Chủ tịch FIFA Gianni Infantino đã đề xuất mở quyền khai thác thương mại của FIFA World Cup cho các nhà đầu tư tư nhân với lập luận rằng kế hoạch này sẽ mang lại hàng tỷ USD để phát triển bóng đá toàn cầu.
Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá thế giới (FIFA) Gianni Infantino. Ảnh: AFP/TTXVN
Tuy nhiên, theo hãng thông tấn Anadolu của Thổ Nhĩ Kỳ, Liên đoàn Bóng đá châu Âu (UEFA) cùng nhiều liên đoàn khu vực cảnh báo đề xuất có thể làm thay đổi mô hình quản trị của môn thể thao vua và thậm chí đe dọa tẩy chay các giải đấu của FIFA. Dưới đây là những nội dung chính của đề xuất.
1. FIFA đang đề xuất điều gì?
FIFA muốn thành lập một công ty thương mại mới mang tên FIFA Forward Enterprise (FFE).
FFE sẽ quản lý toàn bộ các quyền thương mại của FIFA, bao gồm quyền phát sóng, tài trợ, bán vé, cấp phép thương mại, đồng thời chịu trách nhiệm tổ chức và vận hành World Cup cùng các giải đấu nam, nữ và trẻ do FIFA tổ chức.
FIFA khẳng định tổ chức này sẽ vĩnh viễn nắm quyền sở hữu và quyền kiểm soát FFE.
2. FIFA dự định bán bao nhiêu cổ phần và bán cho ai?
FFE được định giá khoảng 20 tỷ USD.
FIFA dự kiến bán tối đa 20% cổ phần không có quyền kiểm soát cho các nhà đầu tư tư nhân. Thương vụ này có thể giúp FIFA huy động tới 4,2 tỷ USD.
Theo kế hoạch, Thrive Eternal, quỹ đầu tư do doanh nhân Mỹ Joshua Kushner sáng lập, được kỳ vọng sẽ dẫn đầu nhóm nhà đầu tư.
Trong khi đó, JPMorgan sẽ đóng vai trò tư vấn tài chính cho FIFA trong thương vụ này.
Joshua Kushner là em trai của Jared Kushner, con rể của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
3. Vì sao FIFA muốn thực hiện kế hoạch này?
FIFA cho rằng việc thành lập FFE sẽ giúp khai thác hiệu quả hơn tiềm năng thương mại của các giải đấu, qua đó tạo thêm nguồn tài chính để đầu tư cho phát triển bóng đá trên toàn thế giới.
Theo đề xuất, 211 liên đoàn thành viên của FIFA đều sẽ nhận 20 triệu USD trong giai đoạn 2027–2030, bất kể họ ủng hộ hay phản đối kế hoạch.
Những liên đoàn lựa chọn tham gia chương trình còn có thể nhận thêm một khoản hỗ trợ một lần lên tới 20 triệu USD.
Nếu đề xuất được thông qua, mỗi liên đoàn thành viên sẽ đủ điều kiện nhận 20 triệu USD thông qua Chương trình FIFA Fast Forward mới.
Khoản này được cộng thêm 20 triệu USD mà các liên đoàn sẽ nhận trong bốn năm tới từ Chương trình FIFA Forward hiện hành, nâng tổng số tiền hỗ trợ lên 40 triệu USD.
Nếu thương vụ bán cổ phần không được thông qua, các liên đoàn sẽ chỉ nhận 10 triệu USD từ Chương trình FIFA Forward đến năm 2030.
FIFA cho biết kế hoạch này có thể nâng tổng nguồn kinh phí dành cho phát triển bóng đá lên hơn 10 tỷ USD trong vòng bốn năm, đồng thời nhấn mạnh: "Không ai đang bán bóng đá cả”.
