Bệnh viện Nhi Đồng Thành phố cho biết vừa điều trị thành công trường hợp bệnh nhi T.X.V. (15 tuổi, ngụ phường Tân Phú, TP Hồ Chí Minh) nhập viện trong tình trạng nguy kịch, được chẩn đoán sốc nhiệt nặng biến chứng ly giải cơ, tổn thương gan, tụy và suy thận cấp.

Theo đó, bệnh nhi được chuyển đến khoa Cấp cứu lúc 11 giờ 15 phút ngày 3/5 với biểu hiện lơ mơ, sốt cao 40 độ C, thở nhanh, tay chân tím tái, huyết áp khó đo. Tại bệnh viện, bệnh nhi được đặt nội khí quản hỗ trợ hô hấp, truyền dịch chống sốc, theo dõi huyết áp động mạch xâm lấn và áp lực tĩnh mạch trung tâm.

Các bác sĩ đồng thời thực hiện siêu âm POCUS đánh giá đường kính tĩnh mạch chủ dưới, bù bicarbonate, điều chỉnh đường huyết, điện giải và tích cực chườm lạnh hạ thân nhiệt cho bệnh nhi.

Khai thác bệnh sử ghi nhận bệnh nhi thường xuyên đá bóng từ 17 giờ đến 20 giờ hằng ngày tại một câu lạc bộ bóng đá địa phương, cuối tuần tiếp tục tập luyện vào buổi sáng. Khoảng 9 giờ cùng ngày, trong lúc chơi bóng cùng các bạn dưới thời tiết nắng nóng, bệnh nhi đột ngột than mệt, ngất xỉu và vã nhiều mồ hôi.

Bệnh nhi được thầy và các bạn đưa đến trạm y tế gần đó, chẩn đoán rối loạn tri giác chưa rõ nguyên nhân, xử trí thở oxy, truyền dịch rồi chuyển đến Bệnh viện Nhi Đồng Thành phố. Tiền sử bản thân và gia đình chưa ghi nhận bất thường, bệnh nhi chưa từng nhập viện trước đó.

Kết quả xét nghiệm cho thấy bệnh nhi bị toan chuyển hóa nặng, lactate máu tăng cao, đồng thời xuất hiện tổn thương gan, thận, tụy và tình trạng ly giải cơ nghiêm trọng. Chỉ số men cơ CK tăng lên 11.544 đơn vị/L, myoglobin máu và nước tiểu tăng rất cao. Bệnh nhi được chẩn đoán sốc nhiệt nặng biến chứng ly giải cơ, tổn thương gan, tụy và suy thận cấp.

Theo các bác sĩ, bệnh nhi cần truyền khoảng 12 lít dịch điện giải kết hợp thuốc vận mạch liều thấp để cải thiện huyết động. Tuy nhiên, tình trạng tổn thương đa cơ quan tiếp tục diễn tiến nặng với nhiều chỉ số phản ứng viêm tăng cao. Trước diễn tiến nguy kịch, êkíp điều trị đã chỉ định lọc máu liên tục sớm, phối hợp kháng sinh, truyền máu và các chế phẩm máu, điều chỉnh rối loạn toan kiềm, hỗ trợ chức năng các cơ quan, đồng thời bổ sung N-acetyl cysteine, vitamin K1, calci và magne.

BSCKII Nguyễn Minh Tiến, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi Đồng Thành phố cho biết, sau gần 3 tuần điều trị tích cực với sự phối hợp của nhiều chuyên khoa như hồi sức, tiêu hóa gan mật, thận - nội tiết, bệnh nhi đã được cai máy thở, tỉnh táo hoàn toàn, chức năng gan, thận và tụy trở về bình thường.

Theo bác sĩ Nguyễn Minh Tiến, đây là trường hợp sốc nhiệt rất nặng, biến chứng ly giải cơ và tổn thương đa cơ quan. Bệnh nhi được điều trị tích cực với sự phối hợp của nhiều chuyên khoa như hồi sức, tiêu hóa gan mật, thận - nội tiết; trong đó, lọc máu liên tục sớm đóng vai trò quan trọng giúp cứu sống người bệnh.

Từ trường hợp trên, bác sĩ Nguyễn Minh Tiến khuyến cáo phụ huynh và nhà trường cần chủ động phòng ngừa sốc nhiệt, say nắng cho trẻ trong mùa hè. Trẻ nên vui chơi, tập luyện tại nơi thoáng mát; trường hợp phải vận động ngoài trời cần có thời gian thích nghi dần với thời tiết nóng. Phụ huynh nên cho trẻ mặc quần áo mỏng, rộng, sáng màu, đội nón rộng vành, sử dụng kem chống nắng phù hợp và bổ sung đầy đủ nước khi học tập, luyện tập trong môi trường nóng bức.

Bác sĩ cũng lưu ý không để trẻ tập luyện quá sức dưới trời nắng. Khi trẻ có biểu hiện mệt, khó chịu cần ngừng vận động ngay và nghỉ ngơi tại nơi có bóng mát. Với trẻ thường xuyên học tập, tập luyện ngoài trời, mỗi lần vận động chỉ nên kéo dài khoảng 20 - 25 phút, tối đa 45 - 60 phút/ngày và cần có thời gian nghỉ giải lao, uống nước đầy đủ.

Ngoài ra, nhà trường cần bố trí sân chơi, khu tập luyện thể thao thông thoáng, có mái che. Khi cho trẻ tham gia dã ngoại trong mùa hè, phụ huynh nên chuẩn bị đầy đủ nước uống, nón rộng vành, kính mát, kem chống nắng, quần áo thoáng mát, khăn mát và túi y tế cá nhân.

Bác sĩ Nguyễn Minh Tiến đặc biệt lưu ý phụ huynh tuyệt đối không để trẻ một mình trong ô tô đóng kín không bật điều hòa, bởi đây là tình huống có nguy cơ gây sốc nhiệt, đe dọa tính mạng trẻ em.