Theo Báo Bưu điện Hoa Nam buổi sáng (SCMP) ngày 30/7, hai ngày sau trận động đất mạnh 7,1 độ xảy ra tại miền nam Nhật Bản, nhiều khu vực ở tỉnh Kumamoto vẫn chưa được khôi phục điện và nước sinh hoạt, làm gia tăng lo ngại về sức khỏe của người dân trong điều kiện nhiệt độ có thể lên gần 40 độ C vào cuối tuần.

Trận động đất xảy ra chiều 28/7, làm nhiều ngôi nhà đổ sập, đường sá nứt toác và gây thiệt hại nghiêm trọng tại thành phố cảng Yatsushiro. Nhiều trong số khoảng 58.000 hộ gia đình tại đây vẫn chưa có nước máy hoặc điện vào ngày 30/7.

Ông Akio Matsushita, một quan chức thành phố đang tham gia điều phối công tác cứu trợ, cho biết chính quyền chưa thể xác định sẽ mất bao lâu để sửa chữa hệ thống đường ống nước bị hư hại nặng. Việc thiếu nước trở nên đặc biệt nghiêm trọng giữa thời tiết mùa hè nóng bức và độ ẩm cao.

Tại tòa thị chính Yatsushiro, hệ thống vệ sinh không thể hoạt động do mất nước. Các nhà vệ sinh khẩn cấp được dựng phía trên những miệng cống bên ngoài tòa nhà, trong điều kiện nhiệt độ khoảng 35 độ C. Ông Matsushita cho biết quá trình sửa chữa sẽ đòi hỏi nhiều công sức và hiện chưa có thời điểm dự kiến hoàn thành.

Chính quyền tỉnh Kumamoto xác nhận ít nhất 17 người tử vong trực tiếp trong trận động đất. Phần lớn các nạn nhân được phát hiện tại nhà máy giấy của Nippon Paper Industries, nơi chịu hư hại nghiêm trọng về kết cấu, và một trung tâm mua sắm của Aeon, nơi xảy ra vụ việc được cho là liên quan đến nổ khí gas.

Sáu người khác được ghi nhận trong tình trạng nguy kịch. Chánh Văn phòng Nội các Nhật Bản Minoru Kihara cho biết nếu tính cả những trường hợp đang được điều tra để xác định mối liên hệ với thảm họa, số người tử vong đã lên tới 28.

Trong khi hoạt động tìm kiếm và cứu trợ tiếp tục, giới chức Kumamoto cảnh báo nguy cơ sốc nhiệt tại các điểm sơ tán. Nhiệt độ trong khu vực được dự báo có thể tiến sát 40 độ C vào cuối tuần.

Tại một số điểm sơ tán, hệ thống điều hòa bị gián đoạn khiến nhiều người phải ra ngoài ngủ qua đêm vì không khí bên trong quá nóng. Một số khác chọn ở lại trong ôtô để có không gian riêng tư, nhưng điều này làm gia tăng nguy cơ hình thành cục máu đông do phải ngồi hoặc nằm trong tư thế chật hẹp suốt nhiều giờ.

Nhiều người cho biết họ gần như không thể ngủ vì không có chỗ duỗi chân, trong khi một số người mắc bệnh mạn tính lo ngại phải dùng thuốc trước mặt những người xung quanh. Bên cạnh đó, việc lưu trú trong xe còn làm dấy lên nỗi lo nhiên liệu nhanh chóng cạn kiệt.

Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản đang lắp đặt khoảng 300 thiết bị điều hòa tại các trung tâm sơ tán và những địa điểm quan trọng trên toàn tỉnh Kumamoto.

Ngay sau động đất, các xe quân sự đã kéo bồn chứa nước đến trường học và trung tâm cộng đồng ở Yatsushiro. Nước được lấy từ những bể dự trữ khẩn cấp bên dưới tòa thị chính, trong khi mỗi người dân chỉ được nhận tối đa khoảng 3 lít.

Những cửa hàng còn mở cửa chật kín người tìm mua nhu yếu phẩm, trong khi các phương tiện xếp hàng dài tại cây xăng. Nhiều cư dân cho rằng dù không ai mong muốn thảm họa xảy ra, động đất vẫn là rủi ro mà người dân Nhật Bản phải thường xuyên đối mặt.

Nhật Bản nằm trên Vành đai lửa Thái Bình Dương, khu vực tập trung nhiều núi lửa và rãnh đại dương, đồng thời là nơi xảy ra khoảng 20% số trận động đất lớn trên thế giới. Các tiêu chuẩn xây dựng nghiêm ngặt và hoạt động diễn tập thường xuyên giúp hạn chế thương vong, song những trận động đất mạnh vẫn có thể làm tê liệt hạ tầng tại khu vực chịu ảnh hưởng.

Kumamoto và nhiều địa phương khác trên đảo Kyushu những năm gần đây đã trở thành trung tâm sản xuất ôtô và chất bán dẫn quan trọng. Trận động đất khiến Toyota, Honda, Nissan, Aisin và Sony phải tạm dừng một phần hoạt động. Tập đoàn sản xuất chip TSMC của Đài Loan cũng sơ tán nhân viên và tạm ngừng vận hành để đánh giá thiệt hại.

Kumamoto từng trải qua hai trận động đất mạnh vào tháng 4/2016, khiến hơn 260 người thiệt mạng và hàng nghìn ngôi nhà bị phá hủy. Tuy nhiên, nhiều cư dân Yatsushiro cho biết rung chấn lần này dữ dội hơn những gì họ từng trải qua cách đây một thập kỷ.

Trong bối cảnh hạ tầng thiết yếu chưa được khôi phục hoàn toàn, nắng nóng cực đoan đang trở thành thách thức lớn không kém hậu quả trực tiếp của trận động đất đối với người dân Kumamoto.