Công nghệ là phương tiện - Con người là trung tâm - Sức mạnh Đại đoàn kết là mục tiêu cao nhất.

Bà Bùi Huyền Mai, Phó Chủ tịch không chuyên trách Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội chia sẻ, chuyển đổi số chính là "cầu nối" để Mặt trận đến gần dân hơn, thấu hiểu dân hơn và phục vụ nhân dân tốt hơn như yêu cầu của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tại Hội nghị Tiếp xúc với cử tri ngày 4/5 vừa qua, đó là Hà Nội cần kiến tạo một xã hội số an toàn, lành mạnh, phục vụ nhân dân.

Nhìn lại quá khứ, để một ý kiến phản ánh của bà con về con ngõ ngập lụt hay ô nhiễm môi trường đến được cấp có thẩm quyền, đôi khi phải mất cả tháng qua các cuộc họp tổ dân phố và rất nhiều đơn từ. Nhưng tại Hà Nội hiện nay, chỉ cần một chiếc Smartphone, một vài thao tác đơn giản trên ứng dụng iHanoi, tiếng nói của người dân đã ngay lập tức đến bàn làm việc của lãnh đạo có thẩm quyền giải quyết theo thời gian thực. Chuyển đổi số chính là mệnh lệnh từ thực tiễn cuộc sống, là "cầu nối" để Mặt trận gần dân hơn, trở thành nơi ý Đảng hòa quyện với lòng dân, cụ thể hóa quan điểm “Dân là gốc”. 

Chuyển đổi số không chỉ là công nghệ mà thực sự là cuộc cách mạng về tư duy. Khác với chính quyền số hướng tới mục tiêu là quản trị xã hội, mục tiêu chuyển đổi số của Mặt trận hướng tới là kết nối, là lắng nghe, là phát huy dân chủ Xã hội chủ nghĩa và củng cố niềm tin, giữ ổn định từ cơ sở.

Theo bà Huyền Mai, để biến quyết tâm thành kết quả, Mặt trận Thành phố đang tập trung vào 5 mũi nhọn đột phá: Thứ nhất là xây dựng hạ tầng "Một trục, đa kênh", thành phố xác định không gian số là không giới hạn. Mọi hoạt động từ chỉ đạo đến lắng nghe nhân dân đều diễn ra trên môi trường mạng an toàn. Thông qua các ứng dụng như iHanoi, HanoiWork, tạo ra "hạ tầng của niềm tin", nơi thông tin chính thống lan tỏa nhanh nhất và tâm tư của nhân dân được tiếp nhận sớm nhất.

Thứ hai, đổi mới tuyên truyền bằng công nghệ AI. Không còn là tuyên truyền một chiều đơn điệu, Mặt trận Thủ đô đã ứng dụng mạnh mẽ trí tuệ nhân tạo để tạo ra các video ngắn, infographic sinh động. Thông tin từ Thành phố đến cơ sở giờ đây chỉ tính bằng "giây", đảm bảo mọi chủ trương đều được thấm sâu, lan tỏa rộng, góp phần giữ gìn và lan tỏa nét đẹp, văn hóa ứng xử của người Hà Nội.

Thứ ba, vận hành hệ thống quản trị số khoa học. Với nền tảng không gian làm việc số dùng chung đã triển khai đến 126 xã, phường, chúng tôi đã cắt giảm tối đa thủ tục hành chính, chuyển từ quản lý bằng văn bản sang quản trị bằng dữ liệu và mục tiêu; đo đếm kết quả thực hiện một cách rõ ràng, đảm bảo tính liên tục và hệ thống trong hoạt động của MTTQ từ thành phố đến cơ sở.

Thứ tư, xây dựng kho dữ liệu "Đúng - Đủ - Sạch - Sống - Thống nhất và dùng chung". Đây là hạt nhân của mọi hoạt động. Việc nắm chắc dữ liệu đoàn viên, hội viên cho phép Mặt trận chuyển từ vận động theo phong trào sang vận động "đúng đối tượng, đúng nhu cầu, đúng thời điểm".

