Áp lực chiến lược từ “nút thắt” Hormuz

Eo biển Hormuz hiện là điểm nghẽn then chốt trong cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran. Việc Iran kiểm soát hoạt động vận tải qua tuyến đường này đã khiến giá năng lượng toàn cầu tăng mạnh, đồng thời đặt ra thách thức lớn đối với mục tiêu chấm dứt xung đột theo điều kiện của Washington.

Trong bối cảnh đó, đảo Kharg - nằm cách bờ biển Iran khoảng 25 km và xử lý tới 90% lượng dầu xuất khẩu của nước này - nổi lên như một mục tiêu chiến lược. Giới chức Mỹ cho rằng nếu kiểm soát được đảo này, Washington có thể tạo đòn bẩy đáng kể trong các cuộc đàm phán với Tehran.

Tuy nhiên, phương án này đi kèm rủi ro lớn. Việc triển khai lực lượng để chiếm giữ hoặc phong tỏa Kharg có thể khiến binh sĩ Mỹ đối mặt trực tiếp với hỏa lực của Iran, đẩy xung đột leo thang nguy hiểm.

Một nguồn tin am hiểu suy nghĩ trong Nhà Trắng cho biết Mỹ có thể cần thêm thời gian để làm suy yếu năng lực quân sự của Iran trước khi tiến hành bất kỳ chiến dịch trên bộ nào.

Cân nhắc quân sự và chính trị

Theo các quan chức cấp cao, Tổng thống Trump vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng, nhưng không loại trừ bất kỳ phương án nào. “Ông ấy muốn eo biển Hormuz phải được mở. Nếu cần phải chiếm đảo Kharg để đạt được điều đó, thì điều đó có thể xảy ra”, một quan chức nói.

Hiện Mỹ đã điều động khoảng 2.500 lính thủy đánh bộ tới khu vực và đang xem xét tăng cường thêm lực lượng. Các phương án đang được bàn thảo bao gồm cả tấn công đổ bộ lẫn phong tỏa hải quân nhằm ngăn tàu chở dầu tiếp cận đảo.

Thượng nghị sĩ Tom Cotton, Chủ tịch Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, cho rằng việc Iran đóng eo biển là hành động mang tính tuyệt vọng, đồng thời nhấn mạnh Washington có nhiều kịch bản để ứng phó.

Tuy nhiên, giới chuyên gia quân sự cảnh báo hiệu quả của kế hoạch này không chắc chắn. Chuẩn đô đốc về hưu Mark Montgomery nhận định việc chiếm đảo Kharg có thể khiến Mỹ chịu rủi ro lớn mà không đảm bảo buộc Iran phải nhượng bộ. Ông cho rằng một giải pháp khả thi hơn là tăng cường không kích, sau đó triển khai tàu chiến và máy bay hộ tống tàu thương mại qua eo biển.

Kịch bản phía trước

Tuần trước, quân đội Mỹ đã tiến hành các cuộc không kích quy mô lớn vào nhiều mục tiêu quân sự trên đảo Kharg. Theo giới chức Washington, đây vừa là động thái cảnh báo Iran, vừa nhằm làm suy yếu năng lực phòng thủ của nước này, chuẩn bị cho các bước đi tiếp theo nếu cần thiết.

Dù vậy, các cơ sở xuất khẩu dầu trên đảo vẫn chưa bị tấn công. Tổng thống Trump cho biết Mỹ “có thể đánh chiếm hòn đảo bất cứ lúc nào”, nhưng cũng úp mở về khả năng triển khai bộ binh.

Ở chiều ngược lại, tình hình thực địa cho thấy căng thẳng vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Các cuộc tấn công qua lại đã khiến eo biển Hormuz gần như bị tê liệt, làm gián đoạn nghiêm trọng chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu và đẩy giá dầu tăng vọt.

Đảo Kharg - một đảo san hô dài khoảng 8 km - vốn là trung tâm xử lý dầu mỏ then chốt của Iran và trước đó phần lớn không bị ảnh hưởng trong giai đoạn đầu xung đột. Tuy nhiên, các đòn tấn công gần đây của Mỹ đã đánh dấu bước chuyển đáng kể, cho thấy Washington sẵn sàng gia tăng sức ép.

Hiện tại, Nhà Trắng và Lầu Năm Góc vẫn đang cân nhắc các phương án tăng cường lực lượng, đồng thời đánh giá tính pháp lý của các hành động như phong tỏa hay chiếm đóng.

Một số nguồn tin cho biết lực lượng thủy quân lục chiến Mỹ không chỉ chuẩn bị cho kịch bản tại đảo Kharg, mà còn có thể thực hiện các nhiệm vụ khác trong khu vực, như sơ tán nhân viên ngoại giao nếu tình hình xấu đi.

Dù chưa có quyết định cuối cùng, các động thái quân sự liên tiếp cho thấy Mỹ đang từng bước tạo lập các điều kiện cần thiết cho một lựa chọn cứng rắn hơn, trong bối cảnh cuộc đối đầu với Iran ngày càng khó kiểm soát.