Theo kênh Al Jazeera, ngày 4/3, Bộ Tư lệnh miền Nam của Mỹ đăng thông báo cho biết các nỗ lực chung đã bắt đầu tại Ecuador. Tướng Francis Donovan nói: “Ngày 3/3, lực lượng quân đội Ecuador và Mỹ đã phát động các chiến dịch nhằm vào các Tổ chức Khủng bố được Chỉ định tại Ecuador”.

Ông cho biết: “Các chiến dịch là ví dụ mạnh mẽ về cam kết của các đối tác tại Mỹ Latinh và Caribe trong việc chống tai họa khủng bố ma túy”.

Tuyên bố đi kèm video ghi lại cảnh trực thăng quân sự cất cánh cùng hình ảnh giám sát trên không (xem video dưới).

Thông báo là một phần trong nỗ lực lớn hơn của Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm trấn áp các mạng lưới tội phạm và băng đảng ma túy tại Mỹ Latinh.

Phạm vi của chiến dịch tại Ecuador hiện chưa rõ, song một số hãng tin Mỹ dẫn nguồn chính phủ cho biết chiến dịch đến nay chủ yếu giới hạn ở việc hỗ trợ hậu cần và tình báo cho lực lượng Ecuador.

Trong cuộc họp báo ngày 4/3, Thư ký Báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt hoan nghênh chiến dịch chung này. Bà nói với các phóng viên: “Cùng nhau, chúng ta đang hành động quyết đoán để đối đầu với các phần tử khủng bố ma túy, những kẻ từ lâu đã gieo rắc khủng bố, bạo lực và tham nhũng lên người dân trên khắp bán cầu”.

Chiến dịch quân sự chống các băng đảng

Kể từ khi bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai năm 2025, ông Trump đã coi nhiều băng đảng nổi tiếng là “tổ chức khủng bố nước ngoài”, thuật ngữ thường dành cho các nhóm vũ trang có mục tiêu chính trị.

Chính quyền Mỹ có cách tiếp cận ngày càng mang tính quân sự trong cuộc chiến chống buôn bán ma túy, bao gồm hoạt động ném bom các tàu bị nghi vận chuyển hàng lậu.

Tuy nhiên, các nhà phê bình cho rằng buôn bán ma túy bị coi là tội phạm theo luật pháp quốc tế chứ không phải hành động chiến tranh, nên những hành động gây chết người như vậy có thể bị coi là các vụ giết người bất hợp pháp.

Ít nhất 44 cuộc không kích đã nhằm vào các tàu bị cáo buộc buôn lậu ma túy và các phương tiện đường biển khác tại biển Caribe và Đông Thái Bình Dương.

Các cuộc tấn công khiến 150 người thiệt mạng. Giới chức Mỹ chưa xác nhận danh tính các nạn nhân và cũng chưa công bố cáo buộc nào đối với họ.

Hai người sống sót được giải cứu sau vụ tấn công tháng 10/2025 đã nhanh chóng được đưa về Ecuador và Colombia và sau đó được thả tự do.

Trong khi đó, một số gia đình tại Colombia cũng như Trinidad và Tobago cho rằng những người thiệt mạng là ngư dân hoặc lao động tự do di chuyển giữa Venezuela và các đảo lân cận chứ không phải là những kẻ buôn ma túy.

Chính quyền Mỹ cũng đã tiến hành các hành động quân sự trên lãnh thổ Venezuela, một lần vào cuối tháng 12/2025 và lần thứ hai vào ngày 3/1. Trong cả hai trường hợp, họ giải thích rằng đây là các hành động thực thi pháp luật nhằm vào những kẻ buôn ma túy.

Chiến dịch đầu tiên nhằm vào một cầu cảng bị cáo buộc do băng nhóm xuyên quốc gia Tren de Aragua sử dụng. Chiến dịch thứ hai dẫn đến việc bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro, sau đó ông bị giam giữ và bị truy tố về các cáo buộc buôn ma túy và vũ khí tại một tòa án liên bang của Mỹ.

Mặt trận mới trong chiến dịch chống ma túy của ông Trump

Tuy nhiên, chính quyền Tổng thống Trump cho biết họ có kế hoạch mở rộng các hoạt động quân sự nhằm vào các mục tiêu trên đất liền bị nghi buôn ma túy. Thông báo từ Ecuador cho thấy đã có mặt trận mới trong chiến dịch quân sự này.

Thông báo ngày 4/3 được đưa ra hai ngày sau khi Tướng Donovan, Tư lệnh Bộ Tư lệnh miền Nam, thăm Tổng thống Ecuador Daniel Noboa và các bộ trưởng quốc phòng ngày 2/3 tại thủ đô Quito.

Từ khi đại dịch COVID-19 bùng phát năm 2020, Ecuador có số vụ giết người và các tội phạm bạo lực khác tăng vọt khi các mạng lưới tội phạm mở rộng hoạt động tại nước này.

Trước đó, Ecuador có tỷ lệ tội phạm bạo lực thấp nhất khu vực và được coi là “ốc đảo hòa bình” tại Mỹ Latinh.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng mức tăng này xuất phát từ nhiều yếu tố, bao gồm tỷ lệ thất nghiệp cao trong thanh niên trong thời kỳ đại dịch, bất ổn kinh tế và mong muốn khai thác vị trí chiến lược của Ecuador trên bờ biển Thái Bình Dương giữa các quốc gia sản xuất cocaine lớn như Colombia và Peru.

Ông Noboa, lãnh đạo cánh hữu nắm quyền từ năm 2023, đã vận động tái tranh cử năm 2025 với cam kết kiềm chế đà gia tăng tội phạm. Ông gắn liền với cách tiếp cận “mano dura” tức là “bàn tay sắt” trong thực thi pháp luật.

Ông Trump cũng khuyến khích các nhà lãnh đạo Mỹ Latinh hành động quyết liệt hơn đối với các mạng lưới tội phạm. Cả ông Noboa và ông Trump đều cảnh báo Colombia vì cho rằng nước này không tuân thủ các yêu cầu.

Ngày 1/3, ông Noboa dự kiến nâng thuế nhập khẩu hàng hóa từ Colombia lên 50% nhằm trừng phạt việc Colombia không trấn áp tình trạng buôn bán cocaine.

Tổng thống Noboa tuyên bố “giai đoạn mới”

Ngày 4/3, Tướng Donovan ca ngợi quân đội Ecuador vì cam kết không lay chuyển trong cuộc chiến chống khủng bố ma túy.

Tổng thống Noboa cũng hoan nghênh hoạt động hợp tác gia tăng này. Ông viết trên mạng xã hội ngày 2/3: “Chúng ta đang bắt đầu một giai đoạn mới trong cuộc chiến chống buôn bán ma túy và khai thác mỏ trái phép. An ninh của người dân Ecuador là ưu tiên của chúng tôi và chúng tôi sẽ đấu tranh vì hòa bình ở mọi miền đất nước. Để đạt được hòa bình này, chúng ta phải hành động quyết đoán chống tội phạm ở bất cứ đâu”.

Tuy nhiên, một số người hoài nghi về thông báo ngày 4/3 và lo ngại về việc Mỹ gia tăng các hoạt động quân sự ở nước ngoài. Cố vấn cấp cao Brian Finucane tại tổ chức nghiên cứu International Crisis Group viết trên mạng xã hội rằng Mỹ vẫn chưa làm rõ vai trò của mình trong các chiến dịch chung cũng như mục tiêu là gì.