Nghị quyết số 20/2026/QH16 được thông qua ngày 23/4/2026, quy định về cơ chế phối hợp và chính sách đặc thù nhằm nâng cao hiệu quả phòng ngừa, giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế.

Báo cáo của Bộ Tư pháp cho thấy, dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Nghị quyết số 20/2026/QH16 gồm 5 chương. Trong đó, Chương I quy định về phạm vi điều chỉnh và giải thích các thuật ngữ cơ bản sử dụng trong phạm vi Nghị định. Chương II quy định cơ chế phối hợp phòng ngừa tranh chấp đầu tư quốc tế. Chương III quy định cơ chế phối hợp giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế. Chương IV quy định các chính sách đặc thù về nội dung chi, mức chi, quản lý kinh phí và chế độ hỗ trợ đối với người làm công tác phòng ngừa, giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế. Chương V quy định điều khoản chuyển tiếp, hiệu lực và trách nhiệm thi hành của các cơ quan.

Tại buổi làm việc, các đại biểu đã thảo luận, cho ý kiến về thời điểm xác định nguyên đơn và cơ chế phối hợp xử lý văn bản thể hiện ý định khởi kiện; sự phù hợp với tính đặc thù của quy trình tố tụng và thông lệ trọng tài...

Phát biểu kết luận, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu giao Bộ Tư pháp khẩn trương chủ trì, phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính, Bộ Ngoại giao, Văn phòng Chính phủ và các cơ quan liên quan hoàn thiện nội dung dự thảo Nghị định; sớm trình ký ban hành theo đúng quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Phó Thủ tướng lưu ý hỗ trợ tối đa mức lương cho người trực tiếp tham gia giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế tại cơ quan đại diện pháp lý và cơ quan chủ trì đối với thời gian tham gia trực tiếp.

Theo Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu, cần xác định rõ tiêu chí về thời gian tham gia trực tiếp giải quyết vụ việc; điều kiện, tiêu chuẩn của người trực tiếp tham gia; trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan chủ trì và cơ quan đại diện pháp lý đối với tính chính xác, hợp lý trong việc xác định thời gian và số lượng người được hưởng hỗ trợ từ ngân sách nhà nước. Đồng thời, phải bảo đảm hỗ trợ đúng người, đúng việc, đúng tâm sức, thời gian họ bỏ ra và đúng trách nhiệm được giao. Chúng ta ủng hộ tối đa nhưng phải có cơ sở, phải rà soát chặt chẽ vì đây là ngân sách nhà nước.

Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Tư pháp tiếp tục rà soát, chỉnh lý dự thảo Nghị định đối với các nội dung đã được Văn phòng Chính phủ nêu trong báo cáo. Thứ nhất, bổ sung nội dung về phương án hòa giải, đề cao yêu cầu hòa giải. Thứ hai, xác định nguyên đơn tại Nghị định để sớm xác định cơ quan chủ trì, tránh tình trạng đùn đẩy, né tránh; đồng thời không dẫn đến việc Nhà nước Việt Nam tự động trở thành bị đơn ngay từ thời điểm có văn bản thể hiện ý định khởi kiện hoặc dọa khởi kiện.

Thứ ba, quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan liên quan, đặc biệt là cơ quan tiến hành tố tụng, trong việc phối hợp xử lý các văn bản thể hiện ý định khởi kiện hoặc thông báo trọng tài, nhằm phòng ngừa tranh chấp đầu tư quốc tế…