Theo đài RT, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã điều động một lực lượng không quân và hải quân chưa từng có tiền lệ tới Vịnh Ba Tư nhằm gây sức ép buộc Iran phải nhượng bộ. Tuy nhiên, Tehran không tỏ dấu hiệu lùi bước, và ông Trump có thể đang tự đẩy mình vào tình thế mà chiến tranh với Iran trở nên khó tránh.

Trong khi các đại diện Mỹ và Iran gặp nhau tại Geneva hôm 17/2, phi đội máy bay tiếp dầu, máy bay tác chiến điện tử và tiêm kích Mỹ liên tục vượt Đại Tây Dương, dừng tại các căn cứ ở Anh và Đức trước khi tới Trung Đông. Tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân USS Abraham Lincoln đã được triển khai tại Vịnh Ba Tư từ tháng 1, và sẽ sớm "sánh đôi" cùng với tàu USS Gerald R. Ford - hiện đang vượt Đại Tây Dương hướng tới eo biển Gibraltar.

Việc tăng cường lực lượng là trọng tâm trong chiến lược của ông Trump đối với Iran: ép nước Cộng hòa Hồi giáo phải đưa ra những nhượng bộ tối đa bằng cách đe dọa một cuộc tấn công “tồi tệ hơn nhiều” so với đợt không kích nhằm vào các cơ sở hạt nhân Iran mà ông ra lệnh vào mùa hè năm ngoái. Mỹ yêu cầu Iran chấm dứt hoàn toàn việc làm giàu uranium và từ bỏ chương trình tên lửa đạn đạo, trong khi Tehran cho biết họ có thể giảm mức độ làm giàu nhưng sẽ không từ bỏ tên lửa.

Nếu không đạt được thỏa thuận, mọi yếu tố cho một cuộc chiến lớn dường như đã sẵn sàng.

Quy mô tăng cường quân sự của Mỹ lớn đến mức nào?

Theo các nguồn tin công khai, hiện có 85 máy bay tiếp dầu KC-135 và KC-46 đang ở châu Âu hoặc Trung Đông, trong đó 56 chiếc đã đến trong vòng 48 giờ qua. Các máy bay này đóng vai trò thiết yếu trong việc kéo dài tầm hoạt động của tiêm kích và máy bay ném bom Mỹ thông qua tiếp nhiên liệu trên không.

Cùng với đó là 6 máy bay cảnh báo sớm và tác chiến điện tử E-3 Sentry, cùng ít nhất 50 tiêm kích F-35, F-16 và F-22, tất cả đều đến khu vực trong khoảng thời gian ngày 17 và 18/2.

Theo trang tin Axios, hơn 150 chuyến bay vận tải đã chuyển các hệ thống vũ khí và đạn dược khác tới khu vực trong cùng thời gian.

Kết hợp với khoảng 180 máy bay trên hai tàu sân bay USS Abraham Lincoln và USS Gerald R. Ford, cùng các lực lượng đã đồn trú tại các căn cứ lân cận, đợt tăng cường sức mạnh không quân tại Vịnh Ba Tư này được đánh giá là chưa từng có kể từ cuộc xâm lược Iraq năm 2003.

Liệu ông Trump có tấn công Iran?

Dù cả hai bên đều cho biết đã đạt được “tiến triển” trong cuộc gặp tại Geneva, chưa có dấu hiệu cho thấy đột phá đang đến gần. Sau cuộc đàm phán, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi nói Tehran sẽ “tiến lên phía trước và bắt đầu làm việc trên văn bản của một thỏa thuận tiềm năng” trước vòng đàm phán tiếp theo trong những tuần tới.

Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance cho biết các cuộc đàm phán diễn ra tốt đẹp “ở một số khía cạnh”, nhưng ông Trump đã đặt ra những “lằn ranh đỏ mà phía Iran chưa sẵn sàng thừa nhận và xử lý.”

Nếu ngoại giao “đi đến điểm kết thúc tự nhiên”, theo cách nói của Vance, ông Trump có thể không còn lựa chọn nào khác ngoài việc thực hiện lời hứa tấn công. Việc rút hai tàu sân bay và hàng trăm tiêm kích sẽ bị xem là một bước lùi mất thể diện. Và còn có một nhân tố đang thúc đẩy chiến tranh: Israel.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố bất kỳ thỏa thuận nào với Iran cũng phải đảm bảo Tehran không còn khả năng làm giàu uranium, không có chương trình tên lửa đạn đạo và không thể hỗ trợ các lực lượng đồng minh trong khu vực. Ông cũng bày tỏ hoài nghi về việc Iran có tuân thủ thỏa thuận hay không, và được cho là đã vận động ông Trump tiến hành tấn công trong cuộc gặp tại Washington tuần trước.

