Bám sát tinh thần Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị, ngành Y tế Việt Nam nỗ lực vừa củng cố y tế cơ sở, mở rộng chăm sóc sức khỏe toàn dân vừa phát triển mạnh các kỹ thuật y khoa chuyên sâu. Những “chuyển động” này góp phần hiện đại hóa hệ thống y tế, nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh và tăng khả năng tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao cho người dân.
Chương trình góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân theo định hướng chuyển từ “chữa bệnh” sang “chủ động phòng bệnh” theo tinh thần Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe cho nhân dân. Ảnh: Minh Quyết/TTXVN
Chăm sóc sức khỏe toàn dân
Để nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân từ tuyến cơ sở, thời gian qua, nhiều địa phương đã triển khai các chương trình khám, chữa bệnh miễn phí, khám sức khỏe định kỳ và quản lý sức khỏe điện tử cho người dân. Các hoạt động không chỉ góp phần tăng cường y tế dự phòng, nâng cao năng lực y tế cơ sở mà còn hướng tới mục tiêu quản lý sức khỏe toàn dân, phát hiện sớm bệnh tật và giảm gánh nặng điều trị.
Nhân dịp kỷ niệm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7), Hội Chữ thập đỏ thành phố Cần Thơ phối hợp UBND xã Phong Điền và Bệnh viện Mắt Sài Gòn - Cần Thơ tổ chức khám mắt, cấp phát thuốc miễn phí cho người có công với cách mạng, gia đình chính sách, hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn và người cao tuổi. Người dân được khám chuyên khoa, đo thị lực, tư vấn điều trị các bệnh về mắt và lập hồ sơ chỉ định phẫu thuật đục thủy tinh thể miễn phí đối với các trường hợp đủ điều kiện.
Bác sĩ Lê Đức Huy, Bệnh viện Mắt Sài Gòn - Cần Thơ cho biết, nhiều bệnh lý về mắt nếu được phát hiện sớm sẽ nâng cao hiệu quả điều trị. Trong khi người cao tuổi và người có hoàn cảnh khó khăn vẫn còn hạn chế trong tiếp cận dịch vụ chuyên khoa, các mô hình khám lưu động, tầm soát và hỗ trợ điều trị ngay tại địa phương giúp người dân giảm chi phí, nâng cao nhận thức về chăm sóc sức khỏe và hạn chế nguy cơ mù lòa có thể phòng tránh.
Không chỉ tập trung vào các chương trình khám chuyên khoa, nhiều địa phương đang đẩy mạnh khám sức khỏe định kỳ và quản lý sức khỏe điện tử cho người dân. Tại Bệnh viện Đa khoa Ninh Thuận (tỉnh Khánh Hòa), chương trình khám sức khỏe miễn phí được triển khai theo từng nhóm đối tượng nhằm phát hiện sớm bệnh tật, cập nhật kết quả vào hồ sơ sức khỏe điện tử và Sổ sức khỏe điện tử trên ứng dụng VNeID. Bệnh viện phối hợp với chính quyền và trạm y tế cơ sở rà soát đối tượng, bảo đảm 100% hồ sơ khám sức khỏe được số hóa, ký số và liên thông lên cơ sở dữ liệu của Bộ Y tế trong thời gian quy định; đồng thời tư vấn, quản lý hoặc chuyển tuyến kịp thời đối với các trường hợp phát hiện bệnh lý.
Hướng tới mục tiêu mỗi người dân được khám sức khỏe hoặc khám sàng lọc ít nhất một lần mỗi năm được triển, tỉnh Phú Thọ hiện đang triển khai khám sức khỏe miễn phí cho toàn bộ người dân thường trú và tạm trú từ 12 tháng trở lên. Chương trình ưu tiên người cao tuổi, người nghèo, người khuyết tật, người mắc bệnh mạn tính và từng bước hoàn thiện hồ sơ sức khỏe điện tử, xây dựng cơ sở dữ liệu sức khỏe thống nhất phục vụ công tác quản lý, chăm sóc sức khỏe theo vòng đời.
Tại TP Hồ Chí Minh, ngành Y tế phát động đợt cao điểm 150 ngày khám sức khỏe toàn dân với mục tiêu hoàn thành khám sức khỏe và lập hồ sơ sức khỏe điện tử cho toàn bộ người dân trước ngày 15/12/2026. Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Anh Dũng, Phó Giám đốc Sở Y tế TP Hồ Chí Minh, Thành phố huy động 480 cơ sở y tế cùng khoảng 10.000 cán bộ y tế tham gia chương trình. Việc khám sức khỏe được triển khai theo từng nhóm đối tượng, trong đó người lao động, học sinh, sinh viên được bố trí khám theo lộ trình, còn trẻ em không đến trường, lao động phi chính thức và các nhóm yếu thế sẽ được lực lượng y tế "đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng". Đối với người từ 90 tuổi trở lên hoặc gặp khó khăn trong đi lại, nhân viên y tế sẽ tổ chức khám sức khỏe tại nhà.
