03:08 24/03/2026

'Mảnh đất màu mỡ' để các dịch bệnh lây lan mùa nồm ẩm

Thời tiết giao mùa, nồm ẩm là điều kiện để các loại virus, vi khuẩn, nấm mốc phát sinh, biến môi trường sống thành một "ổ bệnh" tấn công sức khỏe con người.

Chú thích ảnh
Bệnh nhi đến khám tại Bệnh viện Nhi Hà Nội.

Nhiều dịch bệnh dễ bùng phát

Những tuần gần đây, một số dịch bệnh bắt đầu vào mùa như sởi, bệnh do virus hợp bào hô hấp (RSV), tay chân miệng…

Tại Bệnh viện Nhi Hà Nội, số ca nhập viện do nhiễm virus hợp bào hô hấp (RSV) đang có xu hướng tăng lên; trong tuần vừa qua số lượng trẻ đến khám, nhập viện, phát hiện mắc bệnh do virus RSV đã tăng hơn 50% so với tuần trước đó; số bệnh nhân nhập viện, chuyển nặng cũng tăng lên rõ rệt với các ca viêm tiểu phế quản và viêm phổi ở trẻ nhỏ, đặc biệt ở trẻ dưới 2 tuổi.

TS.BS Ninh Quốc Đạt, Trưởng khoa Hô hấp, Bệnh viện Nhi Hà Nội cho biết: Virus RSV lưu hành quanh năm, nhưng số ca bệnh thường trội lên vào thời điểm giao mùa thu đông, xuân hè. Hiện nay đang là thời điểm cao điểm của bệnh do virus RSV trong năm.

Trong tuần gần đây, Hà Nội cũng ghi nhận trên 130 ca mắc tay chân miệng/tuần; hàng chục ca mắc sởi vẫn được ghi nhận rải rác…

Theo các bác sĩ, hiện miền Bắc bước vào giai đoạn giao mùa, nhiệt đột thay đổi thất thường với hiện tượng nồm ẩm xuất hiện như một "đặc sản". Với độ ẩm không khí thường xuyên duy trì ở mức trên 80% , không chỉ gây bất tiện trong sinh hoạt mà còn tiềm ẩn những nguy cơ rất lớn với sức khỏe con người. Đây chính là thời điểm các loại virus, vi khuẩn và nấm mốc sinh sôi, biến chính môi trường sống thành một "ổ bệnh" tấn công vào hệ miễn dịch của cộng đồng, đặc biệt là trẻ nhỏ và người cao tuổi.

BS. Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam cảnh báo: Trong giai đoạn giao mùa, khi không khí ẩm, nồm, người dân dễ bị suy giảm miễn dịch, lại thêm nhiều hoạt động lễ hội, học sinh đi học trở lại… việc tụ tập đông người khiến nguy cơ lây nhiễm các dịch bệnh tăng cao.

Các bệnh truyền nhiễm phổ biến trong mùa này ở Hà Nội bao gồm: Cúm mùa, viêm mũi họng, viêm phế quản, viêm phổi do virus hô hấp; tay chân miệng, sởi, thủy đậu, viêm não màng não, và các bệnh do vi khuẩn như viêm phổi, viêm tai giữa, viêm xoang… Trẻ nhỏ, đặc biệt dưới 5 tuổi, là nhóm dễ mắc bệnh hơn cả do hệ miễn dịch của trẻ chưa trưởng thành, phản ứng với virus, vi khuẩn mạnh, nên dễ sốt cao, co giật, khó thở, suy hô hấp, viêm phổi nặng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Bên cạnh đó, không khí ẩm khiến da luôn ẩm ướt, mồ hôi không bốc hơi, quần áo, giày dép, chăn chiếu không khô hoàn toàn tạo môi trường lý tưởng cho nấm mốc và vi khuẩn phát triển gây ra các bệnh: Nấm da, viêm da tiếp xúc, chàm, viêm da cơ địa…

BS. Nguyễn Thị Kim Dung, Bệnh viện đa khoa Xanh Pôn giải thích: Không khí ẩm ướt khiến niêm mạc mũi họng của trẻ luôn trong tình trạng ẩm, từ đó làm giảm khả năng bảo vệ tự nhiên của cơ thể. Khi hàng rào bảo vệ này suy yếu, các tác nhân gây bệnh dễ dàng bám dính và xâm nhập sâu vào đường thở. Hệ quả tất yếu là sự gia tăng rõ rệt của các bệnh lý như viêm mũi họng, viêm phế quản, viêm tiểu phế quản và hen suyễn.

