Theo truyền thông Mỹ, lực lượng cứu hộ Nepal ngày 29/8 (theo giờ địa phương) tiếp tục tìm cách tiếp cận hàng trăm công nhân mắc kẹt trong các đường hầm thủy điện sau trận lũ quét nghiêm trọng hồi giữa tuần, trong khi quân đội cho biết thiết bị bay không người lái sử dụng cảm biến nhiệt chưa phát hiện dấu hiệu sự sống.

Lũ quét xảy ra hôm 26/8 sau khi một khối băng hà lớn sụp xuống ở khu vực biên giới Nepal - Tây Tạng, gây ra dòng nước và bùn đất tràn xuống các thung lũng. Thảm họa khiến ít nhất 675 người thiệt mạng và hơn 2.400 người vẫn mất tích.

Trong số những người mất tích có hơn 900 công nhân đang làm việc tại các dự án thủy điện trong khu vực. Chính phủ Nepal ban đầu ước tính khoảng 1.000 người mất tích, nhưng con số này đã tăng gần gấp đôi trong ngày 28/8 sau khi các nhà sản xuất thủy điện báo cáo số lượng công nhân chưa được tìm thấy.

Theo Cơ quan Giảm nhẹ và Quản lý Rủi ro Thiên tai Quốc gia Nepal, 279 công nhân đã được đưa ra khỏi các đường hầm, trong khi 933 người vẫn mắc kẹt.

Để tiếp cận những người này, lực lượng cứu hộ phải đào xuyên qua lớp bùn và đất đá dày, sau đó phá hoặc khoan qua những cánh cửa và bức tường kiên cố của đường hầm. Nhiều đường hầm cũng bị bùn đất tràn vào, khiến việc di chuyển bên trong trở nên khó khăn.

Hình ảnh do quân đội Nepal công bố cho thấy các nhân viên cứu hộ kéo những công nhân bị phủ đầy bùn ra khỏi đường hầm sau khi mở được lối vào.

Khó khăn trong tiếp cận đường hầm

Hai thiết bị bay không người lái có cảm biến nhiệt được quân đội Nepal sử dụng để tìm kiếm người mắc kẹt hiện chưa phát hiện dấu hiệu sự sống.

Người phát ngôn quân đội Nepal Raja Ram Basnet cho biết điều này có thể xuất phát từ khoảng cách hoặc việc các thiết bị không thể quét được toàn bộ khu vực. Địa hình miền núi rộng lớn cũng đã thay đổi đáng kể sau khi dòng nước lũ cuốn trôi đất đá.

Tại dự án thủy điện Trishuli 3A, một trong 5 dự án thủy điện đang xây dựng ở khu vực Himalaya của Nepal bị ảnh hưởng bởi lũ, lực lượng quân đội ngày 29/8 mới chỉ có thể tiến sâu khoảng 6-7 m vào đường hầm.

Quân đội cũng phải xây dựng một bãi đáp trực thăng tạm thời tại khu vực này để phục vụ hoạt động cứu hộ.

Theo các quan chức quân đội, các tổ chức trong ngành thủy điện, lực lượng quân đội và tình nguyện viên bắt đầu tập trung tiếp cận các công nhân mắc kẹt hơn một ngày sau khi thảm họa xảy ra. Tại một số dự án, nhân viên quân đội và Cơ quan Điện lực Nepal đã dùng các thiết bị khoan để tìm đường vào các đường hầm.

Ashish Gurung, một nhà leo núi từng chinh phục đỉnh Everest, cho biết nhóm của ông đã tham gia cứu hộ tại một nhà máy thủy điện ở Chilime. Họ sử dụng dây thừng và những tấm ván gỗ để tiến vào đường hầm chứa nhiều mét bùn đất.

Nhóm chỉ có thể di chuyển khoảng 120 m trước khi gặp một điểm bị chặn. Theo Gurung, họ cũng phát hiện thi thể một người trong đường hầm và đưa thi thể này về căn cứ quân đội để bảo quản.

Áp lực thời gian

Việc tiếp cận các đường hầm càng trở nên cấp thiết khi thời gian trôi qua, các công nhân mắc kẹt phải đối mặt với tình trạng thiếu nước, thực phẩm và không khí.

Bhim Gautam, người đứng đầu Hiệp hội Các nhà sản xuất điện độc lập Nepal, cho biết hiệp hội đã đề nghị chính phủ tìm kiếm hỗ trợ kỹ thuật từ các quốc gia có công nghệ cứu hộ tiên tiến hơn nhằm rút ngắn thời gian tiếp cận các công nhân.

“Chúng tôi hiểu rằng chính quyền phải ưu tiên người dân nói chung, nhưng cũng cần quan tâm đến tính mạng của những người đang làm việc trong ngành thủy điện”, ông Gautam nói.

Nepal có ngành thủy điện phát triển mạnh nhờ hệ thống sông suối bắt nguồn từ dãy Himalaya. Nhiều dự án được xây dựng dọc sông Bhote Koshi và Trishuli, hai trong số những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề của trận lũ.

Các công trình thủy điện thường phải xây dựng hệ thống đường hầm sâu trong lòng núi để dẫn nước và phục vụ quá trình phát điện. Vì vậy, khi lũ quét kéo theo lượng lớn bùn đất và đá, những đường hầm này có thể trở thành khu vực đặc biệt khó tiếp cận đối với lực lượng cứu hộ.

Hỗ trợ kỹ thuật từ Ấn Độ và Trung Quốc

Trong ngày 29/8, Chính phủ Nepal cho biết các đội kỹ thuật từ Ấn Độ và Trung Quốc sẽ hỗ trợ hoạt động cứu hộ.

Cuối ngày, Bộ trưởng Nội vụ Nepal Sudan Gurung thông báo trên mạng xã hội rằng lực lượng cứu hộ đã tiếp cận được phần nóc của đường hầm Trishuli 3A.

Theo ông Gurung, lực lượng cứu hộ đã bắt đầu đưa không khí vào đường hầm thông qua một lỗ nhỏ và sẽ tiến hành đào mở rộng trước khi đưa đội cứu hộ vào bên trong.

Việc tiếp cận được nóc đường hầm có thể tạo thêm một hướng để đưa không khí vào khu vực những công nhân đang mắc kẹt, đồng thời mở đường cho các hoạt động đào và tìm kiếm tiếp theo.

Tuy nhiên, công tác cứu hộ vẫn phải đối mặt với nhiều trở ngại do lượng bùn đất lớn, địa hình hiểm trở và cơ sở hạ tầng bị hư hại sau lũ.

Trong lúc các đội cứu hộ tìm cách tiếp cận những người mắc kẹt, quy mô thiệt hại của trận lũ tiếp tục được xác định. Với hơn 2.400 người vẫn mất tích trên toàn Nepal, lực lượng chức năng đang phải triển khai đồng thời hoạt động tìm kiếm trên diện rộng và các chiến dịch đặc biệt nhằm tiếp cận những khu vực bị cô lập.