Mỏi mòn chờ ngày về

Các xã thuộc Hương Khê cũ vốn là địa bàn có địa hình phức tạp, chia cắt mạnh với nhiều xã vùng biên giới, vùng đặc biệt khó khăn. Để giải quyết tình trạng thừa thiếu giáo viên cục bộ và đảm bảo công bằng trong giáo dục, từ năm 2012, UBND huyện Hương Khê (cũ) đã ban hành quy chế điều chuyển giáo viên, phân chia địa bàn thành 3 vùng dựa trên điều kiện kinh tế - xã hội.

Theo quy chế (được cập nhật gần nhất vào năm 2023), giáo viên từ vùng thuận lợi (vùng 1) khi được điều chuyển đến vùng khó khăn (vùng 3) sẽ có thời hạn công tác từ 3 - 5 năm đối với nữ và 5 - 6 năm đối với nam. Sau thời hạn này, họ sẽ được ưu tiên xem xét điều chuyển trở lại. Thế nhưng, thực tế lại đang có một “độ trễ” đáng kể giữa văn bản và thực thi.

Tại trường Trung học Cơ sở Hà Linh - một trong những đơn vị thuộc vùng 3, cô Nguyễn Thị Cẩm Vân vốn là giáo viên trường Trung học Cơ sở Chu Văn An (vùng thuận lợi) được điều động về đây từ năm học 2022-2023. Đến nay, cô đã hoàn thành nghĩa vụ biệt phái nhưng chưa được trở về. Cô Nguyễn Thị Cẩm Vân chia sẻ, mỗi ngày phải di chuyển quãng đường cả đi lẫn về hơn 40 km. Những ngày mưa lũ, đường xá sạt lở, đi lại rất vất vả. Cô sẵn sàng cống hiến cho vùng khó nhưng khi đã hoàn thành nghĩa vụ theo quy định rất mong các cấp sớm có phương án để được về gần nhà, ổn định cuộc sống và chăm sóc gia đình.

Tương tự là thầy Trần Thế Vinh, giáo viên Mỹ thuật. Thầy Vinh được điều chuyển từ trường Trung học Cơ sở Phúc Đồng về tăng cường cho trường Trung học Cơ sở Hà Linh từ năm 2019. Tính đến nay, thầy đã có 6 năm cống hiến tại đây. Dù được đánh giá là “luồng gió mới” giúp phong trào nghệ thuật của trường vùng khó khởi sắc nhưng thầy Vinh không giấu nổi sự mệt mỏi sau nhiều năm xa gia đình. Thầy bày tỏ nguyện vọng thiết tha được các cấp lãnh đạo xem xét bố trí công tác phù hợp để yên tâm cống hiến lâu dài.

Đáng chú ý, những giáo viên thuộc diện “chờ điều chuyển” này đều là những hạt nhân nòng cốt, đóng góp không nhỏ vào chất lượng giáo dục tại các địa bàn khó khăn.

Ông Nguyễn Đình Anh, Phó Hiệu trưởng trường Trung học Cơ sở Hà Linh cho biết, nhà trường có 4 giáo viên thuộc diện đã hết thời hạn luân chuyển theo quy định. Phải khẳng định rằng dù đang trong tâm trạng chờ đợi được về gần nhà nhưng các thầy cô đều là những người rất năng nổ, nhiệt tình và có tinh thần trách nhiệm cao với công việc. Họ không chỉ hoàn thành tốt nhiệm vụ chuyên môn mà còn tích cực tham gia các hoạt động phong trào, là chỗ dựa tin cậy cho học sinh vùng khó.

Bài toán khó đang chờ lời giải

Theo thống kê, hiện có 68 giáo viên tại vùng 1 đã hoàn thành nghĩa vụ tại vùng 3 nhưng chưa được điều chuyển. Ông Phan Quốc Thanh, Phó Chủ tịch UBND xã Phúc Trạch (nguyên Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Hương Khê) thẳng thắn thừa nhận những khó khăn khách quan.

Trước đây, Phòng Giáo dục và Đào tạo đã nhiều lần có văn bản kiến nghị, tham mưu phương án điều chuyển giáo viên từ vùng thuận lợi thay thế cho những người đã hoàn thành nhiệm vụ. Tuy nhiên, thời điểm hiện tại, Hà Tĩnh đang trong quá trình sắp xếp lại tổ chức bộ máy, chuyển đổi sang mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Việc thay đổi cấu trúc quản lý dẫn đến các thủ tục hành chính về nhân sự, biên chế tạm thời bị chậm lại để chờ các hướng dẫn mới.

Trước những phản ánh từ cơ sở, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Tĩnh đã vào cuộc rà soát. Quan điểm của ngành giáo dục tỉnh là giải quyết vấn đề một cách thận trọng, có lộ trình, tránh gây xáo trộn lớn đến hoạt động dạy và học.

Ông Nguyễn Hồng Cường, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Tĩnh cho biết, việc giải quyết vấn đề điều chuyển giáo viên cần được cân nhắc thận trọng, thực hiện theo lộ trình phù hợp nhằm hài hòa giữa yêu cầu đảm bảo đủ đội ngũ đứng lớp ở vùng khó khăn và nguyện vọng chính đáng của giáo viên đã hoàn thành nghĩa vụ. Trước mắt, ngành đã giao địa phương động viên các giáo viên tiếp tục công tác tại đơn vị hiện tại đến hết năm học 2025–2026 để tránh gây xáo trộn trong hoạt động dạy học. Bởi nếu điều chuyển ngay giữa năm học sẽ phát sinh nhiều vướng mắc, đặc biệt là nguy cơ thiếu giáo viên ở các địa bàn khó khăn, trong khi một số trường ở vùng thuận lợi chưa có chỉ tiêu biên chế để tiếp nhận.

Theo kế hoạch, sau khi hoàn tất công tác rà soát, thu thập thông tin, Sở Giáo dục và Đào tạo sẽ làm việc với các nhà trường và địa phương nơi 68 giáo viên đang công tác để thống nhất số liệu, đánh giá nhu cầu thực tế. Trên cơ sở đó, ngành sẽ tham mưu UBND tỉnh phương án giải quyết phù hợp, đảm bảo ổn định hoạt động dạy học, đồng thời bảo vệ quyền lợi chính đáng của giáo viên.