Thứ năm, thí điểm xây dựng mô hình "Thôn, Tổ dân phố số", coi đây là bước đột phá nhằm phát huy quyền làm chủ của nhân dân. Mọi phản ánh, yêu cầu, nguyện vọng của người dân qua nền tảng số đều được xử lý và phản hồi theo thời gian thực. Từng bước xây dựng mô hình "Cộng đồng tự quản", nơi người dân “một chạm”, không qua trung gian, không cần giấy tờ, không phải chờ đợi.

“Hành trình đổi mới nào cũng có gian nan và thách thức. Mặt trận Thành phố đang đối mặt với nhiều thách thức như: Dữ liệu còn phân tán, thiếu liên thông, khó chia sẻ, "khoảng cách số" giữa các thế hệ, giữa thành thị với nông thôn còn lớn. Ở một số nơi, cán bộ vẫn coi chuyển đổi số là "bề nổi", là phong trào nên chỉ làm hình thức. Chúng tôi hiểu rằng: Chuyển đổi số không phải là mua sắm thiết bị, là nâng cấp phần mềm mà là một cuộc cách mạng về tư duy quản trị và phương thức phục vụ nhân dân. Nếu không thay đổi cách nghĩ, cách làm thì công nghệ hiện đại đến đâu cũng chỉ là những cỗ máy vô hồn”, bà Bùi Huyền Mai bày tỏ.

Cũng theo bà Bùi Huyền Mai, khó khăn là động lực, xác định nhìn thẳng vào rào cản để bứt phá, trong thời gian tới, MTTQ thành phố Hà Nội cam kết thực hiện 3 giải pháp chiến lược. Trước hết là xóa bỏ "cát cứ" thông tin, tích hợp các nền tảng thành một hệ sinh thái số thống nhất từ Thành phố đến cơ sở, đảm bảo bảo mật thông tin, xử lý thấu đáo tiếng nói của người dân kịp thời và minh bạch.

Cùng với đó đào tạo "Kỹ năng số" cho cán bộ: Chuyển từ "tập huấn phần mềm" sang "đào tạo tư duy quản trị số". Mỗi cán bộ Mặt trận phải trở thành một "tuyên truyền viên số" nhạy bén. Bắt đầu từ thành phố làm trước, làm gương rồi lan tỏa xuống cơ sở, từng bước kiến tạo Niềm tin số.

Đặc biệt tiên phong "Lắng nghe mạng xã hội", chủ động ứng dụng công nghệ để dự báo các "điểm nóng", nhận diện sớm vấn đề dân sinh để tham mưu kịp thời cho cấp ủy, chính quyền "đi trước một bước" trong việc tạo sự đồng thuận xã hội.

Bà Bùi Huyền Mai cho biết thêm, Thủ đô Hà Nội nhận thức rõ trách nhiệm tiên phong trong tổ chức thực hiện chương trình hành động số 05 tham gia phát triển Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, đẩy mạnh chuyển đổi số trong hệ thống Mặt trận. Động lực không tự sinh ra và niềm tin cũng không tự nhiên mà có. Chuyển đổi số trong công tác Mặt trận không chỉ là thay chiếc bút bằng bàn phím, mà là thay đổi cả một hệ tư duy để Đoàn kết hơn - Đồng thuận hơn - Mạnh mẽ hơn.

“Khi công nghệ xóa đi khoảng cách địa lý, khi dữ liệu giúp chúng ta hiểu thấu mong muốn của nhân dân, thì sức mạnh của khối Đại đoàn kết sẽ thực sự trở thành sức mạnh vô địch. Với vị thế là trái tim của cả nước, Mặt trận Thành phố tiếp tục tiên phong chuyển đổi số, biến công nghệ thành sức mạnh để củng cố thế trận lòng dân, xây dựng Thủ đô Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc, đóng góp xứng đáng vào sự phát triển chung của hệ thống Mặt trận cả nước”, bà Bùi Huyền Mai nhấn mạnh.

