Vì sao Air Cambodia lựa chọn tàu bay ATR 72-600 để khai thác chặng bay TP HCM – Phnom Penh, thưa ông?

Hãng hàng không Air Cambodia lựa chọn khai thác dòng tàu bày ATR 72-600 trên chặng bay TP HCM – Phnom Penh cho thấy dòng tàu bay này có thể phục vụ các chặng bay quốc tế cự ly ngắn hiệu quả, qua đó hỗ trợ phát triển du lịch và giao thương trong khu vực. Thế hệ tàu bay ATR 72-600 mới nhất được trang bị động cơ Pratt & Whitney Canada, do Air Cambodia vận hành, giúp giảm thêm 3 điểm phần trăm mức tiêu thụ nhiên liệu so với các thế hệ ATR trước đây; đồng thời, tối ưu chi phí, hiệu suất vận hành đối với các chặng bay đặc thù của hãng so với các dòng tàu bay cỡ lớn.

ATR 72-600 cũng là lựa chọn lý tưởng để hãng kết nối các chặng bay ngắn tại Việt Nam, Lào, Thái Lan và Đông Nam Á. Mặt khác, tại Việt Nam, các điểm đến như Đà Nẵng, Phú Quốc, Quảng Trị... rất thích hợp cho dòng tàu bay này. Cụ thể, một chiếc ATR 72-600 tiêu chuẩn có 72 ghế, nhưng cấu hình khai thác thực tế thường 68 ghế. Với quy mô này, các hãng hàng không rất dễ lấp đầy công suất ghế, nếu so với các dòng tàu bay cỡ lớn hơn.

Hiện nay, ATR là công ty sản xuất tàu bay chặng ngắn hàng đầu thế giới với các dòng tàu bay ATR 42 và 72 có sức chứa dưới 90 ghế. Tàu bay ATR hiện được sử dụng bởi khoảng 200 hãng hàng không tại hơn 100 quốc gia, với trung bình 120 đường bay mới mỗi năm, tạo điều kiện phát triển các vùng lãnh thổ và hỗ trợ tiếp cận các dịch vụ thiết yếu như y tế, giáo dục, du lịch... Đáng chú ý, ATR tập trung vào chiến lược trở thành phát triển tàu bay chặng ngắn tiên tiến, linh hoạt, tiết kiệm chi phí, thải ra ít hơn 45% khí CO2 so với máy bay phản lực chặng ngắn có kích thước tương đương...

Ông đánh giá như thế nào về tiềm năng khai thác dòng tàu bay ATR tại thị trường Việt Nam nói riêng, Đông Nam Á và khu vực nói chung, thưa ông?

Khảo sát thực tế hiện nay, Việt Nam chưa có một hãng hàng không nào khai thác phân khúc chặng ngắn. Theo báo cáo nghiên cứu ATR phối hợp với Công ty Cổ phần Tư vấn Thiết kế Giao thông Vận tải (TEDI – Bộ Xây dựng năm 2025, thị trường Việt Nam sở hữu nhiều chặng bay ngắn tiềm năng với cự ly dưới 555 km.

Ở khu vực Đông Nam Á và Đông Bắc Á, Việt Nam và Hàn Quốc là hai quốc gia hiếm hoi chưa khai thác phân khúc hàng không chặng ngắn. Tuy nhiên, Hàn Quốc đang thay đổi và đã đặt hàng dòng máy bay ATR 72-600, với dự kiến vận hành đội tàu bay lên tới 20 chiếc. Nhìn rộng ra khu vực châu Á - Thái Bình Dương, hiện có nhiều hãng hàng không đang khai thác dòng máy bay ATR hiệu quả.

Bên cạnh đó, ATR đã đồng hành cùng hàng không Việt Nam hơn 20 năm, điều này cho thấy tiềm năng của thị trường hàng không nội địa không thể phủ nhận và những chính sách của Chính phủ vẫn đang hỗ trợ tích cực sự phát triển hàng không chặng ngắn. Hiện tại, dựa trên khảo sát của TEDI, ATR đã xác định được 87 cặp chặng bay tiềm năng tại Việt Nam, nhất là khu vực phía Bắc, miền Trung, Tây Nguyên...

Thực tế, Việt Nam đang phát triển mạnh mạng lưới đường bộ cao tốc, kết nối liên thông với nhiều loại hình vận tải khác. Vậy, nếu khai thác các chặng bay ngắn bằng tàu bay ATR, ATR đã có nghiên cứu và chính sách như thế nào để cạnh tranh với vận tải đường bộ, thưa ông?

Khi nói chuyện với các khách hàng Việt Nam, để nghiên cứu một chặng bay mới, ATR cũng nghiên cứu thời gian di chuyển đường bộ. Ví dụ, nếu điểm A đến điểm B đi mất 2 giờ có thể không cần bay, nhưng nếu từ điểm A đến điểm B đi đường bộ khoảng 4 tiếng, rõ ràng một đường bay mất 45 phút sẽ đem lại sự tối ưu về thời gian.

Đối với chặng TP HCM – Phnom Penh, có một phân khúc khách hàng ưu tiên lựa chọn đường bộ để tiết kiệm chi phí. Tuy nhiên, chiến lược của các hãng bay là hướng tới phân khúc khách hàng tầm trung sẵn sàng chi trả để di chuyển bằng máy bay. Chiến lược trọng tâm là tăng tần suất khai thác bằng tàu bay ATR.

Thực tế, chặng bay TP HCM - Phnom Penh chỉ mất khoảng 38 phút bay trên không, tổng thời gian tính cả cất hạ cánh khoảng 1 giờ. Đơn cử, một ví dụ khác, một số hãng bày tại Hàn Quốc đang khai thác hàng ngày hiện nay tới 8 chuyến bay, tương đương 4 chặng bay khứ hồi với tàu bay ATR, trong khi nếu vận hành bằng các dòng máy bay lớn như Airbus, các hãng chỉ có thể xếp lịch 1 chuyến lẻ/ngày...

Ngoài ra, đối với chặng bay ngắn, nếu đã định hình rõ nhu cầu thị trường, việc bắt đầu bằng dòng tàu bay nhỏ như ATR là lựa chọn tốt để tối ưu chi phí. Khi lưu lượng hành khách nhiều hơn, nhu cầu thị trường gia tăng, các hãng bay có thể dễ dàng nâng cấp hoặc bổ sung các dòng tàu bay lớn hơn.