Theo phóng viên TTXVN tại Pretoria, trong 2 tuần qua, lực lượng cảnh sát nước này đã bắt giữ 8.896 người nước ngoài không có giấy tờ hợp lệ trên phạm vi toàn quốc trong khuôn khổ các chiến dịch truy quét nhằm thực thi nghiêm Luật Di trú và trấn áp tội phạm nghiêm trọng. Ngoài các vi phạm về nhập cư, một số đối tượng còn bị cáo buộc liên quan đến các tội danh như giết người, hiếp dâm và tàng trữ vũ khí trái phép.

Phát ngôn viên Cảnh sát Quốc gia Nam Phi Amanda van Wyk cho biết, số vụ bắt giữ trong 14 ngày qua phản ánh quyết tâm của chính phủ trong việc giải quyết tình trạng nhập cư bất hợp pháp và các hành vi vi phạm pháp luật trên toàn quốc. Chỉ riêng tuần trước, các chiến dịch tại tỉnh Gauteng đã dẫn đến việc bắt giữ hơn 800 người nước ngoài không có giấy tờ, trong đó có chiến dịch ngày 7/7 tại Westonaria với sự tham gia của Lực lượng Phòng vệ Quốc gia Nam Phi (SANDF) và các cơ quan chức năng, bắt giữ 217 nghi phạm.

Là một trong những nền kinh tế phát triển nhất châu Phi, Nam Phi từ lâu là điểm đến của người lao động nhập cư từ các nước láng giềng. Tuy nhiên, làn sóng nhập cư trái phép gia tăng trong những năm gần đây đã tạo áp lực lớn đối với hệ thống an sinh xã hội, cơ sở hạ tầng và thị trường lao động, đồng thời làm gia tăng những thách thức về an ninh và châm ngòi cho các vụ bạo lực bài ngoại.

Trong bối cảnh đó, Phủ Tổng thống Nam Phi cũng lên tiếng bác bỏ điều mà nước này mô tả là một chiến dịch thông tin sai lệch kéo dài nhằm tạo ấn tượng rằng Nam Phi đang bị cô lập với phần còn lại của châu Phi sau các cuộc biểu tình phản đối người nhập cư bất hợp pháp.

Phát biểu tại cuộc họp báo ở Pretoria, người phát ngôn Tổng thống Vincent Magwenya cho biết, chiến dịch này đã diễn ra trong khoảng 2 tháng qua, với mục đích miêu tả Nam Phi như một "quốc gia bị cô lập", thậm chí cần bị đưa ra các cơ chế tài phán quốc tế. Theo ông, điều này vẫn tiếp diễn bất chấp việc chính phủ nhiều lần lên án các hành vi tự ý tấn công người nước ngoài, khẳng định trách nhiệm của nhà nước trong việc thực thi luật nhập cư và tái khẳng định cam kết đối với Hiến pháp.

Ông Magwenya nhấn mạnh ngay cả các hoạt động ngoại giao thông thường cũng bị cố tình xuyên tạc nhằm tạo ra nhận thức sai lệch về vị thế của Nam Phi trên lục địa. Phủ Tổng thống tuyên bố sẽ kiên quyết phản đối mọi nỗ lực bóp méo hình ảnh đất nước và các giá trị của Nam Phi.

Theo ông Magwenya, Tổng thống Cyril Ramaphosa vẫn duy trì các cuộc tiếp xúc song phương, điện đàm và tham dự các hội nghị thượng đỉnh với nhiều nhà lãnh đạo châu Phi, trong đó có Botswana, Kenya, Malawi, Mozambique và Zimbabwe. Ông khẳng định: "Nam Phi không bị cô lập và sẽ không bao giờ bị cô lập khỏi phần còn lại của lục địa châu Phi".

Cùng ngày, Phủ Tổng thống Nam Phi cũng cảnh báo các biện pháp trả đũa nhằm vào doanh nghiệp Nam Phi đang hoạt động tại các nước như Ghana và Nigeria sẽ phản tác dụng, gây tổn hại nghiêm trọng đến môi trường đầu tư và triển vọng tăng trưởng kinh tế của chính các quốc gia sở tại.

Tuyên bố được đưa ra sau khi Ghana quyết định hoãn các cuộc đàm phán song phương cấp cao với Nam Phi trong bối cảnh căng thẳng ngoại giao gia tăng sau các cuộc biểu tình phản đối nhập cư bất hợp pháp. Một số chính trị gia Ghana đã kêu gọi có biện pháp đáp trả nhằm vào các doanh nghiệp Nam Phi.

Theo ông Magwenya, bất kỳ động thái nào nhằm tịch thu tài sản hoặc gây sức ép đối với các doanh nghiệp Nam Phi đều sẽ phát đi tín hiệu tiêu cực đối với giới đầu tư, ảnh hưởng đến niềm tin của thị trường và gây ra những hệ lụy vượt ra ngoài quan hệ song phương. Vì vậy, Pretoria không quá lo ngại trước các lời đe dọa này.

Đề cập vấn đề di cư, người phát ngôn Phủ Tổng thống nhấn mạnh đây là thách thức mang tính toàn cầu, không thể được giải quyết nếu Nam Phi hành động đơn lẻ. Tổng thống Ramaphosa sẽ tiếp tục tham vấn các nhà lãnh đạo khu vực nhằm xây dựng cơ chế phối hợp trong xử lý tình trạng nhập cư trái phép, đồng thời duy trì hợp tác khu vực để bảo vệ quan hệ thương mại và các lợi ích chung.