Điều kiện tự nhiên và nền tảng hạ tầng vững chắc

Theo Trưởng ban Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng Phạm Văn Thép, với tiềm năng, lợi thế về điều kiện tự nhiên và nền tảng hạ tầng vững chắc, thành phố Hải Phòng luôn được Trung ương Đảng, Quốc hội, Chính phủ quan tâm, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển bứt phá. Đặc biệt là ngày 27/6/2025, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 226/2024/QH15 về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Hải Phòng; trong đó, cho phép thành phố thành lập và triển khai Khu Thương mại tự do.
 
Trên cơ sở đó, ngày 13/10/2025, Uỷ ban nhân dân thành phố Hải Phòng đã chính thức thành lập Khu Thương mại tự do thành phố Hải Phòng (tại Quyết định số 4068), đây là nội dung mang tính bước ngoặt lịch sử của thành phố. 

Khu Thương mại tự do thành phố Hải Phòng có quy mô là 6.292 ha, được thành phố tính toán, bố trí tại 3 vị trí chiến lược, không liền kề, gắn liền với hai Khu kinh tế động lực là Khu kinh tế Đình Vũ - Cát Hải và Khu kinh tế ven biển phía Nam Hải Phòng.

Trong đó, vị trí 1 có diện tích 2.923 ha thuộc Khu kinh tế ven biển phía Nam Hải Phòng, với lợi thế nằm liền kề Cảng Nam Đồ Sơn, Sân bay Tiên Lãng quy hoạch, là giao điểm của tuyến đường bộ ven biển và tuyến đường sắt cao tốc Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. Vị trí này phù hợp cho thu hút đầu tư vào lĩnh vực công nghệ cao, bán dẫn. 

Vị trí 2 có diện tích 1.077 ha thuộc Khu kinh tế Đình Vũ - Cát Hải, bao gồm một phần Khu công nghiệp Nam Đình Vũ 1 và 2, là các khu công nghiệp đang hoạt động có sẵn hạ tầng kỹ thuật, có thể thu hút đầu tư ngay mà không phải chờ thực hiện các thủ tục quy hoạch, đầu tư cơ sở hạ tầng. 

Vị trí 3 có diện tích 2.292 ha tại khu vực Lạch Huyện thuộc Khu kinh tế Đình Vũ - Cát Hải. Vị trí này sẽ tận dụng tối đa lợi thế của cảng nước sâu Lạch Huyện và điểm cuối của tuyến đường sắt cao tốc khổ tiêu chuẩn Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng trong tương lai, trở thành cửa ngõ giao thương quan trọng bậc nhất của các tỉnh miền Bắc Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc.

Sự phân bổ không gian vị trí của FTZ Hải Phòng cân nhắc tỉ mỉ, tính toán với chiến lược cụ thể để tận dụng tối đa các tiềm năng lợi thế về hạ tầng hiện hữu và hạ tầng quy hoạch, hạ tầng giao thông, tạo ra tổng thể Khu Thương mại tự do linh hoạt, hiệu quả và có khả năng thích ứng cao. 

Ông Phạm Văn Thép chia sẻ, Nghị quyết số 226/2024/QH15 của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Hải Phòng có 41 chính sách; trong đó, có 24 chính sách áp dụng chung trên toàn thành phố và 17 chính sách riêng áp dụng cho Khu thương mại tự do thành phố Hải Phòng. Đây là nền tảng pháp lý quan trọng nhất, cho phép thành phố Hải Phòng xây dựng một môi trường đầu tư kinh doanh có tính cạnh tranh quốc tế cao... 

Theo báo cáo của Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng, luỹ kế đến tháng 6/2026 toàn địa bàn thành phố Hải Phòng dự kiến có 1.868 dự án FDI hiệu lực đến từ 42 quốc gia và vùng lãnh thổ, vốn đăng ký đạt khoảng 54 tỷ USD; trong đó, 788 dự án ngoài khu, vốn đăng ký khoảng 8,21 tỷ USD; 1.080 dự án trong khu, vốn đăng ký đạt 46 tỷ USD. Hải Phòng tiếp tục khẳng định vị thế là một trong những địa phương dẫn đầu cả nước trong thu hút FDI nhiều năm liên tục và phát triển hạ tầng công nghiệp. 