Tuy nhiên, những người phản đối đặt câu hỏi vì sao FIFA cần huy động vốn từ bên ngoài khi tổ chức này đang sở hữu nguồn dự trữ tiền mặt trị giá hàng tỷ USD và hoàn toàn không có nợ.
4. Những ai phản đối kế hoạch?
UEFA cùng toàn bộ 55 liên đoàn thành viên châu Âu đã bác bỏ đề xuất và tuyên bố sẽ tẩy chay các giải đấu của FIFA nếu kế hoạch không bị hủy bỏ.
Liên đoàn Bóng đá Bắc, Trung Mỹ và Caribe (CONCACAF) cùng 41 liên đoàn thành viên cũng phản đối với lý do lo ngại về tính minh bạch, cơ chế quản trị và việc thiếu tham vấn đầy đủ.
Liên đoàn Bóng đá châu Á (AFC), đại diện cho 47 liên đoàn thành viên, cũng gia nhập nhóm phản đối cùng UEFA và CONCACAF, mặc dù chưa đưa ra lời đe dọa tẩy chay.
Như vậy, ba liên đoàn khu vực này đại diện cho tổng cộng 143 trong số 211 liên đoàn thành viên của FIFA.
Trong khi đó, Liên đoàn Bóng đá châu Phi (CAF) chưa bác bỏ kế hoạch mà cho biết sẽ đánh giá đề xuất tại cuộc họp Ban Chấp hành vào tuần tới.
Liên đoàn Bóng đá châu Đại Dương (OFC) cũng thông báo sẽ đưa vấn đề này ra thảo luận tại cuộc họp điều hành trong tháng 8.
Liên đoàn Bóng đá Nam Mỹ (CONMEBOL) hiện chưa công bố lập trường chính thức, mặc dù nhiều nguồn tin truyền thông cho biết Chủ tịch Alejandro Dominguez ủng hộ sáng kiến của ông Infantino.
Sự phản đối không chỉ đến từ các liên đoàn khu vực. Hiệp hội Các giải Vô địch Quốc gia Thế giới (WLA) và European Leagues, đại diện cho nhiều giải vô địch quốc gia hàng đầu thế giới, cũng bác bỏ đề xuất với lập luận rằng tương lai của bóng đá không nên được quyết định nếu thiếu quá trình tham vấn đầy đủ với các bên liên quan.
5. Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?
Cuộc tranh cãi được dự báo sẽ tiếp tục gia tăng trong những tuần tới.
Vào ngày 31/7, Carlos Cordeiro, cố vấn cấp cao của Chủ tịch FIFA Gianni Infantino, đã từ chức ngay lập tức. Ông cho rằng đề xuất này là "một thỏa thuận tồi", đồng thời cảnh báo FIFA đang "đem tương lai của bóng đá ra thế chấp mà không có bất kỳ lý do thuyết phục nào”.
211 liên đoàn thành viên FIFA có thời hạn đến ngày 19/9 để xem xét đề xuất.
FFE chỉ có thể được thành lập nếu nhận được sự ủng hộ của đa số các liên đoàn thành viên, tức ít nhất 106 phiếu thuận, đồng thời phải được Hội đồng FIFA (FIFA Council) phê duyệt.
Kết quả cuối cùng có thể là thông qua, sửa đổi hoặc bác bỏ đề xuất. Nếu không nhận được đủ số phiếu ủng hộ, FIFA cho biết cơ cấu thương mại hiện tại của tổ chức sẽ không thay đổi.
Trong khi đó, UEFA tuyên bố rõ rằng lời đe dọa tẩy chay các giải đấu của FIFA vẫn sẽ được duy trì cho đến khi đề xuất bị rút lại.
Nếu UEFA thực hiện lời đe dọa này, các giải đấu của FIFA trong tương lai có thể rơi vào tình trạng bất ổn chưa từng có, bởi châu Âu giữ vai trò trung tâm cả về chuyên môn, thương mại lẫn sức hút truyền thông của bóng đá quốc tế.