Quân đội Mỹ lần đầu tiên sử dụng hệ thống thiết bị bay không người lái (UAV) Merops để đánh chặn trong thực chiến, bắn hạ một UAV kiểu Shahed của Iran tại Kuwait, sau khi hệ thống này trải qua quá trình thử nghiệm trên chiến trường với quy mô lớn tại Ukraine.
Thiết bị bay không người lái Shahed-129 của Iran. Ảnh minh hoạ: Press TV
Dẫn nguồn tin am hiểu vấn đề, truyền thông phương Tây cho biết vụ đánh chặn diễn ra trong tuần này đánh dấu lần đầu tiên công nghệ trên được lực lượng Mỹ đưa vào sử dụng trong thực tế để tiêu diệt một mục tiêu.
Hệ thống Merops được phát triển trong khuôn khổ sáng kiến Project Eagle của Mỹ, nhằm cung cấp một giải pháp có chi phí hợp lý hơn so với các tên lửa phòng không đắt tiền trong việc đối phó với những UAV tấn công có giá thành tương đối thấp.
Trước khi được triển khai trong các hoạt động thực tế của lực lượng Mỹ tại Trung Đông, hệ thống Merops đã trải qua quá trình thử nghiệm rộng rãi tại Ukraine. Truyền thông phương Tây cho biết quân đội Ukraine đã sử dụng hệ thống này để tiêu diệt thành công hơn 1.000 UAV kiểu Shahed do lực lượng Nga phóng.
Tổ hợp Merops gồm radar, bệ phóng, trạm điều khiển mặt đất và một UAV đánh chặn. Mỗi UAV đánh chặn hiện có giá khoảng 15.000 USD. Với khả năng đạt tốc độ hơn 280 km/giờ, UAV này được tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), giúp duy trì khả năng hoạt động trong môi trường có tác chiến điện tử. Nó có thể vô hiệu hóa mục tiêu bằng cách va chạm trực tiếp hoặc kích nổ ở cự ly gần.
Theo báo cáo, hệ thống Merops chỉ cần một số ít nhân sự vận hành. Người điều khiển có thể được đào tạo trong vài ngày để sử dụng tay cầm Xbox tiêu chuẩn điều khiển UAV.
Lục quân Mỹ lần đầu triển khai hệ thống Merops tới Trung Đông vào tháng 3. Bộ trưởng Lục quân Mỹ Dan Driscoll cho biết Washington đã đặt mua hàng nghìn UAV đánh chặn sau khi căng thẳng liên quan đến Iran leo thang. Theo ông, việc mở rộng quy mô sản xuất có thể giúp đưa giá thành mỗi UAV xuống dưới 10.000 USD.
Sau khi được kiểm chứng khả năng hoạt động thực tế tại Ukraine, hệ thống Merops đã được Ba Lan và Romania mua lại, trong khi Litva cũng tuyên bố có ý định đặt mua các UAV đánh chặn này.
Binh sĩ Ba Lan chuẩn bị phóng tên lửa đánh chặn Surveyor từ hệ thống Merops trong một cuộc tập trận tại Khu huấn luyện Nowa Dęba, Ba Lan, ngày 18/11/2025. Ảnh: Wikipedia
Việc đưa Merops vào thực chiến nằm trong nỗ lực rộng hơn nhằm tích hợp các công nghệ chống UAV mới và thúc đẩy hợp tác quốc phòng quốc tế tại Trung Đông.
Hồi tháng 4, quân đội Mỹ đã bắt đầu sử dụng nền tảng công nghệ chống UAV “Sky Map” do Ukraine phát triển tại căn cứ không quân Prince Sultan ở Saudi Arabia. Các quân nhân Ukraine đã tới căn cứ này để huấn luyện lực lượng Mỹ sử dụng hệ thống. Công nghệ trên có khả năng tổng hợp dữ liệu từ nhiều radar và cảm biến vào một giao diện duy nhất, qua đó giúp theo dõi các mối đe dọa đang tiến tới.
Các cuộc thử nghiệm ban đầu đối với UAV đánh chặn Merops, với sự hậu thuẫn của cựu Giám đốc điều hành Google Eric Schmidt, cũng được tiến hành tại căn cứ không quân ở Saudi Arabia. Tuy nhiên, hệ thống được cho là đã gặp một số khó khăn trong giai đoạn thử nghiệm ban đầu, trước khi được triển khai thành công tại Kuwait.
Việc tích hợp các công nghệ quốc phòng mới diễn ra sau khi Ukraine ký các thỏa thuận xuất khẩu quốc phòng có thời hạn 10 năm với Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và Qatar. Trong bối cảnh đó, Kiev đang mở rộng hợp tác với các đối tác Trung Đông trong lĩnh vực tác chiến UAV và phát triển các hệ thống phòng không tích hợp.
Trước đó, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky từng cáo buộc lực lượng Nga sử dụng hoạt động giám sát vệ tinh để theo dõi các cơ sở quân sự của phương Tây, đồng thời chia sẻ thông tin tình báo thu thập được với Iran nhằm phối hợp các cuộc tấn công nhằm vào các cơ sở của Mỹ và các đồng minh trong khu vực.