Giữa lòng thủ đô Cairo của Ai Cập vẫn có những khu phố lưu giữ các nghề thủ công lâu đời, trong đó có nghề khâu ghép vải được người dân địa phương gọi là Khayamiya.
Các cuộn vải dùng làm tranh, khăn, thảm, vỏ gối,... Ảnh: Hoàng Nhật/PV TTXVN tại Ai Cập
Khu phố Khayamiya trước đây tập trung nhiều nghệ nhân chuyên làm những tấm vải trang trí lều trại phục vụ các lễ hội, sự kiện tôn giáo và các đoàn hành hương. Trong tiếng Arập, “Khayamiya” có nghĩa là người thợ làm lều. Theo thời gian, tên gọi này được dùng để đặt cho con phố và loại hình nghệ thuật khâu ghép vải đặc trưng của các nghệ nhân nơi đây.
Các nghệ nhân Khayamiya chủ yếu là nam giới, nhiều người đã gắn bó với nghề hàng chục năm. Chỉ với kim và những sợi chỉ nhiều màu sắc, họ khâu ghép các mảnh vải để tạo nên những tác phẩm sinh động, giàu tính nghệ thuật và mang nhiều ý nghĩa văn hóa.
Bức tranh ghép vải khổ nhỡ. Ảnh: Hoàng Nhật/PV TTXVN tại Ai Cập
Trao đổi với phóng viên TTXVN, ông Salah, chủ một cửa hàng tại khu phố Khayamiya, cho biết tất cả sản phẩm ở đây đều được làm thủ công, không sử dụng máy móc. Theo ông, để tạo ra một tác phẩm đạt yêu cầu, người thợ không chỉ cần khéo léo mà còn phải hiểu ý nghĩa của các họa tiết truyền thống được truyền lại qua nhiều thế hệ.
Các hình ảnh như mèo, chim, hoa hay những họa tiết trang trí khác đều mang những ý nghĩa riêng, được thể hiện với tư thế, hình dáng và kích thước khác nhau tùy từng sản phẩm.
Ông Ahmed, nghệ nhân hơn 50 năm tuổi nghề, tập trung hoàn thiện một bức tranh khổ lớn. Ảnh: Hoàng Nhật/PV TTXVN tại Ai Cập
Nghệ nhân Ahmed, người đã gắn bó với nghề hàng chục năm, cho biết công việc này trước hết đòi hỏi tình yêu nghề, sự kiên trì và tỉ mỉ, cùng khả năng ngồi làm việc liên tục trong nhiều giờ. Một tác phẩm phong cảnh khổ lớn có thể mất gần hai tháng để hoàn thành.
Do được hình thành từ lâu đời, khu phố Khayamiya có những con đường nhỏ và các cửa hàng chỉ rộng khoảng 10 m². Vì vậy, phần lớn nghệ nhân làm việc tại nhà. Tại cửa hàng thường chỉ có một nghệ nhân trực tiếp làm việc, trong khi phần lớn diện tích được dành để trưng bày và bán sản phẩm.
Nghề Khayamiya có lịch sử hàng trăm năm, gắn với đời sống văn hóa của Cairo và Ai Cập. Trong quá khứ, khu phố này từng sản xuất cả những tấm khăn phủ Kaaba phục vụ các nghi lễ tôn giáo. Ngày nay, các nghệ nhân chủ yếu làm sản phẩm trang trí, tranh treo tường, túi xách và đồ lưu niệm phục vụ du khách.
Phố Khayamiya. Ảnh: Hoàng Nhật/PV TTXVN tại Ai Cập
Điểm đặc biệt của Khayamiya là mỗi tác phẩm được xem như một câu chuyện về Ai Cập, thể hiện qua hình ảnh thiên nhiên, thư pháp, tín ngưỡng, tôn giáo và những dấu ấn của văn hóa Ai Cập cổ đại.
Ai Cập coi trọng việc bảo tồn các nghề thủ công truyền thống, trong đó có Khayamiya. Theo ông Salah, các chương trình đào tạo nghề đang được triển khai nhằm giúp thế hệ trẻ tiếp cận và tiếp tục duy trì nghề này, qua đó góp phần bảo tồn những giá trị văn hóa truyền thống của đất nước.
Cairo ngày nay là thành phố hiện đại, đông đúc với hơn 10 triệu dân và nhịp sống luôn sôi động. Tuy nhiên, giữa những dòng người ấy, khu phố Khayamiya vẫn lưu giữ một diện mạo khác của thủ đô. Những con phố hẹp, cửa hàng nhỏ với biển hiệu Arập và những tác phẩm khâu ghép vải nhiều màu sắc tạo nên một không gian vừa gần gũi với cuộc sống hôm nay, vừa mang đậm dấu ấn Cairo qua nhiều thế kỷ.