Phóng viên TTXVN tại Mexico dẫn thông cáo của INAH, cho biết đây được đánh giá là một trong những phát hiện khảo cổ quan trọng nhất tại khu vực trong nhiều thập kỷ qua. Một hướng dẫn viên địa phương đã thông báo phát hiện này cho cơ quan chức năng, sau đó các chuyên gia của INAH tiến hành nghiên cứu từ tháng 2-6 vừa qua tại khu vực xung quanh hẻm núi sông La Venta.

Hang động trên dài khoảng 100 m, có lối vào rất khó tiếp cận, với một đoạn phải dùng dây để xuống sâu hơn 10 m. Địa hình hiểm trở này đã giúp bảo vệ địa điểm khảo cổ nguyên vẹn, tránh bị cướp phá trong nhiều thế kỷ. Bên trong hang, các nhà khảo cổ xác định nhiều hiện vật bằng gốm như lư hương, bát và bình hình nhân, có niên đại sơ bộ vào thời kỳ Hậu Cổ điển của khu vực, khoảng từ năm 600-900 sau Công nguyên. Nhiều hiện vật được trang trí hình báo đốm, cú và rắn.

Nhà nghiên cứu Josuhé Lozada Toledo cho biết trong thế giới quan của người Zoque, những loài vật này gắn với thế giới bóng đêm. Báo đốm được xem là loài canh giữ thế giới ngầm, cú tượng trưng cho trí tuệ, trong khi rắn đại diện cho vòng tuần hoàn của sự sống và cái chết.

Lối đi bên trong hang gồm nhiều đoạn hẹp và một đoạn ngập nước chỉ có thể vượt qua vào mùa khô, dẫn tới các phòng nghi lễ với những khối thạch nhũ đã được con người tác động, tạo hình giống con người.

Tại căn phòng chính của khu phức hợp, các nhà khảo cổ phát hiện một lư hương - vật dụng được sử dụng trong các nghi lễ để đốt nhựa cây hoặc thảo mộc - được trang trí bằng hình chữ thập tượng trưng cho hình ngũ cung hoặc bốn hướng chính và trung tâm của vũ trụ. Lư hương có cán dài 32 cm, phần cuối tạo hình đầu một con rắn đang há miệng.

Theo INAH, cách thức sắp đặt các hiện vật cho thấy hang động này chỉ được sử dụng cho các nghi lễ cầu mưa và cầu mùa màng bội thu, không phải là nơi cư trú.

Bộ trưởng Văn hóa Mexico Claudia Curiel de Icaza nhấn mạnh sự phối hợp giữa cộng đồng địa phương và các cơ quan chức năng góp phần bảo tồn những địa điểm khảo cổ có giá trị đặc biệt, đồng thời mở rộng hiểu biết về các nền văn hóa của Mexico.

Công tác nghiên cứu hang động nói trên sẽ tiếp tục được triển khai, trong đó sử dụng phương pháp đo ảnh 3 chiều và tiến hành các phân tích hóa học nhằm xác định dấu vết có thể còn lại của nhựa copal, tro hoặc các di tích xương bên trong những hiện vật được phát hiện.