Lấy sự thụ hưởng của Nhân dân làm nền tảng xây dựng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc

Bà Trương Thị Bích Hạnh, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hồ Chí Minh cho biết, MTTQ Việt Nam TP Hồ Chí Minh luôn xác định: Lấy sự thụ hưởng của nhân dân làm nền tảng để xây dựng và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, qua đó tạo sự đồng thuận xã hội, phát huy sức mạnh toàn dân. Đây cũng là nội dung quan trọng đối với công tác dân vận của Đảng cũng như công tác xây dựng Đảng, xây dựng Chính quyền và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, gần dân, phục vụ Nhân dân; bởi Nhân dân chính là chủ thể, là trung tâm của công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Trong quá trình triển khai nhiệm vụ, Mặt trận Tổ quốc TP Hồ Chí Minh luôn thực hiện phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”. Trong đó, “dân thụ hưởng” được xem là thước đo đánh giá hiệu quả của các phong trào, các cuộc vận động và các hoạt động chăm lo an sinh xã hội.

Mặt trận Tổ quốc thành phố đã chủ động phối hợp rà soát, đề xuất nhiều chính sách an sinh thiết thực, hướng trực tiếp đến người dân; phát huy mạnh mẽ cơ chế phối hợp với Ủy ban nhân dân, Hội đồng nhân dân Thành phố rà soát đồng bộ, đề xuất ban hành mới các chính sách phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại gắn với đảm bảo công bằng xã hội.

Đồng thời, đề xuất các chính sách có tính ưu việt nhất của 3 địa phương (TP Hồ Chí Minh, Bà Rịa - Vũng Tàu và Bình Dương cũ), qua đó chọn chính sách cao nhất, sự thụ hưởng cao nhất của người dân để hợp nhất và ban hành mới.

“Đến nay đã có 23 chính sách được ban hành sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp. Nhiều chính sách mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc đã được triển khai như: Trợ cấp 100% cho trẻ em mồ côi đến năm 18 tuổi; kiểm tra sức khỏe miễn phí cho người dân; hỗ trợ học phí từ mầm non đến các bậc học; hỗ trợ 100% bảo hiểm y tế cho người từ 65 đến 75 tuổi và hỗ trợ bảo hiểm y tế cho học sinh. Thành phố cũng đang hướng tới mở rộng hỗ trợ bảo hiểm y tế cho người từ 60 tuổi trở lên; miễn phí vé xe buýt cho người dân; hỗ trợ chi phí học tập cho học sinh, sinh viên là đồng bào dân tộc thiểu số”, bà Trương Thị Bích Hạnh cho hay.

Bên cạnh đó, Mặt trận Tổ quốc TP Hồ Chí Minh cũng triển khai nhiều mô hình chăm lo thiết thực Quỹ “Vì người nghèo”, Quỹ “An sinh xã hội”, Quỹ “Vì biển đảo quê hương - Vì tuyến đầu Tổ quốc”, các nguồn cứu trợ khẩn cấp nhằm hỗ trợ kịp thời người dân có hoàn cảnh khó khăn và người yếu thế.

Theo bà Trương Thị Bích Hạnh, thực tiễn cho thấy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc luôn là nguồn lực đặc biệt quan trọng của thành phố. Điều đó càng thể hiện rõ trong giai đoạn phòng, chống đại dịch COVID-19. Từ lực lượng tuyến đầu đến từng khu dân cư; từ các tổ chức đoàn thể đến cộng đồng doanh nghiệp, đồng bào các dân tộc, tôn giáo, và Nhân dân thành phố đã đồng lòng, sẻ chia, góp phần giúp thành phố vượt qua giai đoạn khó khăn, phục hồi và tiếp tục phát triển bền vững.

