Quyết định số 338/QĐ-TTg ngày 3/4/2023, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án "Đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021 - 2030". Để hoàn thành mục tiêu của Đề án, cả hệ thống chính chị và các địa phương, doanh nghiệp đã nhập cuộc dưới sự chỉ đạo sát sao, thường xuyên của Thủ tướng Phạm Minh Chính.

Dù năm 2025 kết quả phát triển nhà ở xã hội đã vượt kế hoạch được giao nhiệm vụ nhưng những năm tiếp theo vẫn còn khối lượng công việc lớn, chỉ tiêu rất lớn cần hoàn thành. Chính phủ thống nhất chỉ đạo các cấp, ngành, địa phương phát triển nhà ở xã hội là nhiệm vụ chính trị quan trọng, thể hiện bản chất tốt đẹp của chế độ, gắn với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an sinh và ổn định đời sống nhân dân.

Đồng thời, huy động nguồn lực xã hội, đặc biệt là các doanh nghiệp bất động sản lớn, có năng lực, kinh nghiệm, trách nhiệm xã hội, “có tâm, có tầm”, đồng thời lựa chọn các địa phương lớn, có nhu cầu nhà ở xã hội cao để thực hiện.

Bộ Xây dựng nhận định, năm 2025 ghi nhận bước tiến rõ rệt trong phát triển nhà ở xã hội khi cả nước hoàn thành hơn 103.000 căn, vượt 3% kế hoạch. Tuy nhiên, tiến độ triển khai giữa các địa phương vẫn còn chênh lệch lớn, đặt ra yêu cầu điều hành quyết liệt hơn để hiện thực hóa mục tiêu một triệu căn hộ.

Theo báo cáo phục vụ phiên họp lần thứ 5 của Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản, lũy kế đến nay, cả nước có 698 dự án nhà ở xã hội đang được triển khai, với tổng quy mô 657.441 căn; trong đó, 193 dự án đã hoàn thành, cung cấp 169.643 căn; 200 dự án đã khởi công, quy mô 133.611 căn và 305 dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư, tương đương 354.187 căn.

Tính chung, số dự án đã hoàn thành, đang xây dựng hoặc đã được chấp thuận đầu tư đạt khoảng 62% chỉ tiêu của Đề án xây dựng 1.062.200 căn nhà ở xã hội đến năm 2030.

Năm 2025, có 20 địa phương hoàn thành hoặc vượt chỉ tiêu, trong đó nhiều tỉnh, thành phố lớn giữ vai trò đầu tàu. Hà Nội hoàn thành 5.158 căn, vượt 10% kế hoạch; TP. Hồ Chí Minh hoàn thành đúng 13.040 căn theo chỉ tiêu; Hải Phòng đạt 123%, Bắc Ninh đạt 120%. Một số địa phương ghi nhận mức vượt rất cao so với kế hoạch ban đầu như Thái Nguyên (390%), Nghệ An (175%), Phú Thọ (154%), Hưng Yên (137%) hay Sơn La (204%).

Kết quả này cho thấy sự linh hoạt trong điều hành, chủ động tháo gỡ thủ tục và huy động nguồn lực của các địa phương, đặc biệt tại những khu vực có nhu cầu lớn về nhà ở cho công nhân, người thu nhập thấp.

Tuy nhiên, vẫn còn 11 địa phương không hoàn thành kế hoạch năm 2025, tập trung chủ yếu tại khu vực miền núi, Tây Nguyên và Đồng bằng sông Cửu Long. Đáng chú ý, Hà Tĩnh không hoàn thành bất kỳ căn nhà ở xã hội nào dù được giao chỉ tiêu 200 căn; Lạng Sơn chỉ đạt 27%, Lâm Đồng đạt 29%, An Giang đạt 41%, Gia Lai đạt 48%. Ngoài ra, Cao Bằng, Điện Biên và Lai Châu là ba địa phương không giao chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội trong năm 2025.

Sự chênh lệch lớn giữa các địa phương phản ánh những khác biệt về quỹ đất, năng lực triển khai dự án, khả năng tiếp cận vốn cũng như mức độ quan tâm của chính quyền địa phương đối với chính sách an sinh nhà ở.

Bên cạnh các địa phương, nhiều bộ, ngành Trung ương cũng tham gia tích cực vào chương trình phát triển nhà ở xã hội. Bộ Công an đã khởi công 11 dự án nhà ở cho lực lượng vũ trang với quy mô 10.105 căn, vượt xa chỉ tiêu được giao. Bộ Quốc phòng có 2 dự án với tổng quy mô 2.841 căn tại Khánh Hòa và Quảng Ninh. Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam khởi công 3 dự án nhà ở công nhân, cung cấp 1.700 căn tại Đồng Tháp, Vĩnh Long và Bắc Ninh.

Theo đánh giá của Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản, kết quả tích cực đạt được trong năm 2025 đến từ sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, cùng với việc ban hành các cơ chế, chính sách đặc thù cho nhà ở xã hội, giúp tháo gỡ các nút thắt về pháp lý, vốn và đất đai.

Tuy nhiên, để hoàn thành mục tiêu một triệu căn hộ trong giai đoạn tới, cơ quan quản lý nhận định cần tiếp tục siết trách nhiệm địa phương, rút ngắn thủ tục đầu tư, mở rộng nguồn vốn tín dụng ưu đãi và bảo đảm quỹ đất sạch cho nhà ở xã hội. Mặt khác, sự chênh lệch lớn về kết quả triển khai cũng cho thấy bài toán không chỉ nằm ở chính sách, mà còn ở năng lực tổ chức thực hiện và quyết tâm của từng địa phương.