Tiềm lực về khai thác thủy sản cũng là một mũi nhọn trong phát triển kinh tế của địa phương. Tuy nhiên, với thói quen đánh bắt, khai thác lạc hậu một thời gian dài theo kiểu tận diệt nếu không kịp thời ngăn chặn, giải quyết thì nguồn tài nguyên thiên nhiên sẽ suy giảm nghiêm trọng.

Quyết liệt từ chính quyền và lực lượng chức năng

Xã Phước Long, trước đây được xem là một trong những điểm nóng của tỉnh Cà Mau về khai thác tận diệt nguồn lợi thủy sản. Tuy nhiên, kể từ khi triển khai thực hiện Chỉ thị 01 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Cà Mau về việc tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy đảng, chính quyền đối với việc khai thác nguồn lợi thủy sản có tính hủy diệt trong tình hình mới, thông qua các biện pháp tuyên truyền, vận động, kết hợp xử lý nghiêm đã mang lại nhiều chuyển biến tích cực. Nhìn nhận về vấn đề này, bà Trương Thanh Xuân, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận tổ quốc Việt Nam xã Phước Long chia sẻ:  “Người dân ngày càng nhận thức được tác hại khi sử dụng xung kích điện để khai thác thủy sản là hành vi vi phạm pháp luật, đồng thời cũng tiềm ẩn nguy cơ về cái tính mạng, cùng với đó, nguồn lợi thủy sản cũng ngày càng cạn kiệt, dẫn đến không còn gì để khai thác”.

Nhận thức rõ tuyên truyền là nhiệm vụ cấp bách trong chống khai thác tận diệt nguồn lợi thủy sản, các địa phương trên địa bàn tỉnh Cà Mau đã đồng loạt ra quân, kết hợp nhiều hình thức nhằm chuyển hóa tình hình. Theo đó, tập trung tuyên truyền với nhiều hình thức đa dạng, linh hoạt như: lồng ghép trong các hội nghị triển khai nhiệm vụ, họp chi bộ, họp cơ quan, sinh hoạt đoàn thể; thông qua hệ thống truyền thanh, tuyên truyền trực tiếp tại cộng đồng dân cư, các điểm tập trung tàu cá, bến bãi neo đậu; công tác tuyên truyền còn linh hoạt chuyển đổi số qua mạng xã hội, fanpage, Zalo... cấp phát tài liệu, tờ rơi; tuyên truyền lưu động và thông qua các buổi tiếp xúc, làm việc trực tiếp với chủ tàu, thuyền trưởng và ngư dân….

Nhờ sự kiên trì và tích cực của lực lượng cơ sở, công tác tuyên truyền về chống khai thác theo kiểu tận diệt nguồn lợi thủy sản như "mưa dầm thấm đất". Người dân đã dần nâng cao nhận thức, chấp hành nghiêm các quy định về bảo vệ nguồn lợi thủy sản. Nguồn lợi thủy sản, nhất là cá đồng trong tự nhiên bắt đầu phục hồi rõ rệt. Niềm vui trúng mùa cá của bà con là minh chứng thuyết phục nhất cho một chủ trương đúng đắn và hợp lòng dân. Bà Lê Thị Đậm, ấp 7, xã Khánh Lâm cho biết: “Nguồn cá đồng dưới các kênh, rạch ngày càng phát triển nhiều hơn. Nếu như đây, mình bắt một vụ cá chỉ vài chục kg thôi, còn như bây giờ bắt cũng được là cũng được trăm ngoài, hai trăm kg”.

Không chỉ dừng lại ở việc tuyên truyền cho người dân dừng sử dụng các dụng cụ khai thác mang tính hủy diệt như dụng cụ xiệt điện, các loại ngư lưới đánh bắt tật diệt cá con, ở các địa phương mà người dân sinh sống chủ yếu bằng khai thác thủy sản, chính quyền còn tập trung đến các nhóm đối tượng đặc thù - đó là các hộ kinh doanh ngư lưới cụ, tiệm sửa chữa các thiết bị khai thác, đánh bắt thủy sản.  

