Tình trạng đóng cửa một phần Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) tiếp tục kéo dài sang ngày thứ 66, trở thành cuộc khủng hoảng tài trợ dài nhất trong lịch sử.
Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. Ảnh: THX/TTXVN
Lãnh đạo Hạ viện thuộc đảng Cộng hòa khẳng định sẽ không thông qua bất kỳ dự luật tài trợ riêng lẻ nào nếu chưa bảo đảm có lộ trình tài chính đầy đủ cho toàn bộ cơ quan.
Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson ngày 21/4 nhấn mạnh rằng trình tự thông qua ngân sách là yếu tố quyết định, nhằm tránh việc các cơ quan trọng yếu bị bỏ lại phía sau. Ông cảnh báo rằng nếu chỉ tài trợ phần lớn bộ này trước, các đơn vị then chốt như Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE), Cơ quan Quan thuế và Biên phòng (CBP) có thể bị cô lập và thiếu nguồn lực hoạt động.
Trước đó, Thượng viện Mỹ đã thông qua một thỏa thuận tài trợ cho toàn bộ DHS ngoại trừ hai cơ quan nói trên. Tuy nhiên, ông Johnson đã bác bỏ biện pháp này, cho rằng việc thúc đẩy thương lượng vào giờ khuya và áp đặt thỏa thuận lên Quốc hội là điều không thể chấp nhận.
Trong khi đó, các nhà lập pháp Cộng hòa tại Thượng viện đang chuẩn bị một dự luật riêng nhằm tài trợ cho ICE và CBP thông qua tiến trình điều chỉnh ngân sách theo đường lối đảng phái, một tiến trình dự kiến kéo dài nhiều tuần.
Chủ tịch Ủy ban Ngân sách Thượng viện Lindsey Graham đã công bố một nghị quyết sơ bộ, yêu cầu các ủy ban liên quan đệ trình đề nghị trước ngày 15/5 tới. Kế hoạch này nhằm phân bổ khoảng 70 tỷ USD cho các cơ quan thực thi di trú, với khả năng mở rộng lên đến 140 tỷ USD tùy theo diễn tiến lập pháp.
Giới lãnh đạo Thượng viện nhấn mạnh rằng dự luật cần được thiết kế ở mức tối giản, tập trung vào các cơ quan trọng yếu để tránh trì hoãn thêm.
Trong lúc Quốc hội còn bế tắc, Tổng thống Donald Trump đã sử dụng thẩm quyền hành pháp để tạm thời duy trì việc trả lương cho một số nhân viên thiết yếu, bao gồm nhân viên kiểm tra an ninh hàng không. Tuy nhiên, Bộ trưởng DHS Markwayne Mullin cảnh báo rằng các biện pháp tạm thời này sẽ cạn kiệt vào tháng 5.
Ông Mullin cho biết chi phí trả lương của DHS vượt quá 1,6 tỷ USD mỗi 2 tuần, khiến nguồn tài chính nhanh chóng suy giảm và không còn quỹ khẩn cấp để tiếp tục duy trì hoạt động.
Ông cũng nhấn mạnh rằng chỉ còn một kỳ trả lương cuối cùng trước khi toàn bộ nguồn tài trợ tạm thời bị cạn kiệt, đồng thời cho biết Tổng thống Trump sẽ không thể tiếp tục ban hành sắc lệnh nếu không còn nguồn tài chính khả dụng.
Giám đốc Văn phòng Quản trị và Ngân sách (OMB) Russ Vought cũng đưa ra cảnh báo tương tự, cho rằng DHS đang đứng trước nguy cơ suy yếu nghiêm trọng khi chính quyền phải tìm mọi cách duy trì việc chi trả lương để tránh tình trạng nhân viên rời bỏ công việc.
Trước những lo ngại này, Chủ tịch Hạ viện Johnson vẫn giữ lập trường không vội vàng thông qua bất kỳ dự luật nào, cho rằng cần bảo đảm an ninh nội địa được duy trì đầy đủ và trách nhiệm cho tình trạng hiện tại thuộc về phía đảng Dân chủ.
Cuộc khủng hoảng tài trợ này phản ánh sự chia rẽ sâu sắc trong Quốc hội Mỹ về chính sách di trú và ngân sách, đồng thời đặt ra thách thức lớn đối với hoạt động của một trong những cơ quan an ninh quan trọng nhất của Mỹ.