Theo truyền thông châu Âu ngày 12/8, Hội đồng Nhân quyền Quốc gia Maroc (CNDH) đã công bố báo cáo sơ bộ, trong đó cáo buộc lực lượng an ninh Tây Ban Nha có hành vi hành hung và ngược đãi một số người di cư vượt biên vào Ceuta trong hai ngày 30 - 31/7.

Khoảng 80.000 người được cho là đã vượt biên vào vùng lãnh thổ Ceuta của Tây Ban Nha trong vòng 48 giờ, tạo ra một trong những đợt di cư quy mô lớn nhất tại khu vực trong những năm gần đây.

Theo báo cáo được CNDH công bố ngày 8/8, nhóm giám sát của cơ quan này đã thu thập lời kể từ những người di cư sau khi họ được đưa trở lại Maroc. Những người này cáo buộc cảnh sát Tây Ban Nha có hành vi hành hung, đặc biệt tại những khu vực không nằm trong tầm quan sát của camera.

CNDH cũng đề cập các trường hợp trẻ vị thành niên được cho là bị những nhóm cực đoan xúc phạm và đánh đập trong quá trình di chuyển qua Ceuta. Hội đồng đồng thời chỉ trích chính quyền địa phương vì không cung cấp sự hỗ trợ đầy đủ cho người di cư, đặc biệt là trẻ em và thanh thiếu niên.

Báo cáo còn cho rằng chính quyền địa phương phải chịu trách nhiệm về việc nhiều nhà hàng và cửa hàng tại Ceuta đóng cửa trong thời gian xảy ra làn sóng vượt biên. Tuy nhiên, theo nguồn tin, quyết định đóng cửa thực tế được các chủ doanh nghiệp đưa ra sau khuyến nghị của hiệp hội doanh nghiệp địa phương.

Bên cạnh đó, CNDH cũng tập trung vào vai trò của mạng xã hội trong việc thúc đẩy dòng người tìm cách vượt biên. Hội đồng cho biết đã phát hiện các nội dung gây hiểu nhầm về vấn đề di cư từ ngày 8/7 trên những trang mạng xã hội có hơn 90.000 người theo dõi.

Cơ quan này sau đó phân tích 23 nhóm Facebook với tổng số thành viên vượt một triệu người, trong bối cảnh các thông tin lan truyền trên mạng được cho là đã góp phần kích thích nhiều người tìm cách tiến về Ceuta.

Đây không phải lần đầu CNDH đưa ra cáo buộc liên quan đến cách Tây Ban Nha xử lý người di cư tại các vùng lãnh thổ ở Bắc Phi.

Năm 2022, sau vụ hàng nghìn người tìm cách vượt qua hàng rào biên giới Melilla khiến ít nhất 23 người thiệt mạng, cơ quan này từng cho rằng phía Tây Ban Nha có trách nhiệm vì không mở các cổng biên giới.

Vụ việc sau đó được cơ quan công tố Maroc khép lại với lý do không có bằng chứng về hành vi phạm tội. Tuy nhiên, quyết định này gây tranh cãi khi một số báo cáo khi đó cho rằng lực lượng Maroc đã nới lỏng kiểm soát tại biên giới, tạo điều kiện để người di cư từ khu vực cận Sahara tiến về phía Melilla.

Maroc nhắc lại yêu sách đối với Ceuta và Melilla

Báo cáo của CNDH được công bố trong lúc vấn đề chủ quyền đối với Ceuta và Melilla một lần nữa được phía Maroc đề cập.

Trong cuộc phỏng vấn với kênh Asharq News của Saudi Arabia, Bộ trưởng Tư pháp Maroc Abdellatif Ouahbi cho biết Rabat vẫn duy trì yêu sách lịch sử đối với hai vùng lãnh thổ do Tây Ban Nha quản lý, đồng thời khẳng định vấn đề này tiếp tục được đặt ra trong các cuộc tiếp xúc giữa đại diện hai nước.

Ông Ouahbi cho biết Maroc theo đuổi một chiến lược dài hạn nhằm giành lại những vùng lãnh thổ mà Rabat coi là thuộc về mình thông qua đối thoại.

Bộ trưởng Maroc đồng thời kêu gọi hồi hương những trẻ vị thành niên Maroc không có người đi cùng đang được bố trí tại các trung tâm ở Tây Ban Nha, cho rằng phía Tây Ban Nha cũng có trách nhiệm trong việc giải quyết vấn đề này.

Ceuta và Melilla nằm trên bờ biển Bắc Phi nhưng thuộc quyền quản lý của Tây Ban Nha. Ceuta trở thành lãnh thổ dưới chủ quyền Tây Ban Nha từ năm 1580 trong thời kỳ Liên minh Iberia, trong khi Melilla nằm dưới sự kiểm soát của Vương quốc Castile từ năm 1497.

Những tuyên bố mới từ phía Maroc cho thấy vấn đề Ceuta và Melilla tiếp tục là điểm nhạy cảm trong quan hệ với Tây Ban Nha, đặc biệt trong bối cảnh căng thẳng liên quan đến di cư tại khu vực biên giới gia tăng.