven biển; hiện đại hóa tàu thuyền đánh bắt xa bờ, nâng cao năng lực khai hải sản và phát triển dịch hậu cần nghề cá. Đồng thời thu hút nguồn lực đầu tư phát triển đô thị ven biển thông minh và thành lập Trung tâm Nghiên cứu quốc gia về công nghệ đại dương.

Điểm đáng mừng của Khánh Hòa, đó là thời gian qua nhiều tập đoàn lớn như Trungnam Group, Sumitomo (Nhật Bản) đã và đang đầu tư mạnh nguồn vốn vào phát triển cảng biển, logistic, hạ tầng năng lượng và công nghiệp biển. Điều đó cho thấy sức hút mạnh mẽ của Khánh Hòa trong lĩnh vực phát triển kinh tế biển ứng dụng công nghệ cao.

Ông Vũ Văn Nhuận - Giám đốc Dự án Cảng biển tổng hợp Cà Ná (xã Cà Ná) cho biết, hiện nay ngoài bến cảng 1A đã đưa vào khai thác, Công ty CP Đầu tư - Xây dựng Trung Nam đang trong giai đoạn hoàn thiện bến cảng Cà Ná phân kỳ 2 (bến 1B dự kiến hoàn thành vào tháng 6/2027) để nâng tải trọng phục vụ các loại hàng siêu trường, siêu trọng. Đây là hạng mục quan trọng nhằm đón đầu làn sóng phát triển hạ tầng phục vụ phát triển năng lượng trong giai đoạn mới. 

Ngoài việc đầu tư hệ thống hạ tầng giao thông, cảng biển, trung tâm dịch vụ logistics hiện đại, Khánh Hòa cũng mở rộng quy hoạch, điều chỉnh địa giới hành chính kéo dài không gian biển từ Đại Lãnh đến Cà Ná đã tạo động lực lớn cho phát triển. Đồng thời, tích hợp hệ sinh thái khu kinh tế Vân Phong và đặc khu Trường Sa vào chuỗi giá trị.

Khánh Hòa đang tiếp tục thu hút nguồn lực đầu tư phát triển phát các khu kinh tế, khu công nghiệp ven biển để thu hút đầu tư dự án công nghiệp xanh, sạch, thân thiện môi trường. Đồng thời ban hành các chính sách đồng bộ về quản lý tài nguyên và môi trường biển để doanh nghiệp yên tâm đầu tư dài hạn.

Bên cạnh đó, tỉnh cũng định hướng phát triển đưa khu kinh tế Vân Phong trở thành trung tâm kinh tế biển hiện đại, phát triển tổng hợp đa ngành gồm: công nghiệp gắn với cảng biển; dịch vụ logistics; du lịch nghỉ dưỡng và đô thị đẳng cấp quốc tế. Đồng thời, đốc thúc đẩy nhanh tiến độ dự án khu công nghiệp Cà Ná, phát triển các lĩnh vực công nghiệp ven biển như điện khí LNG; đóng tàu, hướng đến thu hút đầu tư phát triển điện gió ngoài khơi…

Ngoài ra, Khánh Hòa cũng đang tập trung rà soát, hoàn thiện hệ thống hạ tầng kết nối cảng biển theo các hình thức đầu tư cụ thể để bảo đảm tính khả thi, hiệu quả đầu tư. Đồng thời từng bước tháo gỡ khó khăn, tận dụng tối đa các đòn bẩy chính sách để khai thác hiệu quả tiềm năng của biển, đảo hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm kinh tế biển lớn của cả nước, hình mẫu về phát triển bền vững gắn bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo.