Sự chú ý đổ dồn về Bab al-Mandab

Xung đột ở Yemen đã leo thang nghiêm trọng hôm 10/9, gây ảnh hưởng trực tiếp đến toàn bộ khu vực và quốc tế. Sự tiến công quân sự của lực lượng Houthi và việc chiếm đóng thành phố cảng chiến lược Mocha có thể làm thay đổi cục diện tại eo biển Bab al-Mandab - “nút thắt cổ chai chiến lược”.

Cụ thể, Houthi đang tiến sâu hơn về phía Nam, chiếm giữ Mocha, thành phố cảng lịch sử được coi là cái nôi của ngành thương mại cà phê toàn cầu. Xa hơn về phía Nam là Dhubab, một thành phố nằm ngay dọc eo biển - biến nó thành mục tiêu quan trọng trong cuộc tiến quân về phía Nam của lực lượng Houthi. Kiểm soát Dhubab và đảo Perim là chìa khóa để nắm giữ toàn bộ eo biển Bab al-Mandab.

Việc kiểm soát toàn bộ bờ biển Biển Đỏ của Yemen sẽ củng cố hơn nữa ảnh hưởng của họ đối với eo biển Bab el-Mandeb - một trong những điểm nghẽn hàng hải nhộn nhịp và tranh chấp nhất trên thế giới, cô lập các nhà sản xuất dầu mỏ vùng Vịnh khỏi các tuyến vận chuyển chính của họ. Trong khi đó, hãng tin Reuters đưa tin rằng sự tiến công nhanh chóng của lực lượng Houthi dọc theo bờ biển Biển Đỏ được thực hiện dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC).

N12 cho rằng Iran dường như đã tìm cách mở một mặt trận mới trong cuộc chiến với Mỹ và tuần trước đã ủng hộ lực lượng Houthi tăng cường các cuộc tấn công vào Saudi Arabia. Theo một nhà ngoại giao khu vực được Iran thông báo, một số chỉ huy cấp cao trong IRGC đã đến Yemen để giám sát và và chỉ đạo các cuộc tấn công sau nhiều tuần thảo luận về chiến lược quân sự.

Một nguồn tin từ Iran tiết lộ Tehran đã tổ chức một số cuộc gặp với các lực lượng dân quân thân Iran, trong đó có lực lượng Houthi, nhưng việc chiếm đóng al-Mukha là quyết định của lực lượng Houthi chứ không phải của Iran. Tuy nhiên, nguồn tin này nói thêm rằng động thái này có lợi cho Iran bằng cách gây áp lực lên giá dầu và làm tác động tiêu cực đến Mỹ cũng như Saudi Arabia. Tại Yemen, năm nguồn tin quân sự chính phủ cho biết IRGC đang chỉ đạo chiến dịch mới của lực lượng Houthi dọc bờ biển Biển Đỏ. Các đoạn ghi âm liên lạc và lời khai từ các tù binh Houthi cho thấy nỗ lực trên của Iran do Abd al-Reza Shahlaei, sĩ quan cấp cao của IRGC lãnh đạo.

Trong khi đó, Mỹ cũng đang tăng cường can thiệp vào cuộc xung đột giữa liên minh do Saudi Arabia dẫn đầu ở Yemen và Houthi. Theo kênh CNN, Mỹ đã mở rộng hỗ trợ tình báo cho cuộc chiến của Saudi Arabia chống lại lực lượng Houthi, cũng như hỗ trợ trong việc lựa chọn mục tiêu trong các trận đánh.

Hơn 100 cố vấn quân sự Mỹ đang có mặt tại Saudi Arabia, cung cấp cho nước này thông tin tình báo và hỗ trợ xác định mục tiêu trong chiến dịch quân sự nhằm vào Houthi. Các quân nhân Mỹ đang hoạt động dưới sự chỉ huy chung mới được thành lập trong những tuần gần đây. Tổng cộng, có khoảng 200 binh sĩ Mỹ dưới sự chỉ huy chung này.

Nguy cơ với Israel

Theo báo Ynet (Israel) việc Houthi mở rộng giao tranh ở Yemen và kiểm soát Bab al-Mandab đe dọa các tuyến đường vận chuyển hàng hải. Đối với Israel, mối nguy hiểm là sự tái bùng phát mặt trận phía Nam và đe dọa hoạt động thương mại của nước này.

Tình trạng leo thang căng thẳng mới ở Yemen không còn chỉ là xung đột cục bộ giữa lực lượng Houthi và liên minh do Saudi Arabia hậu thuẫn. Những diễn biến trong những ngày gần đây một lần nữa biến khu vực Yemen trở thành một trong những điểm nóng ở Trung Đông, và Israel có lý do chính đáng để theo dõi sát sao tình hình này.

Cụ thể, Houthi đã mở rộng chiến dịch của mình theo hai hướng cùng một lúc. Họ đang tiến hành một cuộc tấn công dọc theo bờ biển phía Tây và cố gắng củng cố quyền kiểm soát khu vực Bab al-Mandab, đồng thời tăng cường đáng kể các cuộc tấn công bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái vào Saudi Arabia. Diễn biến quan trọng nhất đối với Israel là cuộc chiến giành quyền kiểm soát khu vực Bab el-Mandab. Việc Houthi giành quyền kiểm soát khu vực này giúp họ có khả năng đe dọa tuyến đường hàng hải nối liền Ấn Độ Dương, Vịnh Aden và Biển Đỏ.

Đối với Israel, đây là một điểm yếu chiến lược. Cảng Eilat đã chịu thiệt hại kinh tế nghiêm trọng do mối đe dọa từ lực lượng Houthi đối với các tàu hướng đến Israel, và hoạt động vận chuyển hàng hóa đến cảng này đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Việc Houthi kiểm soát quanh Bab al-Mandab có thể khiến việc khôi phục hoạt động thương mại bình thường ở Biển Đỏ trở nên khó khăn hơn và làm tăng chi phí bảo hiểm và vận chuyển đến Israel.

Về ý nghĩa quân sự, Houthi đã chứng minh rằng họ có khả năng phóng tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình và thiết bị bay không người lái vào Israel. Do đó, việc mở rộng quyền kiểm soát ở Yemen sẽ tạo thêm không gian hoạt động, an ninh và cơ sở hạ tầng cho Houthi. Nếu chiến tranh ở Yemen leo thang, Israel có thể một lần nữa phải đối phó với một mặt trận hoạt động mạnh ở phía Nam, song song với cuộc xung đột khu vực rộng lớn hơn với Iran và các lực lượng dân quân thân Tehran khác.