Điều đáng chú ý là trong các gia đình, nấm mốc xuất hiện trên tường, trần nhà; nhất là trong đồ chơi như thú nhồi bông và đồ chơi của trẻ là yếu tố nguy cơ hàng đầu gây dị ứng hô hấp và khởi phát các cơn hen cấp.

Các bệnh như tay chân miệng, sởi, và thủy đậu cũng có xu hướng gia tăng trong giai đoạn này do virus gây bệnh có thể sống rất lâu trong môi trường ẩm ướt, trên sàn nhà và đồ chơi trẻ em; các virus này lại vô cùng dễ dàng lây lan qua đường hô hấp.

Giữ nhà ở khô thoáng và miễn dịch chủ động

Theo BS. Nguyễn Thị Kim Dung, việc chủ động phòng bệnh được xem là biện pháp hiệu quả và cần được chú ý. Các gia đình cần nghiêm túc thực hiện nguyên tắc “3 không" để đảm bảo vệ sinh phòng bệnh trong thời tiết như hiện nay: Không mở cửa khi độ ẩm ngoài trời cao, nhiều người có thói quen mở cửa cho thoáng, nhưng hành động này vô tình đưa thêm hơi ẩm vào nhà; đóng kín các cửa sổ và cửa ra vào để giữ môi trường bên trong khô ráo nhất có thể; không để nhà ẩm ướt, việc sử dụng máy hút ẩm hoặc bật điều hòa ở chế độ làm khô là vô cùng cần thiết để duy trì độ ẩm lý tưởng (trong khoảng 40–60%). Đặc biệt, người dân không lau nhà ướt, cần lau bằng khăn khô; sấy quần áo khô hoàn toàn trước khi mặc cho trẻ, tránh hơi ẩm thấm ngược vào cơ thể.

Người dân cũng chú ý việc đảm bảo hệ miễn dịch thật tốt bằng chế độ dinh dưỡng hợp lý: Trẻ em và người lớn cần được bổ sung đầy đủ Vitamin C, kẽm từ rau xanh, trái cây để tăng cường sức đề kháng. Lưu ý, việc uống đủ nước ấm hàng ngày không chỉ giúp giữ ẩm niêm mạc họng mà còn hỗ trợ làm loãng đờm, giúp đường thở thông thoáng hơn.

Cha mẹ cần chú ý việc vệ sinh mũi họng hằng ngày cho trẻ bằng nước muối sinh lý ấm và giữ ấm các vị trí quan trọng như cổ, ngực, bàn chân… của trẻ.

Bên cạnh thực hiện các biện pháp phòng bệnh, cần tiêm đủ mũi vaccine với các bệnh truyền nhiễm đã có vaccine chính là vũ khí quan trọng để phòng bệnh. Việc tiêm phòng đầy đủ các loại vaccine như cúm mùa, phế cầu, sởi, thủy đậu và vaccine phối hợp 6 trong 1 là cách tốt nhất để giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế các biến chứng nặng. Đặc biệt, vaccine cúm mùa cần được tiêm nhắc lại hàng năm, nhất là đối với các nhóm đối tượng yếu thế như người cao tuổi, trẻ em và phụ nữ mang thai.

Đặc biệt, cha mẹ cũng cần đặc biệt lưu ý đến các triệu chứng mắc bệnh của trẻ để đưa trẻ đi khám kịp thời. Những biểu hiện như: Sốt nhẹ kéo dài, ho, khàn tiếng, hay nặng hơn là thở khò khè, co kéo cơ liên sườn, tím tái… là những tín hiệu nguy hiểm khi trẻ mắc các bệnh truyền nhiễm.

Tạ Nguyên/Báo Tin tức và Dân tộc