Ngày 8/5, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết Washington đang chờ phản hồi từ Iran về các đề xuất của Mỹ nhằm đạt một thỏa thuận chấm dứt xung đột.
Quang cảnh bờ biển Iran và đảo Qeshm ở eo biển Hormuz, ngày 10/12/2023. Ảnh: Reuters/TTXVN
Phát biểu với các phóng viên trong chuyến thăm Rome, ông Rubio nêu rõ: “Chúng tôi hy vọng sẽ nhận được phản hồi từ Iran trong ngày 8/5… Tôi thật sự hy vọng đó là một đề xuất nghiêm túc”.
Ngoài ra, ông Rubio cũng bày tỏ quan ngại về các nỗ lực của Iran nhằm kiểm soát eo biển Hormuz, sau khi xuất hiện thông tin cho rằng Tehran đã thành lập một cơ quan để phê duyệt hoạt động quá cảnh qua tuyến đường thủy này. Ông nhấn mạnh rằng việc Iran tuyên bố quyền kiểm soát một tuyến đường thủy quốc tế là điều không thể chấp nhận.
Tuyên bố của Ngoại trưởng Mỹ được đưa ra sau khi ông Ebrahim Azizi - người đứng đầu Ủy ban an ninh quốc gia và chính sách đối ngoại của Quốc hội Iran - cho biết ủy ban này đã chuẩn bị một dự luật về chế độ pháp lý đối với eo biển Hormuz. Hãng tin Fars dẫn lời ông Azizi nêu rõ dự luật này đã sẵn sàng và dự kiến sẽ được thông qua tại phiên họp toàn thể sau khi Quốc hội Iran nhóm họp trở lại. Văn kiện sau đó sẽ được trình lên Hội đồng Giám hộ để phê chuẩn.
Trước đó, ủy ban trên đã thông qua một dự luật sơ bộ, trong đó bao gồm các điều khoản về việc Iran thu phí tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz cũng như lệnh cấm các tàu Mỹ, Israel và các quốc gia tham gia chính sách trừng phạt Iran đi qua tuyến hàng hải chiến lược này. Ngân hàng Trung ương Iran cũng đã mở 4 tài khoản bằng đồng nội tệ rial, nhân dân tệ, USD và euro nhằm mục đích thu phí quá cảnh tại eo biển Hormuz.
Cùng ngày, Cố vấn lãnh tụ tối cao Iran Mohammad Mokhber khẳng định Tehran sẽ không từ bỏ quyền kiểm soát tuyến hàng hải chiến lược này. Ông Mokhber cũng cho biết Tehran sẽ thay đổi chế độ pháp lý của eo biển Hormuz dựa trên luật pháp quốc tế nếu có thể, nếu không Iran sẽ thực hiện các biện pháp đơn phương trong vấn đề này.
Trong diễn biến liên quan, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi ngày 8/5 tuyên bố người dân Iran “không bao giờ khuất phục trước sức ép”, đồng thời cáo buộc Mỹ lựa chọn hành động quân sự vào đúng thời điểm các giải pháp ngoại giao đang có dấu hiệu tiến triển.
Trên mạng xã hội X, ông Araghchi nhận xét rằng mỗi khi có cơ hội đạt giải pháp ngoại giao, Washington lại thực hiện những hành động quân sự. Ông đặt câu hỏi liệu đây là chiến thuật tạo áp lực hay do ảnh hưởng từ các bên khác khiến Tổng thống Mỹ tiếp tục "sa lầy" vào cuộc khủng hoảng hay không.
Ngoại trưởng Araghchi cũng bác bỏ các thông tin truyền thông dẫn lời một quan chức Mỹ cho rằng Iran chỉ còn khoảng 75% số bệ phóng di động và 70% kho tên lửa so với trước xung đột. Cho rằng Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) đã đánh giá sai, ông khẳng định năng lực tên lửa và bệ phóng của Iran hiện ở mức “120%” so với trước ngày 28/2, đồng thời nhấn mạnh Tehran “sẵn sàng 1.000% để bảo vệ người dân”.