05:15 26/05/2026

Mùa hè thiêu đốt ở châu Á làm gia tăng nguy cơ giá khí đốt leo thang

Các dự báo cho mùa hè năm nay cho thấy nhiệt độ tại châu Á sẽ cao hơn trung bình nhiều năm, trong khi hiện tượng El Nino có thể đẩy tình trạng nắng nóng lên mức cực đoan hơn.

Chú thích ảnh
Người dân che ô tránh nắng tại thủ đô Bắc Kinh, Trung Quốc. Ảnh: THX/TTXVN

Điều này sẽ khiến nhu cầu sử dụng điều hòa tăng mạnh và gây thêm áp lực lên hệ thống điện, trong bối cảnh giá năng lượng vẫn neo cao. Nguy cơ đáng lo ngại nhất là thời tiết oi bức có thể thúc đẩy nhu cầu tiêu thụ tại Trung Quốc vốn là quốc gia mua khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) lớn nhất thế giới.

Cuộc xung đột ở Trung Đông đã làm gián đoạn 1/5 nguồn cung LNG toàn cầu, nhưng điều đó không gây tăng giá đột biến tương tự như trong các cuộc khủng hoảng năng lượng trước đây. Điều này chủ yếu là do nhập khẩu của Trung Quốc giảm trong tháng 3 và tháng 4. Tuy nhiên, những dấu hiệu cho thấy sự phục hồi trong nhập khẩu LNG của Trung Quốc đang làm dấy lên dự đoán về cạnh tranh toàn cầu gay gắt hơn vào thời điểm châu Âu cần bổ sung lượng dự trữ trước mùa đông. Trong khi đó, dòng chảy LNG đã bắt đầu chuyển hướng sang châu Á, nơi người mua sẵn sàng trả giá cao hơn.

Hãng Bloomberg (Mỹ) dẫn lời nhà phân tích năng lượng tại MST Marquee, ông Saul Kavonic, cho biết: “Tác động toàn diện của việc đóng cửa eo biển Hormuz vẫn chưa được cảm nhận đầy đủ vì chúng ta đang ở trong mùa thấp điểm về nhu cầu. Giá LNG có thể tăng thêm 50% trong tháng 8 nếu eo biển Hormuz vẫn phần lớn bị tê liệt”.

Chú thích ảnh
Khách du lịch dùng ô che nắng tại Thượng Hải, Trung Quốc ngày 29/6/2025. Ảnh: THX/TTXVN

Các nhà khí tượng học dự đoán hiện tượng El Nino sẽ xuất hiện từ tháng 6 đến tháng 8 và mạnh lên trong những tháng tiếp theo. Điều đó có thể khiến thời tiết nóng hơn. Nhưng vẫn còn nhiều điều chưa chắc chắn về mức độ nghiêm trọng. Mặc dù El Nino thường liên quan đến việc tăng nhiệt độ trung bình toàn cầu, nhưng hiện tượng này xảy ra ở đâu và khi nào phụ thuộc vào giai đoạn và các mô hình khí quyển chồng chéo khác.

El Nino là hiện tượng nhiệt độ bề mặt nước biển ấm lên, xảy ra tự nhiên vài năm một lần. Hiện tượng này được xác nhận khi nhiệt độ nước biển tại khu vực Đông Thái Bình Dương tăng 0,5 độ C so với mức trung bình dài hạn. El Nino xảy ra không thường xuyên và thường kéo dài khoảng một năm, có xu hướng làm tăng nhiệt độ toàn cầu, từ đó có thể dẫn đến các hiện tượng thời tiết cực đoan hơn như lũ lụt. Điều này là bởi cứ mỗi 1℃ nhiệt độ không khí tăng lên, bầu khí quyển có thể chứa thêm khoảng 7% độ ẩm, dẫn đến lượng mưa lớn và dữ dội hơn.

