Bộ trưởng Quốc phòng Pakistan Khawaja Asif tối 9/9 chia sẻ với truyền thông địa phương rằng bất kỳ cuộc tấn công nào nhằm vào Saudi Arabia cũng có thể kích hoạt Thỏa thuận Phòng thủ chung Mecca mới được ký kết. Theo truyền thông Ấn Độ, tuyên bố của Bộ trưởng Khawaja Asif được đưa ra chỉ vài ngày sau khi lực lượng Houthi ở Yemen phóng một loạt tên lửa nhằm vào quốc gia này.

“Trong trường hợp xảy ra hành động gây hấn vô cớ, hoặc bất cứ điều gì đang diễn ra tại Yemen lan sang Saudi Arabia, chắc chắn Thỏa thuận Mecca sẽ được kích hoạt. Không còn gì phải nghi ngờ về điều đó. Chúng tôi chịu ràng buộc bởi các điều khoản của thỏa thuận này và sẽ thực hiện đầy đủ các cam kết đó khi cần thiết”, ông Khawaja Asif nói.

Trước đó, vào ngày 8/9 Houthi đã tấn công miền Nam Saudi Arabia. Phía Riyadh cho biết có 73 người bị thương trong bối cảnh giao tranh tại Yemen đang leo thang giữa Houthi và các lực lượng trung thành với chính phủ Yemen được quốc tế công nhận.

Các nhà lãnh đạo Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan tháng trước đã ký kết Thỏa thuận Phòng thủ chung Mecca, cam kết tăng cường khả năng răn đe tập thể trước mọi hành động gây hấn. Thỏa thuận này phản ánh quy định then chốt của NATO rằng cuộc tấn công nhắm vào bất kỳ thành viên nào cũng được coi là cuộc tấn công vào toàn bộ khối. Tuy vậy, các cơ chế cụ thể để thực hiện cam kết này của Thỏa thuận Phòng thủ chung Mecca vẫn chưa được làm rõ.

Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan cho biết Thỏa thuận Phòng thủ chung Mecca sẽ mang đến ổn định và thịnh vượng hơn, đồng thời giảm bớt sự bất ổn trong khu vực. Ông Fidan cho biết liên minh này củng cố cách tiếp cận để các nước trong khu vực tự giải quyết vấn đề của mình, thay vì để sự can thiệp từ bên ngoài làm sâu sắc và trầm trọng thêm các vấn đề đó.

Ông Fidan cũng khẳng định liên minh được xây dựng trên các nguyên tắc quốc tế như tôn trọng chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và không can thiệp vào công việc nội bộ của các quốc gia, đồng thời nhấn mạnh liên minh này không nhằm chống lại bất kỳ nước nào và mở cửa cho mọi quốc gia trong khu vực tuân thủ các nguyên tắc cơ bản này tham gia.

Thỏa thuận được thông qua trong bối cảnh Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan đang phải đối mặt với những căng thẳng gia tăng trong khu vực, bao gồm lo ngại về năng lực quân sự ngày càng mở rộng của Israel và ảnh hưởng của Iran tại Trung Đông.

Theo Chỉ số Sức mạnh Quân sự Toàn cầu năm 2026 - bảng xếp hạng đánh giá sức mạnh quân sự của 145 quốc gia - tổng lực lượng của Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan bao gồm gần 1,4 triệu quân nhân tại ngũ, khoảng 3.400 máy bay quân sự, 6.000 xe tăng và hơn 340 khí tài Hải quân.

Căng thẳng giữa Yemen và Saudi Arabia bùng phát từ ngày 3/7, khi một máy bay Iran hạ cánh xuống sân bay Sanaa do lực lượng Houthi kiểm soát và đón phái đoàn lên đường tới Tehran để dự lễ tang của cố Đại Giáo chủ Ali Khamenei.

Ngày 13/7 khi chính chiếc máy bay này quay trở lại, Chính phủ Yemen thông báo đã tấn công đường băng sân bay Sanaa nhằm ngăn máy bay hạ cánh, buộc nó phải chuyển hướng tới thành phố cảng Hodeidah bên bờ Biển Đỏ của Yemen.

Lực lượng Houthi cáo buộc Saudi Arabia đứng sau vụ tấn công, đồng thời tuyên bố đã thực hiện các cuộc tập kích nhắm vào sân bay Abha ở Tây Nam Saudi Arabia. Đây là những đợt tấn công đầu tiên mà họ công khai nhắm vào Saudi Arabia kể từ khi các cuộc giao tranh trực tiếp phần lớn đã lắng xuống vào năm 2022. Đến ngày 20/7, Houthi mở rộng phạm vi xung đột sang các tàu thuyền có liên quan đến Saudi Arabia.

Ngày 7/9, kênh truyền thông Ansarollah của Houthi đưa tin lực lượng này đã tấn công nhiều mục tiêu tại Saudi Arabia, trong đó có sân bay quốc tế Abha, căn cứ không quân King Khalid và các cơ sở của tập đoàn dầu khí quốc gia Aramco tại Abha và Jizan. Các cuộc tấn công diễn ra sau khi Houthi cáo buộc Saudi Arabia tiến hành không kích và phóng tên lửa vào nhiều khu vực tại Yemen, trong đó có một nhà tù ở thành phố Al-Hazm, miền Bắc nước này.