Căng thẳng với Iran đang đẩy nước Mỹ vào một tình thế chưa từng có: không chỉ kho tên lửa cạn kiệt nhanh chóng, mà ngay cả nguyên liệu thiết yếu để sản xuất bom đạn cũng đang bị đe dọa nghiêm trọng do eo biển Hormuz bị phong tỏa.

Phong tỏa Hormuz làm rung chuyển chuỗi cung ứng vũ khí

Theo tờ National (UAE) mới đây, việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz đã làm gián đoạn nguồn cung urê - một hợp chất hóa học đóng vai trò then chốt trong sản xuất thuốc nổ và thuốc phóng. Các quốc gia vùng Vịnh hiện chiếm tới 46% lượng xuất khẩu urê toàn cầu. Một tài liệu mật về thị trường mà tờ National tiếp cận được cho thấy, khoảng 22 triệu tấn urê mỗi năm - tương đương 1/10 sản lượng thế giới - đang đứng trước nguy cơ bị gián đoạn, trong khi giá mặt hàng này đã tăng vọt tới 50%.

Tình hình càng trở nên tồi tệ hơn khi Israel đình chỉ cung cấp khí đốt cho Ai Cập, khiến Cairo phải ngừng sản xuất urê - một nguồn thay thế quan trọng vốn có thể bù đắp phần nào sự thiếu hụt từ vùng Vịnh.

Mặc dù urê là phân bón nông nghiệp, nhưng vai trò trong ngành công nghiệp quốc phòng lại ít được biết đến hơn.

"Urê là một chất ổn định quan trọng trong cả công thức thuốc phóng và thuốc nổ. Urê có mặt trong mọi thứ, từ đạn pháo đến hệ thống tên lửa, và nếu thiếu, việc đảm bảo hiệu suất và thời hạn sử dụng sẽ trở nên khó khăn hơn nhiều", Thiếu tá Robert Campbell, chuyên gia xử lý vật liệu nổ đã nghỉ hưu thuộc Lực lượng Công binh Hoàng gia Anh, giải thích. 

Các hệ thống vũ khí phụ thuộc vào urê bao gồm tên lửa tầm trung HIMARS, tên lửa không đối không, bom dẫn đường chính xác và đạn pháo. Các nhà sản xuất vũ khí lớn như Ensign-Bickford cũng sử dụng urê trong nhiều loại chất nổ và linh kiện.

Kho vũ khí Mỹ đã cạn, tốc độ bổ sung càng bị đe dọa

Sau gần 6 tuần oanh tạc Iran liên tục, Mỹ đã tiêu thụ 45% tên lửa tấn công chính xác (Precision Strike Missiles), một nửa tên lửa cho hệ thống THAAD và tên lửa đánh chặn Patriot. Tổng cộng, hơn 4.000 quả tên lửa thuộc 7 loại vũ khí thiết yếu đã được sử dụng.

Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) tại Washington D.C. cảnh báo: "Mối lo ngại về tình trạng kho vũ khí của Mỹ đã gia tăng khi xuất hiện các thông tin về việc sử dụng lượng lớn tên lửa Tomahawk, Patriot và các loại tên lửa khác trong cuộc chiến với Iran". CSIS ước tính việc khôi phục lại lượng dự trữ 7 loại đạn dược thiết yếu về mức trước chiến tranh sẽ mất từ 1-4 năm, đồng thời nhấn mạnh rằng "ngay cả trước chiến tranh với Iran, lượng dự trữ cũng được đánh giá là không đủ cho một cuộc chiến với đối thủ ngang tầm".

Trên toàn cầu, khoảng 195 tấn urê được sản xuất mỗi năm, từ Trung Đông đến Trung Quốc, Ấn Độ và Nga. Nhưng theo một báo cáo của Rabobank (tập đoàn dịch vụ tài chính đa quốc gia), cuộc khủng hoảng hiện nay có thể gây ra tác động rộng lớn hơn nhiều. Báo cáo nêu rõ việc đóng cửa eo biển Hormuz đang làm gián đoạn thị trường phân bón toàn cầu, đẩy giá lên cao và gây ra tình trạng thiếu hụt nguồn cung trong nông nghiệp toàn cầu.

Thiếu urê đang tạo ra cuộc cạnh tranh gay gắt giữa hai ngành có ảnh hưởng chính trị lớn tại Mỹ. Thiếu tá Campbell nhận định: "Hiện có hai nhóm vận động hành lang quyền lực đang cạnh tranh nhau để giành lấy nguồn cung urê hạn chế: quốc phòng và nông nghiệp. Đến một lúc nào đó, một trong hai nhóm sẽ phải nhượng bộ".

Hệ lụy còn lan rộng sang quan hệ xuyên Đại Tây Dương. Nếu Mỹ chuyển hướng mạnh sang thị trường urê của Algeria và Ai Cập, điều đó sẽ đẩy giá lên cao và loại bỏ các khách hàng châu Âu - những nước đang cần urê để duy trì chuỗi sản xuất vũ khí hỗ trợ Ukraine. "Nếu Mỹ bắt đầu thu mua urê với số lượng lớn, điều đó sẽ gây ra hiệu ứng dây chuyền trên toàn cầu", Thiếu tá Campbell cảnh báo.

Trong khi đó, dù các quan chức Mỹ có thể đã dự trữ một lượng urê nhất định như phương án dự phòng, giới phân tích lo ngại rằng nếu eo biển Hormuz vẫn bị phong toả thêm 3-4 tháng, sức ép lên cả ngành công nghiệp vũ khí lẫn nông nghiệp có thể buộc chính quyền Tổng thống Trump phải tính đến một thỏa thuận hòa bình với Iran.