Thay đổi diện mạo kinh tế toàn vùng

Chia sẻ về lý do Hải Phòng có thể dẫn đầu, ông Bruno Jaspaert, Tổng Giám đốc Tổ hợp Khu công nghiệp DEEP C, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) nhận định, thành phố cảng đang sở hữu những lợi thế cốt lõi để tiên phong trong mô hình Khu thương mại tự do (FTZ) thế hệ mới. Đó là vị trí chiến lược, hệ thống cảng nước sâu hiện đại, mạng lưới kết nối đường cao tốc, đường sắt thông suốt với Trung Quốc, châu Âu cùng sự gắn kết chặt chẽ với các chuỗi cung ứng toàn cầu.

Bên cạnh đó, Hải Phòng còn nắm giữ lợi thế lớn từ nguồn nhân lực trẻ, linh hoạt, sẵn sàng tiếp thu các kỹ năng "xanh" và kỹ năng số. Đặc biệt, cộng đồng nhà đầu tư châu Âu tại đây hiện đã đóng góp khoảng 28 tỷ USD và luôn sẵn sàng mở rộng quy mô nếu FTZ Hải Phòng áp dụng các tiêu chuẩn hài hòa với các quy tắc, chuẩn mực của Liên minh Châu Âu (EU).

Về mô hình hợp tác giữa Khu Thương mại Tự do Hải Phòng và doanh nghiệp Hàn Quốc, ông Ko Tae Yeon, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam (KOCHAM) cho biết, cơ hội hợp tác trong ba lĩnh vực: chuỗi cung ứng, chuyển đổi xanh và nguồn nhân lực và công nghệ.

Theo đó, hợp tác về chuỗi cung ứng, ông Ko Tae Yeon cho rằng, trong bối cảnh chuỗi giá trị toàn cầu tiếp tục dịch chuyển nhanh chóng, các doanh nghiệp Hàn Quốc đang mở rộng hoạt động không chỉ trong sản xuất mà còn sang mua sắm, cung ứng linh kiện và phân phối trên phạm vi toàn cầu.

Với hệ thống cảng biển, sân bay và logistics đường sắt hội tụ tại Hải Phòng, tầm quan trọng chiến lược của Khu thương mại tự do tại đây ngày càng được nâng cao. Nếu các thủ tục hải quan và logistics được thực thi một cách nhất quán, dễ dự báo; các yêu cầu chứng từ được quy định rõ ràng, đi kèm tính minh bạch và hiệu quả của hệ thống hải quan điện tử tiếp tục được nâng cao, Hải Phòng hoàn toàn có thể thiết lập một chuỗi cung ứng tích hợp ổn định - kết nối chặt chẽ từ sản xuất, logistics đến xuất khẩu. Điều đó sẽ giúp Hải Phòng trở thành một điểm đến đầu tư nổi bật đối với cả doanh nghiệp trong nước và nước ngoài.

Đối với hợp tác về chuyển đổi xanh và ESG, ông Ko Tae Yeon nhận định, các doanh nghiệp Hàn Quốc đang không ngừng tăng cường quản trị theo định hướng ESG, bao gồm sản xuất thông minh, hiệu quả năng lượng và quản lý dữ liệu carbon. Định hướng này phù hợp chặt chẽ với tầm nhìn phát triển các Khu thương mại tự do của Hải Phòng dựa trên tính minh bạch, phát triển bền vững và số hóa...

Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng Lê Trung Kiên, Khu thương mại tự do thành phố Hải Phòng mang 3 thông điệp cốt lõi, đó là cơ sở pháp lý hoàn thiện và đồng bộ; hạ tầng sẵn sàng để đón sóng đầu tư; cùng quyết tâm đổi mới tư duy quản lý. 

Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu, "tốc độ" và "niềm tin" là yếu tố quyết định. Thành phố Hải Phòng cam kết chuyển đổi mạnh mẽ từ tư duy "quản lý, cho phép" sang tư duy "phục vụ, kiến tạo". Mọi thủ tục cũng như rào cản, vướng mắc của doanh nghiệp sẽ được giải quyết, tháo gỡ với tinh thần trách nhiệm cao nhất, thời gian nhanh nhất, ít đầu mối nhất.