Chiến dịch quân sự kéo dài nhiều tháng nhằm vào Iran được cho là đã khiến Mỹ tiêu hao phần lớn kho tên lửa tấn công chính xác tầm xa, làm dấy lên lo ngại về khả năng sẵn sàng ứng phó với các cuộc xung đột trong tương lai.
Kho tên lửa chiến lược bị bào mòn
Tên lửa được phóng từ Hệ thống tên lửa chiến thuật Lục quân (ATACMS) tầm xa của Mỹ. Ảnh: AFP/TTXVN (không được phép khai thác, sử dụng bởi bên thứ ba)
Theo truyền thông phương Tây, ba nguồn tin am hiểu dữ liệu nội bộ cho biết Mỹ đã sử dụng gần như toàn bộ số tên lửa chiến thuật Lục quân ATACMS và tên lửa tấn công chính xác thế hệ mới PrSM trong chiến dịch quân sự nhằm vào Iran.
Đây đều là những loại tên lửa đất đối đất có độ chính xác cao, mỗi quả trị giá hơn 1 triệu USD và đóng vai trò quan trọng trong học thuyết tác chiến của quân đội Mỹ nhờ khả năng tấn công mục tiêu từ khoảng cách an toàn. Trong đó, ATACMS từng được Washington viện trợ cho Ukraine để tập kích các mục tiêu sâu trong lãnh thổ Nga, còn PrSM là dòng tên lửa thế hệ mới với tầm bắn xa hơn và đang dần thay thế ATACMS.
Nguồn tin cũng cho biết mức độ sụt giảm của kho dự trữ hai loại tên lửa này chưa từng được công bố trước đây. Tuy nhiên, họ từ chối tiết lộ số lượng tên lửa còn lại trong biên chế quân đội Mỹ.
Việc kho vũ khí tấn công tầm xa bị tiêu hao mạnh đồng nghĩa nếu Tổng thống Donald Trump quyết định mở lại các chiến dịch quy mô lớn nhằm vào Iran, Washington có thể sẽ phải phụ thuộc nhiều hơn vào các phi vụ ném bom có người lái, vốn tiềm ẩn rủi ro cao hơn so với các đòn tấn công bằng tên lửa tầm xa.
Lo ngại ảnh hưởng đến khả năng răn đe
Ông Trump đã phát động chiến dịch quân sự phối hợp với Israel từ tháng 2, từng dự đoán cuộc xung đột sẽ kết thúc trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, khi chiến sự kéo dài, nhiều quan chức lo ngại lượng tên lửa dự trữ giảm mạnh có thể ảnh hưởng đến khả năng răn đe của Mỹ trước các đối thủ như Nga và Trung Quốc.
Một nguồn tin khác cho biết Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) vẫn có khả năng bổ sung đạn dược bằng cách điều chuyển nguồn dự trữ từ các căn cứ quân sự trên toàn cầu. Theo nguồn tin này, quân đội Mỹ vẫn đủ khả năng tái bổ sung kho tên lửa sau khi tiêu hao với cường độ cao.
Phản hồi về thông tin kho dự trữ vũ khí suy giảm, Nhà Trắng dẫn lời Tổng thống Trump khẳng định Mỹ vẫn sở hữu lượng đạn dược lớn hơn bất kỳ quốc gia nào trên thế giới.
Ông Trump nhấn mạnh các tập đoàn quốc phòng Mỹ hiện đang sản xuất vũ khí với tốc độ cao nhất từ trước đến nay, đồng thời mở rộng năng lực sản xuất và đầu tư thêm cơ sở vật chất nhằm tăng sản lượng.
Trong khi đó, người phát ngôn Lầu Năm Góc Sean Parnell khẳng định quân đội Mỹ vẫn là lực lượng mạnh nhất thế giới và có đầy đủ năng lực để thực hiện các chiến dịch theo quyết định của tổng thống, đồng thời vẫn duy trì kho vũ khí đủ lớn để bảo vệ lợi ích và an ninh quốc gia.