Vào những tháng hè, hiện tượng El Nino thường làm giảm lượng mưa ở Ấn Độ và phần lớn khu vực Đông Nam Á, đồng thời mang lại tình trạng ẩm ướt hơn cho miền Trung và Nam Trung Quốc vào mùa thu và mùa đông. Ngược lại, nó có thể làm tăng nguy cơ hạn hán và nắng nóng nghiêm trọng ở miền Bắc Trung Quốc.

Chú thích ảnh
Người dân di chuyển dưới trời nắng gắt tại Tokyo, Nhật Bản. Ảnh: Kyodo/TTXVN

Theo ông James Caron tại công ty Atmospheric G2, nhiệt độ trung bình ở Nhật Bản dự kiến sẽ cao hơn mức bình thường khoảng 1,5 độ C, trong khi Hàn Quốc và phần lớn Trung Quốc sẽ có mức chênh lệch nhỏ hơn, từ 0,5 độ C đến 1 độ C cao hơn mức trung bình. Tại Nam Mỹ, hiện tượng El Nino dự kiến sẽ thúc đẩy nhu cầu nhập khẩu LNG tại Colombia nói riêng, do tình trạng hạn hán sẽ làm giảm sản lượng thủy điện của nước này.

Từ tháng 6 đến tháng 8, khu vực phía Nam và Tây Nam Trung Quốc (nơi tập trung các nhà nhập khẩu LNG lớn nhất nước) có khả năng cao ghi nhận nhiệt độ nằm trong nhóm 20% kỷ lục lịch sử. Một yếu tố quan trọng là liệu Trung Quốc có đủ sản lượng thủy điện trong mùa hè này hay không, vì điều đó sẽ làm giảm nhu cầu sử dụng khí đốt.

Ông Caron đánh giá khu vực phía Nam và phía Đông Trung Quốc sẽ đối mặt với tình trạng thời tiết ẩm ướt hơn, điều này nhìn chung sẽ hỗ trợ sản lượng thủy điện, trong khi phía Bắc có thể phải đối mặt với tình trạng khô hạn cục bộ. Nhập khẩu LNG của Trung Quốc – vốn đã giảm mạnh trong những tháng sau khi chiến sự Iran bùng phát – đang phục hồi khi các công ty điện lực bổ sung kho dự trữ và thay thế nguồn cung bị mất từ Qatar. Lượng khí đốt giao cho nước này tính trung bình trong 30 ngày giảm chưa đến 10% so với mức năm 2025, một sự cải thiện so với mức giảm 30% vào cuối tháng 3.

Bà Maggie Xueting Lin, chiến lược gia nghiên cứu năng lượng tại Citigroup, nhận định nhu cầu của Trung Quốc nhiều khả năng sẽ gia tăng trong những tháng tới theo yếu tố mùa vụ. Tuy nhiên, theo bà, nhu cầu công nghiệp vẫn khá yếu do lĩnh vực bất động sản trì trệ và Trung Quốc hiện vẫn duy trì các mức thuế đối với LNG nhập khẩu từ Mỹ.

Trong khi đó, theo dự báo địa phương, Nhật Bản - quốc gia nhập khẩu LNG lớn thứ hai thế giới - đang đối mặt với mùa hè nắng nóng gay gắt điều có thể buộc nước này phải mua thêm các lô hàng nhiên liệu cho nhà máy điện. Giá điện giao ngay của Nhật Bản đã tăng vọt trong vài tháng qua và đang ở gần mức cao nhất kể từ năm 2022. Một số nhà giao dịch cho rằng việc nhập khẩu LNG của Nhật Bản, vốn đã tăng lên trong những năm El Nino trước đây, có thể tác động mạnh hơn cả Trung Quốc.

Trong khi đó, châu Âu đang ở thế bất lợi về mặt năng lượng khi nhiệt độ tăng: thủy điện Thụy Sĩ đang ở mức thấp và mực nước sông đang giảm, điều này có thể ảnh hưởng đến các nhà máy điện hạt nhân.
Trong thời gian gần đây, châu Á đã trả giá cao hơn châu Âu trên thị trường LNG, nhưng cục diện đó có thể nhanh chóng đảo chiều và kéo theo đợt tăng giá mạnh.

Hà Linh/Báo Tin tức và Dân tộc