Sáng 14/3, tại Hà Nội, Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo Toán học quốc tế UNESCO (Trung tâm Toán UNESCO) phối hợp với Viện Toán học cùng Trung tâm Dữ liệu và Thông tin Khoa học (thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam), Trường đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội tổ chức Diễn đàn khoa học với chủ đề “Toán học – Niềm tin và Hy vọng”. Sự kiện được tổ chức nhân Ngày Toán học Quốc tế (14/3).
Giáo sư, Tiến sĩ Trần Hồng Thái, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam phát biểu tại Diễn đàn.
Tọa đàm là dịp để các nhà toán học, các nhà khoa học, chuyên gia công nghệ, cùng các nhà vật lý, diễn giả, những người gắn bó trọn đời với toán học chia sẻ, thảo luận về những góc nhìn đa chiều về toán học.
Tham gia diễn đàn có Giáo sư, Tiến sĩ Trần Hồng Thái, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cùng nhiều học giả và những người yêu thích Toán học.
Phát biểu khai mạc Diễn đàn, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phan Thị Hà Dương, Giám đốc Trung tâm Toán UNESCO, Viện Toán học - Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cho biết, Ngày Toán học Quốc tế được tổ chức hằng năm vào ngày 14/3 là ngày gắn với hằng số π (Số Pi) nổi tiếng, theo sáng kiến của UNESCO, nhằm tôn vinh vai trò của toán học đối với khoa học, công nghệ và đời sống xã hội. Tại Việt Nam, sự kiện năm nay được tổ chức với mong muốn đưa toán học đến gần hơn với công chúng, đồng thời khơi gợi những suy ngẫm về vai trò của tư duy khoa học trong một thế giới ngày càng biến động
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phan Thị Hà Dương - Giám đốc Trung tâm Toán UNESCO, Viện Toán học - Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam phát biểu khai mạc Diễn đàn.
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phan Thị Hà Dương, trong bối cảnh các tiến bộ công nghệ đang thay đổi nhanh chóng cách con người làm việc và sống, nhiều hệ thống và nguyên tắc từng được xem là ổn định đang phải đối mặt với những thách thức mới. Giữa những bất định đó, toán học mang đến một nền tảng đáng tin cậy để con người hiểu và lý giải thế giới. Không chỉ là một ngành khoa học trừu tượng, toán học còn là công cụ quan trọng giúp khám phá các quy luật ẩn sâu trong những hệ thống phức tạp, từ khoa học tự nhiên đến kinh tế - xã hội.
Điểm nhấn của Diễn đàn khoa học với chủ đề “Toán học - Niềm tin và Hy vọng” là hai bài giảng đại chúng từ các chuyên gia trong lĩnh vực khoa học và kiến trúc. Bài giảng thứ nhất với chủ đề “Bất định và hy vọng” do Giáo sư Phan Thành Nam (Đại học Ludwig Maximilian University of Munich, Đức) trình bày. Ông là nhà toán học từng nhận Giải thưởng Hội Toán học châu Âu. Trong bài nói chuyện, Giáo sư Phan Thành Nam đã chia sẻ cách toán học tiếp cận các hệ thống chứa đựng yếu tố bất định và cách các mô hình toán học giúp con người hiểu rõ hơn những hiện tượng tưởng chừng khó dự đoán. Bài giảng được kết hợp với những ví dụ mang màu sắc văn học khiến không gian được cho là khô khan như toán học đã trở nên sống động.
Quang cảnh Diễn đàn khoa học: "Toán học - Niềm tin và Hy vọng".
Chia sẻ về bài giảng của Giáo sư Phan Thành Nam, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Thị Thanh Hà, Phó Viện trưởng Viện Triết học, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh cho biết, bài chia sẻ của Giáo sư Phan Thành Nam rất thú vị về mối quan hệ giữa toán học và cuộc sống. “Tôi đến từ Viện triết học, qua bài giảng của Giáo sư Phan Thành Nam tôi thấy giữa toán học và triết học có mối quan hệ vô cùng chặt chẽ. Nghiên cứu triết học, tôi thấy các nhà triết học đều là nhà toán học hoặc rất giỏi toán. Thế giới của chúng ta là vô vàn các mối quan hệ. Các nhà toán học chỉ ra các mối quan hệ của các con số. Còn triết học chỉ ra mối quan hệ chung nhất về xã hội. Trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay, tôi mong muốn các nhà toán học cần nghiên cứu nhiều hơn mối quan hệ giữa toán học và triết học, từ đó truyền cảm hứng cho các em sinh viên và thế hệ trẻ, để thấy vai trò ngày càng to lớn của toán học”, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Thị Thanh Hà nói.
Bài giảng thứ hai mang chủ đề “Lưu thông - Tái định hình thành phố”, do Kiến trúc sư Lê Quang - Nhà sáng lập lequang-architects LAB, trình bày. Từ góc nhìn của kiến trúc và quy hoạch đô thị, nội dung bài giảng đã phân tích cách các nguyên lý toán học và các mô hình dữ liệu có thể hỗ trợ việc tổ chức dòng lưu thông trong đô thị hiện đại, góp phần tạo nên những thành phố bền vững và hiệu quả hơn.
Nhiều ấn phẩm toán học và sách giáo khoa về toán được trưng bày tại Diễn đàn "Toán học - Niềm tin và Hy vọng".
Thông qua các bài giảng và thảo luận mở, sự kiện đã mang lại góc nhìn đa chiều về vai trò của toán học trong việc lý giải những vấn đề của thế giới hiện đại, đồng thời truyền cảm hứng cho sinh viên, học sinh và những người yêu khoa học.
Ngày Toán học Quốc tế 2026 không chỉ là dịp tôn vinh vẻ đẹp của toán học mà còn là lời nhắc nhở, tư duy khoa học và lý trí vẫn luôn là nền tảng quan trọng để con người xây dựng niềm tin và hướng tới tương lai.