Điển hình như tại xã Vĩnh Phước, đầu năm 2026 đến nay, lực lượng công an xã đã xử phạt 1 trường hợp kinh doanh chế tạo các dụng cụ để buôn bán phục vụ cho người dân dùng xung kích điện bắt cá, lực lượng công an xử phạt số tiền 12 triệu 500 ngàn đồng; vận động 4 hộ dân  tự nguyện giao nộp dụng cụ khai thác tận diệt. Trung tá Trần Quốc Toàn, Phó Trưởng Công an xã Vĩnh Phước cho biết: Lực lượng chức năng tập trung vận động, cho ký cam kết ngay tại các cơ sở kinh doanh, đại lý ngư lưới cụ và điểm sửa chữa thiết bị điện, ngăn chặn vi phạm ngay từ gốc. Song song đó, cũng tập trung đẩy mạnh việc ra quân tuần tra, kiểm soát địa bàn, kịp thời xử lý khi phát hiện các vi phạm.

Tương tự tại xã U Minh, ông Trần Minh Nhân, Chủ tịch UBND xã  cho biết: Địa phương đã tổ chức ký kết giữa các hộ mua bán, kinh doanh cũng như người dân về việc không mua bán, sử dụng, tàng trữ ngư cụ, các thiết bị làm ảnh hưởng đến việc đánh bắt thủy sản mang cái tính hủy diệt.  Các lực lượng chức năng của xã còn tăng cường công tác kiểm tra, tuần tra, kiểm soát trên tất cả các tuyến sông rạch … kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm.

Hướng đến phát triển bền vững nguồn lợi thủy sản

Hiệu quả lớn nhất từ việc triển khai Chỉ thị 01 của Ban thường vụ Tỉnh ủy Cà Mau về việc tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy đảng, chính quyền đối với việc khai thác nguồn lợi thủy sản có tính hủy diệt trong tình hình mới không chỉ là những con số mà là sự thay đổi trong tư duy và hành động của của người dân. Từ chỗ xem việc xiệt cá (đánh cá bằng xung điện) là thói quen sinh kế, nhiều hộ gia đình sau khi nhận thức được tác hại về an toàn tính mạng cũng như nguy cơ tận diệt nguồn lợi thủy sản đã tự nguyện mang công cụ kích điện giao nộp cho chính quyền địa phương.

Ông Bùi Nhật Phương, Phó Chi cục trưởng Chi cục Biển, Hải đảo và kiểm ngư, Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết: Từ đầu năm 2026 đến nay, đã có hơn 3000 thiết bị cũng như là công cụ kích điện là được bà con ngư dân giao nộp cho các lực lượng chức năng cũng như chính quyền địa phương. Điều này cho thấy, nhận thức và hành động của một bộ phận người dân đã có sự chuyển biến rõ nét.

Để Chỉ thị 01 đi vào chiều sâu, cả hệ thống chính trị từ tỉnh đến cơ sở đã cùng bắt tay vào cuộc. Từ việc tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy đảng, chính quyền, người đứng đầu các cấp đối với công tác quản lý, bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản đến phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn xã hội, đặc biệt là vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, các hội quần chúng trong tuyên truyền, vận động, giám sát, ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vì khai thác có tính hủy diệt, phục hồi và phát triển nguồn lợi thủy sản gắn với phát triển sinh kế bền vững, bảo vệ môi trường sinh thái. Gắn kết việc thực hiện Chỉ thị với các phong trào thi đua yêu nước, xây dựng nông thôn mới, bảo vệ môi trường, phát triển kinh tế biển, hải đảo. 

“Hướng tới Chi cục Biển, Hải đảo và kiểm ngư tiếp tục tham mưu cho Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với các sở ngành có liên quan, chính quyền địa phương tăng cường công tác tuyên truyền để nâng cao nhận thức cho bà con ngư dân. Đồng thời, tăng cường công tác kiểm tra tuần, xử lý các vi phạm trong hoạt động khai thác thủy sản, kể cả trên biển và trong nội đồng. Cùng với đó, triển khai các mô hình có hiệu quả trong cộng đồng để nhân rộng cho bà con ngư dân, để làm sao hạn chế tối đa việc khai thác mang tính hủy diệt, tiến tới chấm dứt hành vi khai thác mang tính hủy diệt”, ông Bùi Nhật Phương, Phó Chi cục trưởng Chi cục Biển, Hải đảo và kiểm ngư cho biết.

Sự chung sức, đồng lòng giữa chính quyền và nhân dân chính là sức mạnh tổng hợp để tỉnh Cà Mau quyết tâm chấm dứt triệt để nạn khai thác tận diệt, gìn giữ nguồn tài nguyên quý giá phát triển bền vững trong hiện tại cũng như tương lai.