Nguy cơ thiếu hụt kéo dài
Hệ thống phòng không Patriot của Mỹ. Ảnh: AFP/ TTXVN (không được phép khai thác, sử dụng bởi bên thứ ba)
Các chuyên gia quốc phòng cho rằng mặc dù Mỹ đang đẩy mạnh sản xuất nhiều loại đạn dược và tên lửa, tốc độ bổ sung có thể vẫn không đáp ứng được nhu cầu nếu chiến tranh kéo dài.
Theo một trong các nguồn tin, việc sử dụng ồ ạt ATACMS và PrSM phản ánh lựa chọn của chính quyền Trump nhằm hạn chế các nhiệm vụ không kích có người lái vào lãnh thổ Iran, thay vào đó ưu tiên các đòn tấn công từ khoảng cách xa để giảm thiểu rủi ro cho phi công.
Báo cáo của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) công bố hồi tháng 3 cho biết kho tên lửa PrSM vốn đã ở mức thấp do đây là loại vũ khí mới được đưa vào trang bị. Tuy nhiên, quân đội Mỹ đã đặt hàng số lượng lớn loại tên lửa này để bàn giao trong năm 2027, trong khi dây chuyền sản xuất ATACMS đang được chuyển dần sang PrSM.
Theo hai nguồn tin, các chỉ huy quân sự cũng đã nhiều tuần liên tiếp cảnh báo Nhà Trắng rằng kho tên lửa phòng thủ, đặc biệt là tên lửa đánh chặn Patriot, đang suy giảm nhanh chóng. Một số hãng truyền thông Mỹ gần đây cho biết đây cũng là một trong những lý do khiến ông Trump chưa phê duyệt thêm một chiến dịch tấn công quy mô lớn nhằm vào Iran, dù một quan chức Mỹ phủ nhận và cho rằng quyết định này chịu tác động từ sức ép của các quốc gia vùng Vịnh.
Song song với đó, cuộc xung đột cũng làm dấy lên tranh cãi về thẩm quyền của Tổng thống Trump trong việc tiến hành chiến sự với Iran khi chưa có sự phê chuẩn của Quốc hội. Đến nay, chính quyền Mỹ vẫn chưa trình Quốc hội tuyên chiến hoặc xin cấp phép sử dụng vũ lực.
Kho vũ khí phòng thủ cũng suy giảm mạnh
Tên lửa hành trình Tomahawk được phóng từ tàu khu trục USS Barry của Mỹ trên Địa Trung Hải. Ảnh: AFP/TTXVN (không được phép khai thác, sử dụng bởi bên thứ ba)
Bên cạnh các loại tên lửa tấn công, nhiều hệ thống phòng thủ chủ lực của Mỹ cũng được cho là đã bị tiêu hao đáng kể.
Theo báo cáo mới nhất của CSIS, từ tháng 2 đến tháng 7, quân đội Mỹ đã sử dụng khoảng 65% số tên lửa đánh chặn Patriot trong kho dự trữ, trong khi lượng tên lửa đánh chặn của hệ thống THAAD giảm ít nhất 38% so với thời điểm bắt đầu chiến dịch. Hai hệ thống này được xem là lá chắn phòng thủ tên lửa hiệu quả nhất của Mỹ.
Hai nguồn tin xác nhận các số liệu trên tương đồng với dữ liệu nội bộ của chính phủ Mỹ, dù Reuters chưa thể trực tiếp kiểm chứng các báo cáo này.
Ngoài ra, một nguồn tin cho biết Mỹ cũng đã sử dụng gần một nửa kho tên lửa hành trình Tomahawk trên phạm vi toàn cầu kể từ khi chiến sự bùng phát. Đây là loại tên lửa chủ lực của Hải quân Mỹ, thường được phóng từ tàu khu trục, tuần dương hạm hoặc tàu ngầm để tấn công các mục tiêu được bảo vệ nghiêm ngặt mà không phải đưa phi công vào vùng nguy hiểm.
Trong bối cảnh kho dự trữ suy giảm nhanh, tập đoàn Raytheon đã đạt được thỏa thuận sơ bộ nhiều năm với Lầu Năm Góc nhằm tăng sản lượng tên lửa Tomahawk cùng nhiều loại đạn dược khác, khi Washington đẩy nhanh nỗ lực khôi phục năng lực dự trữ chiến lược.