TP Hồ Chí Minh cũng kiên trì quan điểm phát triển kinh tế phải gắn với công bằng xã hội, không chỉ hướng đến tăng trưởng GRDP mà còn hướng đến nâng cao chất lượng sống của người dân. Nhiều năm qua, thành phố liên tục nâng chuẩn nghèo phù hợp với đô thị đặc biệt; tập trung xóa nhà tạm, nhà dột nát; từng bước chỉnh trang đô thị và cải thiện môi trường sống cho người dân. Đó cũng là cách thành phố vun đắp giá trị “văn minh, hiện đại, nghĩa tình”, một cách thiết thực trên hành trình dựng xây và phát triển Thành phố mang tên Bác.

“Hoạt động giám sát của Mặt trận Tổ quốc các cấp thành phố đã có bước chuyển mình từ diện rộng sang chiều sâu, không né tránh những vấn đề khó và nhạy cảm. Qua giám sát đặt ra yêu cầu xuyên suốt để mỗi quyết sách ban hành phải vì sự phát triển của thành phố và vì lợi ích cao nhất của người dân, đảm bảo quyền làm chủ của Nhân dân được thực hiện thực chất, hợp lòng dân. Các phương thức và giải pháp cơ bản nêu trên có ý nghĩa hoàn thiện phương châm hoạt động của MTTQ đảm bảo “An sinh, an ninh, an toàn, an dân”, bà Trương Thị Bích Hạnh bày tỏ.

Từ thực tiễn hoạt động, bà Trương Thị Bích Hạnh cho biết, TP Hồ Chí Minh đã xác định ba yếu tố cốt lõi để nâng cao hiệu quả công tác Mặt trận. Thứ nhất, là bám sát chủ trương của Trung ương, Thành ủy và các định hướng lớn của đất nước, của Thành phố.

Thứ hai, là tăng cường phối hợp đồng bộ giữa Mặt trận với Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân và các tổ chức chính trị - xã hội để thống nhất mục tiêu, thống nhất hành động. Thứ ba, là phát huy sức mạnh Nhân dân với tinh thần cùng đồng lòng, cùng ủng hộ và cùng tham gia thực hiện các nhiệm vụ của thành phố.

“Một điểm nổi bật của TP Hồ Chí Minh là chủ động đổi mới cơ chế phối hợp trong hệ thống chính trị ngay từ cơ sở. Thành phố triển khai để 100% Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy cấp xã tham gia thành viên Mặt trận Tổ quốc cùng cấp. Đây không chỉ là giải pháp về tổ chức bộ máy mà còn thể hiện yêu cầu tăng cường sự lãnh đạo trực tiếp, đồng bộ của Đảng đối với công tác Mặt trận; bảo đảm các chủ trương chăm lo Nhân dân được triển khai sâu sát hơn ngay từ cơ sở. Thành phố xác định muốn chăm lo tốt cho dân thì hệ thống chính trị phải gần dân, sát dân và phối hợp chặt chẽ ngay từ địa bàn dân cư”, bà Trương Thị Bích Hạnh nói.

Hiện nay, TP Hồ Chí Minh đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều công trình hạ tầng trọng điểm, thúc đẩy chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế tư nhân trở thành động lực quan trọng của nền kinh tế.

Trong bối cảnh đó, MTTQ thành phố cũng tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương thức hoạt động, phát huy vai trò cầu nối giữa Đảng, chính quyền và Nhân dân, huy động sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc để cùng tham gia phát triển Thành phố.

Cũng theo bà Trương Thị Bích Hạnh, trong thời gian tới, MTTQ Việt Nam TP Hồ Chí Minh sẽ tiếp tục đồng hành cùng thành phố trong các nhiệm vụ trọng tâm như chuyển đổi số, xây dựng khu dân cư đoàn kết, nghĩa tình, tự quản, an toàn; tham gia giải quyết các vấn đề dân sinh, môi trường, an ninh trật tự và nâng cao chất lượng sống của người dân. Tiếp tục xác định mọi hoạt động phải hướng về cơ sở, lấy người dân làm trung tâm và lấy sự hài lòng, sự thụ hưởng của Nhân dân làm mục tiêu cao nhất. Đây là một trong những nền tảng quan trọng để xây dựng thế trận lòng dân vững chắc.