Nam Á oằn mình trong đợt nóng khắc nghiệt

Theo tờ The Guardian, tại miền Nam Pakistan, nhiệt độ trong suốt tháng 4 và tháng 5 liên tục vượt xa mức trung bình theo mùa. Ở tỉnh Sindh, nhiệt độ ban ngày thường xuyên dao động từ 44 - 46 độ C, buộc người dân phải hạn chế ra đường vào buổi chiều, đồng thời gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới lao động ngoài trời, lái xe vận tải và các cộng đồng nông nghiệp.

Trong khi đó, nhiều khu vực tại Ấn Độ như Rajasthan, Gujarat, Maharashtra cùng các bang phía Bắc và miền Trung cũng đang trải qua những ngày nắng nóng gay gắt, khi nhiệt độ vượt mốc 45 độ C tại nhiều thành phố. Chính quyền nhiều bang đã phát cảnh báo nắng nóng khi thời tiết cực đoan làm gia tăng nguy cơ sức khỏe, gây áp lực lên hệ thống điện và đảo lộn sinh hoạt của hàng triệu người dân.

Theo các chuyên gia khí hậu, những đợt nắng nóng lặp đi lặp lại trên khắp Nam Á phản ánh xu hướng nhiệt độ toàn cầu gia tăng và các hiện tượng thời tiết cực đoan ngày càng nghiêm trọng do khủng hoảng khí hậu.

Karachi không còn “miễn nhiễm” với nắng nóng

Tại Pakistan, thành phố Karachi vốn được điều hòa phần nào nhờ gió biển từ biển Arab nay cũng khó tránh khỏi cái nóng khắc nghiệt. Trong nửa đầu tháng 5, nhiệt độ tại thành phố nhiều lần vượt ngưỡng 40 độ C.

Cơ quan Khí tượng Pakistan (PMD) cho biết Karachi gần đây ghi nhận mức nhiệt tối đa 44,1 độ C, cao nhất kể từ ngày 31/5/2018, thời điểm nhiệt độ chạm mốc 46 độ C. Các nhà khí tượng cảnh báo những ngày nóng hơn nữa có thể vẫn đang ở phía trước.

Tác động của nắng nóng đặc biệt nghiêm trọng tại các khu dân cư ven biển của Karachi, nơi tình trạng mất điện kéo dài và thiếu nước sinh hoạt càng khiến cuộc sống trở nên khó khăn. Tại Ibrahim Hyderi - một trong những cộng đồng ngư dân lớn nhất thành phố - nhiều người cho biết việc sinh tồn ngày càng trở nên chật vật.

Abdul Sattar, một ngư dân có hơn 30 năm kinh nghiệm, kể lại rằng một đồng nghiệp của ông đã bất tỉnh vì kiệt sức do nắng nóng trong đợt nhiệt cực đoan vừa qua. “Chúng tôi cho anh ấy uống nước chanh rồi lập tức đưa tới bác sĩ. Sau khi truyền dịch, anh ấy mới tỉnh lại”, ông nói.

Người dân nơi đây vẫn chưa quên ký ức đau thương về đợt nắng nóng thảm khốc năm 2015 tại Karachi khiến hàng nghìn người thiệt mạng, trong đó có nhiều ngư dân ở Ibrahim Hyderi. Gần đây hơn, các ca tử vong liên quan tới nắng nóng trong mùa hè năm 2024 tiếp tục cho thấy mức độ dễ tổn thương của Karachi trước thời tiết cực đoan.

Bệnh viện quá tải, trẻ em nhập viện tăng mạnh

Áp lực từ nắng nóng cũng đang hiện rõ tại các cơ sở y tế địa phương. Bác sĩ Suresh Kumar, trưởng khoa nhi tại bệnh viện chính phủ Ibrahim Hyderi, cho biết số trẻ em tới khám ngoại trú đã tăng vọt kể từ cuối tháng 4.

“Ngày bình thường chúng tôi tiếp nhận khoảng 50 - 60 trẻ em, nhưng hiện con số đã vượt 200 ca mỗi ngày”, ông cho hay.

Theo bác sĩ Kumar, phần lớn bệnh nhi mắc tiêu chảy, nhiễm trùng dạ dày và mất nước - những bệnh lý thường liên quan tới thời tiết nắng nóng cực đoan và điều kiện nước sinh hoạt không đảm bảo.

Các chuyên gia cảnh báo nhiệt độ gia tăng không còn là hiện tượng đơn lẻ mà đang trở thành xu hướng dài hạn do biến đổi khí hậu và quá trình đô thị hóa quá nhanh.

Theo nhóm nghiên cứu Phân tích thời tiết thế giới (WWA), biến đổi khí hậu do con người gây ra đã làm khả năng xuất hiện các đợt nắng nóng như hiện nay tại Pakistan và Ấn Độ tăng gấp khoảng ba lần. “Điều này khiến chúng không còn là hiện tượng bất thường trong khí hậu hiện nay nữa”, nhóm nghiên cứu nhận định. Nếu ở thời kỳ tiền công nghiệp, đợt nắng nóng tương tự có thể thấp hơn khoảng 1 độ C.

Ông Yasir Darya, nhà sáng lập Trung tâm Hành động Khí hậu, cho biết độ ẩm cao tại Karachi khiến mức nhiệt dưới 40 độ C vẫn tạo cảm giác nóng bức hơn nhiều. Ông cũng lưu ý rằng những đêm oi nóng, vốn hiếm gặp trước đây, nay đang xuất hiện thường xuyên hơn, ảnh hưởng trực tiếp tới giấc ngủ, sức khỏe và chất lượng sống của người dân.

“Nắng nóng đã tăng mạnh về cường độ kể từ năm 2024”, ông Darya nói, đồng thời cảnh báo Karachi hiện thiếu nghiêm trọng các trung tâm làm mát công cộng và hạ tầng hỗ trợ người dân tránh nóng. Theo ông, diện tích cây xanh ngày càng thu hẹp đang làm trầm trọng thêm hiệu ứng đảo nhiệt đô thị, khiến các nhóm dân cư dễ tổn thương phải đối mặt với nguy cơ lớn hơn.

Theo PMD, nhiệt độ trung bình trong khu vực đã tăng khoảng 1,4 độ C, riêng tỉnh Sindh ghi nhận mức tăng khoảng 1,7 độ C trong vài thập niên gần đây. Các chuyên gia cho biết mùa đông đang ngắn lại, trong khi mùa hè kéo dài hơn, khắc nghiệt hơn và khó dự đoán hơn.

Các chuyên gia khí hậu đang kêu gọi triển khai khẩn cấp nhiều biện pháp ứng phó như xây dựng các trung tâm tránh nóng công cộng, mở rộng tiếp cận nước uống, tăng cường năng lực y tế khẩn cấp và đẩy mạnh trồng cây xanh trong đô thị.

Tuy nhiên, với nhiều người dân tại Sindh, khủng hoảng khí hậu giờ đây không còn là lời cảnh báo cho tương lai. Nó đã hiện diện trong đời sống hàng ngày, biến nắng nóng cực đoan từ khó khăn theo mùa thành cuộc vật lộn sinh tồn kéo dài.