08:16 19/08/2026

Nắng nóng cực đoan đe dọa những cây cổ thụ nổi tiếng và lâu đời nhất châu Âu

Nắng nóng cực đoan và hạn hán kéo dài đang khiến nhiều cây sồi cổ thụ tại Anh héo rũ, rụng lá sớm và chết dần, trong khi hệ sinh thái không kịp thích nghi với tốc độ biến đổi khí hậu.

Chú thích ảnh
Hình ảnh cây sồi cổ thụ bị gãy. Ảnh minh họa: Wikkimedia Commons

Theo The Guardian, tổ chức Woodland Trust cho biết thời tiết khắc nghiệt trong mùa hè năm nay đang gây sức ép lớn lên cây cối tại Anh. Nhiều loài bắt đầu xuất hiện hiện tượng được ví như “mùa thu sớm”, khi lá héo và rụng trước thời điểm thông thường để hạn chế mất nước.

John Parker, Giám đốc điều hành Hiệp hội Lâm nghiệp Anh, cho biết dấu hiệu cây chịu stress do nhiệt và khô hạn đang ngày càng rõ rệt.

Ed Pyne, cố vấn cấp cao về bảo tồn của Woodland Trust, giải thích cây có thể được hình dung như một hệ thống đường ống liên tục đưa nước và chất dinh dưỡng từ đất qua rễ, thân đến cành và lá. Khi cây mất nước quá nhiều, quá trình này bị gián đoạn, khiến lá héo, chết và rụng sớm.

Đáng lo ngại là các cây cổ thụ, đặc biệt sồi, đang chịu ảnh hưởng nặng hơn. Pyne cho rằng những cây này dù đã sống sót qua hàng trăm năm biến động môi trường nhưng khả năng chống chịu suy giảm theo tuổi tác.

Cái chết của cây sồi Major tại rừng Sherwood hồi tháng 6 là một ví dụ điển hình. Đây từng là một trong những cây cổ thụ nổi tiếng và lâu đời nhất châu Âu. Ông Pyne nhận định thời tiết cực đoan là một trong những nguyên nhân chính khiến cây chết.

Những đợt nắng nóng bao trùm nhiều khu vực châu Âu mùa hè này đang ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe thực vật và cây trồng.

Anh hiện có khoảng 3.300 cây sồi với chu vi thân trên 6 m, trong đó khoảng 114 cây vượt 9 m. Rừng Sherwood đã mất 8 cây sồi cổ thụ trong năm 2024 và 2025. Bảy cây khác tại Anh và xứ Wales hiện được đánh giá trong tình trạng nguy cấp.

Chuyên gia cảnh báo tác động của hạn hán sẽ tích tụ nếu các đợt khô hạn tiếp tục xảy ra qua nhiều năm. Phân tích cho thấy khoảng một nửa số cây sồi cổ có thể biến mất trong 60 năm tới. Đáng chú ý, dự báo này chưa tính đến những thay đổi khí hậu trong tương lai, do đó thiệt hại thực tế có thể lớn hơn.

Không chỉ cây sồi, cây dẻ gai châu Âu cũng đang gặp khó khăn. Loài cây này có thể suy thoái và chết nếu nắng nóng tiếp tục kéo dài, gây hậu quả nghiêm trọng đối với hệ sinh thái.

Alexander Held, chuyên gia tại Viện Lâm nghiệp châu Âu, cho biết ngay cả những loài có khả năng chịu hạn như thông cũng đang chết ở nhiều nơi. Một số cây bị tổn thương trực tiếp bởi nhiệt, trong khi những cây khác bị cháy nắng do ánh sáng quá mạnh.

Thời tiết nóng và khô hạn cũng làm gia tăng tình trạng gãy cành. Angelo Morgan, Giám đốc quản lý cây đô thị tại Trees UK, cho biết doanh nghiệp ngày càng nhận nhiều yêu cầu xử lý gãy cành trong những đợt nóng và khô, thay vì chủ yếu vào mùa đông như trước. Khi cây không hấp thụ đủ nước, các cành trở nên giòn và dễ gãy, đặc biệt là những cành lớn.

Ông Held cho rằng rừng vốn luôn thích nghi với môi trường, nhưng tốc độ biến đổi khí hậu hiện nay vượt quá khả năng thích ứng của cây và hệ sinh thái. “Cây cối và hệ sinh thái của chúng ta không đủ nhanh để thích nghi với tốc độ thay đổi”, ông cảnh báo những biến động này có thể gây xáo trộn lớn đối với hệ sinh thái châu Âu.

Bảo Hân/Báo Tin tức và Dân tộc