Mở rộng không gian phát triển

PGS.TS. Nguyễn Thường Lạng, giảng viên cao cấp Viện Thương mại và Kinh tế quốc tế, Đại học Kinh tế Quốc dân cho rằng: "Cách tiếp cận lâu nay chúng ta tiếp cận theo trạng thái tĩnh, mặt đất, thời gian là chính. Bây giờ, chúng ta tiếp cận theo không gian, gồm không gian mạng, không gian địa lý, kinh tế, không gian biển, không gian tầm thấp và những không gian mới mang tính cạnh tranh".

Cách nhìn nhận bây giờ phải rộng hơn, xa hơn và từ không gian đó có cơ hội nhiều hơn, động lực phát triển, huy động nguồn lực sẽ lớn hơn. Từ đó, chúng ta có tư duy mới, nhìn nhận xa hơn và thấy tiềm năng phát triển vượt ra ngoài khả năng của chúng ta.

"Tôi cho rằng mô hình kinh tế chúng ta thực hiện đã qua 40 năm đổi mới với mức tăng trưởng trung bình 6 - 7%. Điều đó cho thấy nếu mục tiêu tăng trưởng, cất cánh trên 10%, thì mô hình cũ 40 năm vừa qua bộc lộ không còn phù hợp. Do đó, để có một độ tăng trưởng cao liên tục hai con số kéo dài nhiều năm thì phải có mô hình mới, mô hình phát triển dựa trên những động lực mới, có thể tạo ra năng suất cao hơn rất nhiều, tạo sức bật mạnh hơn và huy động nguồn lực lớn hơn, đặc biệt là những nguồn lực tạo giá trị gia tăng lớn hơn. Những nguồn lực có sẵn, chất lượng thấp, nguồn lực giá cả thấp thì chúng ta nên huấn luyện lại để nâng cấp lên một cấp độ cao hơn", PGS.TS Nguyễn Thường Lạng nhận định.

"Do đó, mô hình phát triển mới, yếu tố lõi phải gắn với những yếu tố phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số như Nghị quyết 57 đã nêu. Thứ hai, tôi nghĩ là khai thác không gian phát triển kinh tế, bao gồm kinh tế truyền thống, kinh tế mới, kinh tế sáng tạo, kinh tế tuần hoàn, kinh tế văn hóa, kinh tế tầm thấp. Thứ ba là nguồn nhân lực chúng ta phải hướng tới là nguồn nhân lực chất lượng cao, hoạt động trong không gian mới tốt hơn, với tầm nhìn tốt hơn, những mô hình hay hơn và đặc biệt là năng lực tự chủ để người ta có thể tự quyết được những vấn đề cốt lõi của kinh tế Việt Nam", PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cho biết.

"Với mô hình cũ thì không gian rất chật hẹp. Bây giờ, chúng ta có mô hình mới với đà phát triển rất lớn, tôi nghĩ là không gian phải lớn như không gian vật lý, không gian mạng, không gian quốc gia, không gian đất liền, không gian biển…  Bây giờ các điều kiện chúng ta muốn đi nhanh, chúng ta muốn đi xa, chúng ta muốn đi lớn thì không gian mới phải làm lớn, tầm nhìn lớn và giải pháp lớn", PGS.TS Nguyễn Thường Lạng nhận định.

Đổi mới mô hình tăng trưởng

Trong khi đó, GS.TS. Trương Quang Hải, giảng viên cao cấp, Phó Chủ tịch Hội Địa lý Việt Nam cho rằng: "Chúng ta đang có sự chuyển biến mạnh theo định hướng của Đảng, từ phát triển kinh tế theo chiều rộng sang phát triển kinh tế theo chiều sâu; phát triển từ nền kinh tế với năng suất thấp, chủ yếu khai thác tài nguyên và xuất khẩu dạng thô, năng suất chưa cao, giá nhân công thấp. Giờ chúng ta phát triển kinh tế theo chiều sâu, tức là phát triển dựa trên khoa học và đổi mới sáng tạo".

"Ngay trong khai thác tài nguyên cũng khai thác, chế biến, sử dụng, xuất khẩu làm sao giá trị thu được trên một đơn vị tài nguyên cao hơn. Tiếp theo là ứng dụng đổi mới sáng tạo để nâng cao năng suất lao động, phát triển công nghệ tiên tiến, công nghệ lõi, tham gia chuỗi cung ứng và chuỗi giá trị hàng hóa toàn cầu" GS.TS Trương Quang Hải cho biết.

Đề cập đến tổ chức không gian phát triển, GS.TS Trương Quang Hải nhận định Việt Nam có nhiều lợi thế về vị trí địa lý, tài nguyên thiên nhiên, cùng nguồn tài nguyên con người và văn hóa phong phú. Để khai thác hiệu quả các lợi thế này, cần tổ chức lại không gian phát triển trên cơ sở phát huy lợi thế so sánh của từng vùng, từng địa phương. Mỗi vùng cần tập trung phát triển những ngành, sản phẩm có thế mạnh, phù hợp với điều kiện về tài nguyên, nguồn nhân lực và hạ tầng, qua đó nâng cao giá trị gia tăng và năng lực cạnh tranh trên cả thị trường trong nước và quốc tế.