Sau cuộc gặp, ông Trump nói ông “kiên quyết yêu cầu tiếp tục đàm phán với Iran”. Tuy nhiên, CBS News đưa tin ông từng nói với ông Netanyahu vào tháng 12 rằng sẽ ủng hộ các cuộc không kích của Israel vào các địa điểm tên lửa đạn đạo của Iran.

Các quan chức Israel dường như tin rằng ông Trump đã nghiêng về phía họ. Theo Axios, các nguồn tin Israel dự đoán “một chiến dịch Mỹ - Israel chung có quy mô rộng lớn hơn nhiều” so với chiến dịch ném bom do Israel dẫn đầu hồi tháng 6 năm ngoái. Hai quan chức giấu tên cho biết chính phủ Netanyahu đang “chuẩn bị cho kịch bản chiến tranh trong vài ngày tới".

Một cố vấn của ông Trump nói với Axios: “Ông ấy đang dần mất kiên nhẫn. Một số người xung quanh cảnh báo ông không nên gây chiến với Iran, nhưng tôi nghĩ có 90% khả năng chúng ta sẽ chứng kiến hành động quân sự trong vài tuần tới".

Iran đang làm gì để tránh chiến tranh?

Tehran trong nhiều tuần qua vẫn giữ thông điệp nhất quán: cam kết ngoại giao nhưng sẵn sàng tự vệ. Iran cho thấy họ nắm giữ ba “đòn bẩy” quan trọng đối với Mỹ.

Thứ nhất, phái bộ thường trực của Iran tại Liên hợp quốc cảnh báo rằng lần trước khi Mỹ sa lầy vào chiến tranh ở Afghanistan và Iraq, họ đã tiêu tốn hơn 7.000 tỷ USD và mất hơn 7.000 binh sĩ - nhắc lại nỗi lo về một cuộc chiến tốn kém, không được lòng dân và khó giành chiến thắng.

Thứ hai, Iran đã đóng cửa một phần eo biển Hormuz để tập trận quân sự, thể hiện khả năng phong tỏa tuyến đường chiến lược này. Khoảng một phần ba lượng dầu vận chuyển bằng đường biển toàn cầu đi qua eo biển này, nghĩa là bất kỳ cuộc tấn công nào vào Iran cũng có thể kích hoạt khủng hoảng năng lượng toàn cầu.

Thứ ba, Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei viết trên mạng xã hội rằng: “Tàu chiến là thiết bị quân sự nguy hiểm. Nhưng còn nguy hiểm hơn là vũ khí có thể đưa nó xuống đáy biển”. Một tài khoản liên quan tới ông sau đó đăng hình ảnh tàu USS Gerald R. Ford nằm mục nát dưới đáy biển.

Đây không chỉ là lời đe dọa suông. Iran sở hữu kho tên lửa đạn đạo siêu vượt âm đáng kể, một số đã được sử dụng để tấn công Tel Aviv hồi tháng 6 năm ngoái. Năm 2024, khi còn là người dẫn chương trình truyền hình, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth từng thừa nhận rằng chỉ cần một số ít tên lửa loại này cũng có thể vô hiệu hóa toàn bộ hạm đội tàu sân bay Mỹ.

Ông Trump có đang hết lựa chọn?

Dù Lầu Năm Góc có sẵn sàng mạo hiểm nền tảng sức mạnh chủ lực của mình - các tàu sân bay - trong một cuộc tấn công toàn diện vào Iran hay không, những lời đe dọa của ông Trump và các yêu cầu tối đa từ phía Israel có thể khiến họ không còn nhiều lựa chọn.

Tổng thống Mỹ đang đặt mình vào tình thế mà nếu không đạt được thỏa thuận, việc xuống thang sẽ bị coi là yếu đuối và làm thất vọng các đồng minh Israel. Chiến tranh có logic riêng của nó, và mỗi bước leo thang đều khó đảo ngược hơn bước trước.

Theo RT, hy vọng cuối cùng cho một giải pháp hòa bình nằm ở Geneva - và ở việc liệu ông Trump có thể cưỡng lại sức hút quán tính của chiến tranh cho tới vòng đàm phán tiếp theo hay không.