Ứng dụng và chia sẻ công nghệ cao
Song song với việc củng cố y tế cơ sở và mở rộng các chương trình chăm sóc sức khỏe cộng đồng, ngành Y tế cũng đang đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, phát triển các kỹ thuật chuyên sâu và tăng cường hợp tác, chuyển giao chuyên môn giữa các cơ sở y tế. Những bước tiến này không chỉ nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh mà còn đem lại cơ hội sống cho nhiều bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo.
Điển hình, từ nguồn tạng hiến của một nữ sinh viên 22 tuổi, các bác sĩ Bệnh viện Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh đã thực hiện thành công 4 ca ghép tạng, hồi sinh 4 bệnh nhân mắc bệnh nặng trong ngày 18/7. Sau khi tiếp nhận thông tin hiến tạng, bệnh viện phối hợp với Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia tổ chức điều phối, phân bổ tạng, đồng thời huy động hơn 150 nhân viên y tế triển khai đồng bộ các khâu lấy, bảo quản và ghép tạng. Gan được ghép cho bệnh nhân ung thư gan, hai thận ghép cho hai bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối và tim được ghép cho một bệnh nhân suy tim giai đoạn cuối đang trong tình trạng nguy kịch. Song song với đó, ê-kíp của bệnh viện cũng phối hợp với Bệnh viện Phổi Trung ương và Bệnh viện E vận chuyển phổi hiến ra Hà Nội để ghép cho một bệnh nhân khác.
Tại Hà Nội, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 đã tổ chức đồng thời lấy và ghép gan, ghép tim từ hai người hiến chết não được điều phối tại 2 bệnh viện khác nhau. Trong đó, gan hiến được tiếp nhận từ Bệnh viện Thanh Nhàn, còn tim hiến được tiếp nhận từ Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức. Đáng nói, đây là lần đầu tiên Bệnh viện Thanh Nhàn thực hiện lấy tạng từ người hiến chết não với sự hỗ trợ chuyên môn của Bệnh viện Trung ương Quân đội 108.
Theo Tiến sĩ, bác sĩ Lê Trung Hiếu, Giám đốc Trung tâm Ghép tạng, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, việc một bệnh viện lần đầu triển khai lấy tạng từ người hiến chết não luôn cần sự hỗ trợ trực tiếp từ các đơn vị có kinh nghiệm. Vì vậy, bệnh viện không chỉ cử ê-kíp phẫu thuật, gây mê tham gia lấy tạng mà còn phối hợp xây dựng phương án, tổ chức triển khai và xử lý các tình huống phát sinh. Hoạt động này góp phần mở rộng mạng lưới hiến, lấy và ghép tạng, đồng thời nâng cao năng lực chuyên môn cho các cơ sở y tế trên cả nước.
Cùng với việc làm chủ các kỹ thuật ghép tạng, ngành Y tế cũng chú trọng cập nhật thông tin, thúc đẩy nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ y khoa nhằm nâng cao chất lượng điều trị ở nhiều chuyên ngành. Tại Hội nghị Khoa học Kỹ thuật thường niên năm 2026 với chủ đề "Hành trình thập kỷ: Định hình tương lai Tim mạch can thiệp" do Bệnh viện Đa khoa Ninh Thuận (tỉnh Khánh Hòa) tổ chức, hơn 300 chuyên gia, nhà khoa học và cán bộ y tế trong nước đã trao đổi các tiến bộ mới trong chẩn đoán, điều trị và can thiệp tim mạch. Theo Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Đặng Vạn Phước, trong bối cảnh bệnh tim mạch vẫn là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu, cùng với quá trình già hóa dân số, việc đầu tư trang thiết bị hiện đại, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và làm chủ các kỹ thuật chuyên sâu là yêu cầu cấp thiết.
Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Huỳnh Văn Minh, Chủ tịch Hội Tim mạch học Việt Nam cũng cho rằng, các cơ sở y tế cần tăng cường nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, chuyển giao kỹ thuật và mở rộng kết nối chuyên môn để nâng cao hiệu quả điều trị.
Trong lĩnh vực nhãn khoa, Bệnh viện Trung ương Huế tổ chức Hội thảo “Nhãn khoa quốc tế Cố đô Huế lần thứ VII”nhằm hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Huế trở thành trung tâm y tế chuyên sâu của khu vực miền Trung và từng bước vươn tầm quốc tế. Đây là dịp để các chuyên gia, bác sĩ trong và ngoài nước cập nhật những tiến bộ mới về các vấn đề như: Phẫu thuật đục thủy tinh thể, glôcôm, võng mạc, dịch kính, tạo hình và nhãn nhi, góp phần nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ bác sĩ.
Việc phát triển kỹ thuật cao, đẩy mạnh chuyển giao công nghệ và tăng cường liên kết giữa các cơ sở y tế đang góp phần nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh, giúp người dân tiếp cận các dịch vụ y tế hiện đại ngay trong nước. Đây là những hành động cụ thể hóa Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị, hướng tới xây dựng hệ thống y tế hiện đại, hiệu quả, đáp ứng tốt hơn yêu cầu bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.