Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 31/7 (giờ địa phương) công bố dự thảo kế hoạch quản lý nguồn nước sông Colorado giai đoạn 2027 – 2036.
Trong đó, dự thảo đề xuất cắt giảm đáng kể lượng nước phân bổ cho các bang hạ lưu, đặc biệt là California, nhằm ứng phó với tình trạng hạn hán kéo dài và mực nước tại các hồ chứa lớn tiếp tục suy giảm.
Mực nước sông Colorado tại Marble Canyon, bang Arizona, Mỹ giảm xuống mức thấp kỷ lục do hạn hán. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN
Theo phóng viên TTXVN tại Washington, sông Colorado là nguồn cung cấp nước chủ yếu cho khoảng 40 triệu người tại 7 bang miền Tây nước Mỹ và hàng triệu mẫu đất nông nghiệp. Riêng California hiện sử dụng khoảng một phần ba lượng nước từ con sông này để phục vụ sinh hoạt và sản xuất.
Theo Bộ Nội vụ Mỹ, kế hoạch mới được xây dựng nhằm thay thế các quy định hiện hành sẽ hết hiệu lực vào cuối năm 2026, đồng thời giải quyết những bất đồng kéo dài giữa nhóm các bang thượng nguồn gồm Colorado, Wyoming, Utah và New Mexico với các bang hạ nguồn gồm California, Arizona và Nevada về việc phân chia nguồn nước.
Theo đề xuất, các bang hạ nguồn sẽ tiếp tục gánh phần lớn trách nhiệm cắt giảm lượng nước khai thác. California dự kiến giảm khoảng 12% lượng nước sử dụng từ sông Colorado vào năm 2028, trong khi Arizona và Nevada lần lượt giảm khoảng 31% và 28%. Tổng lượng nước cắt giảm của 3 bang hạ nguồn trong giai đoạn đến năm 2036 có thể lên tới khoảng 3,68 tỷ mét khối.
Bộ trưởng Nội vụ Doug Burgum cho biết khuôn khổ mới được thiết kế linh hoạt để thích ứng với các điều kiện thủy văn thay đổi, đồng thời tạo cơ sở để các bang trong lưu vực tiếp tục đàm phán, hướng tới một thỏa thuận phân bổ nguồn nước lâu dài trên cơ sở đồng thuận.
Tuy nhiên, dự thảo chưa quy định cụ thể lượng nước sẽ được phân bổ trong từng kịch bản về lưu lượng dòng chảy và mực nước tại các hồ chứa, vấn đề được các bang đặc biệt quan tâm. Theo kế hoạch, các quy định quản lý sẽ được rà soát và điều chỉnh định kỳ 2 năm một lần.
Thống đốc bang Arizona Katie Hobbs đã chỉ trích đề xuất của chính quyền liên bang, cho rằng việc áp dụng mức cắt giảm đối với Arizona là không công bằng và có thể ảnh hưởng đến an ninh nguồn nước cũng như sự phát triển kinh tế của bang.
Các chuyên gia nhận định việc xây dựng cơ chế phân bổ mới đối với sông Colorado là yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh khu vực Tây Nam nước Mỹ đang trải qua nhiều năm hạn hán nghiêm trọng, khiến mực nước tại các hồ Mead và Powell - hai hồ chứa lớn nhất trên hệ thống sông Colorado - liên tục ở mức thấp và đặt ra thách thức đối với an ninh nguồn nước của toàn khu vực.