Đã đến lúc chuyển sang nền nông nghiệp tập trung cao hơn cho chất lượng và đặc biệt là nâng cao giá trị gia tăng, góp phần tăng thu nhập cho nông dân. Đó là nội dung mà Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (Bộ NN&PTNT) Cao Đức Phát, khẳng định trong chương trình “Dân hỏi, Bộ trưởng trả lời” trên Đài Truyền hình Việt Nam, Cổng thông tin điện tử Chính phủ, TTXVN và một số cơ quan truyền thông khác.

 

Giảm gánh nặng cho nông dân

Thừa nhận những khó khăn mà người nông dân đang gặp phải trong hoạt động sản xuất lúa gạo như chi phí tăng cao, thị trường tiêu thụ bị thu hẹp, giá xuất khẩu giảm... khiến cho thu nhập của người nông dân đã thấp ngày càng thấp hơn, dẫn tới tình trạng nhiều nông đã trả ruộng; đồng thời Bộ trưởng Cao Đức Phát cũng khẳng định: Lâu nay người nông dân đang phải “gánh” nhiều loại phí, gồm phí phục vụ sản xuất nông nghiệp, rồi những khoản đóng góp cho hoạt động chung của địa phương và phí cho các loại dịch vụ công. “Trước tình hình đó, từ năm 2007 Thủ tướng Chính phủ đã có Chỉ thị yêu cầu các địa phương rà soát, chấn chỉnh lại việc thu phí và các khoản đóng góp của nông dân. Thủ tướng cũng chỉ đạo loại bỏ những loại phí không hợp lý ở mỗi địa phương. Đối với các loại đóng góp tự nguyện như làm đường giao thông phải thực hiện đúng nguyên tắc tự nguyện, còn đối với các khoản thu dịch vụ phí của các HTX phải có kiểm soát và công khai, minh bạch”, Bộ trưởng Cao Đức Phát khẳng định.

Trước thực tế nông dân đang trả lại ruộng, Bộ trưởng Cao Đức Phát cho biết, đã chỉ đạo các cơ quan chuyên môn phối hợp với các địa phương kiểm tra, rà soát làm rõ nguyên nhân, để có những giải pháp khắc phục; đồng thời giúp nông dân nâng cao thu nhập từ sản xuất nông nghiệp.

Bộ NN&PTNT đang rà soát để quy hoạch lại cây trồng trên đất lúa. Tùy theo tình hình của từng địa phương sẽ lựa chọn những cây trồng phù hợp đem lại thu nhập cao hơn.

Theo Bộ trưởng, kết quả bước đầu cho thấy, nguyên nhân nông dân bỏ ruộng là do thời gian gần đây giá vật tư nông nghiệp tăng cao, trong khi giá đầu ra của nhiều loại nông sản xuống thấp. Bộ trưởng cho biết, sẽ tạo điều kiện để nông dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, thay vì trồng lúa chuyển sang trồng những loại cây có triển vọng cao hơn. “Trong điều kiện thị trường như hiện nay, Việt Nam vẫn duy trì quỹ đất lúa, tuy nhiên trên đất lúa nông dân vẫn có thể chuyển đổi sang trồng những cây trồng khác, có hiệu quả kinh tế cao hơn”, Bộ trưởng khẳng định.

Cũng theo Bộ trưởng, Bộ đã ban hành Thông tư, làm căn cứ để các địa phương hướng dẫn bà con nông dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa. Chỉ đạo các viện nghiên cứu phổ biến cho nông dân những giống lúa năng suất, chất lượng cao hơn. Mặt khác, yêu cầu hai tổng công ty lương thực miền Bắc và miền Nam chỉ đạo các doanh nghiệp trực thuộc phối hợp với các địa phương, thực hiện chủ trương xây dựng cánh đồng mẫu lớn, để tạo mối liên kết chặt chẽ hơn giữa nông dân - doanh nghiệp - thị trường để sản xuất của nông dân ổn định hơn, cho thu nhập cao hơn. Phấn đấu đến năm 2020, thu nhập của nông dân tăng gấp 2,5 lần so với năm 2008.

Phát triển ngành nghề triển vọng

Bộ trưởng nhận định, thay vì nền nông nghiệp tập trung vào nâng cao sản lượng, đã đến lúc chuyển sang nền nông nghiệp tập trung cao hơn cho chất lượng và đặc biệt là nâng cao giá trị gia tăng, làm tăng thu nhập cho nông dân.

Để làm được việc này, Bộ trưởng Cao Đức Phát cho biết, Bộ đang thực hiện Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng giá trị gia tăng và phát triển bền vững. Theo đó, các địa phương căn cứ vào điều kiện thực tế, rà soát lại cơ cấu nông nghiệp để tập trung cao hơn cho những ngành, cây trồng, vật nuôi là lợi thế của địa phương, có thể đem lại giá trị kinh tế cao. Trên cơ sở này, điều chỉnh lại đầu tư công, khuyến khích đầu tư của các thành phần kinh tế, thúc đẩy việc chuyển giao khoa học kỹ thuật và thực thi các chính sách hỗ trợ nông dân...

Bộ trưởng cho biết thêm, hiện nay có nhiều tiến bộ khoa học đem lại năng suất, chất lượng, hiệu quả cao, đang dần được chuyển giao cho nông dân thông qua nhiều hình thức. Trong đó, ngoài việc Nhà nước tài trợ, triển khai thực hiện, cũng cần có chính sách khuyến khích các doanh nghiệp tham gia để chuyển giao cho nông dân. Bên cạnh đó, có chính sách hỗ trợ nông dân áp dụng công nghệ bảo quản nông sản ở gia đình bao gồm cả thiết bị và vật tư.

Trọng Thủy