Thông báo của Văn phòng Thủ tướng Malaysia nêu rõ lệnh tình trạng khẩn cấp được áp dụng trên toàn địa phận Serian, nơi Chỉ số ô nhiễm không khí (API) vượt ngưỡng nghiêm trọng 500, có thời điểm lên tới 519 trong ngày 4/9. Theo quy định của Malaysia, API trên 300 được xếp vào mức nguy hiểm, trong khi mức trên 500 có thể dẫn tới việc xem xét ban bố tình trạng khẩn cấp tại địa phương. Do đó, 647 trường học tại Serian sẽ đóng cửa từ ngày 7/9 đến ít nhất hết tuần sau. Các cơ quan nhà nước và tư nhân tại thị trấn Serian cũng tạm ngừng hoạt động, ngoại trừ các dịch vụ thiết yếu.

Nhà chức trách Sarawak đồng thời kéo dài công tác tạo mưa nhân tạo đến ít nhất ngày 7/9 nhằm cải thiện chất lượng không khí. Hoạt động này được triển khai từ ngày 3/9, với các máy bay của Không quân Hoàng gia Malaysia tiến hành rải vật liệu tạo mưa tại những khu vực có điều kiện thuận lợi. Nhà chức trách cho biết đợt tạo mưa ngày 3/9 đã tạo được mưa tại khu vực Batang Ai.

Chủ tịch Ủy ban Quản lý thiên tai Sarawak Douglas Uggah Embas nhấn mạnh tình trạng khẩn cấp chỉ áp dụng tại Serian, không mở rộng trên toàn bang. Ông kêu gọi người dân hạn chế hoạt động ngoài trời, tránh vận động gắng sức và đeo khẩu trang khi buộc phải ra ngoài, đồng thời đặc biệt lưu ý bảo vệ trẻ em, người cao tuổi và những người dễ bị ảnh hưởng bởi khói mù.

Trong khi Malaysia khẩn trương ứng phó tình trạng ô nhiễm không khí, Indonesia đang tăng cường các biện pháp dập cháy và phòng ngừa cháy rừng, cháy đất tại nhiều địa phương trên đảo Sumatra và Kalimantan.

Theo phóng viên TTXVN tại Indonesia, tại Tây Kalimantan, đến ngày 3/9 ghi nhận 61 điểm cháy, với tổng diện tích bị ảnh hưởng khoảng 802,17 ha, trong đó khoảng 432 ha đã được dập tắt. Tại Nam Kalimantan, diện tích bị ảnh hưởng khoảng 301,65 ha, trong khi tại Jambi, diện tích đất bị cháy lũy kế đến ngày 3/9 lên tới gần 1.900 ha.

Các lực lượng chức năng Indonesia đang kết hợp chữa cháy trên mặt đất với các hoạt động ứng phó trên không. Riêng tại Jambi, trong 7 ngày cao điểm gần đây, lực lượng chức năng đã thực hiện 8 chuyến bay với tổng thời gian hơn 15 giờ, sử dụng 8.000 kg muối natri clorua (NaCl) để hỗ trợ tạo mưa. Tuy nhiên, điều kiện thời tiết tiếp tục gây khó khăn cho hoạt động này. Tại những khu vực khó tiếp cận, trực thăng được sử dụng để thả nước, trong khi các tuyến ngăn lửa được thiết lập và những khu vực bị ảnh hưởng được làm mát.

Theo Cơ quan Phòng chống thiên tai quốc gia Indonesia (BNPB), cháy trên đất than bùn đặc biệt khó xử lý do lửa có thể âm ỉ dưới lòng đất và bùng phát trở lại sau khi phần cháy trên bề mặt đã được dập tắt. Tại một số khu vực ở Kalimantan, BNPB đã sử dụng thiết bị cảm biến nhiệt để phát hiện các điểm nóng không thể quan sát bằng mắt thường, đồng thời thử nghiệm đưa chất hoạt động bề mặt vào đất nhằm giúp nước thấm sâu hơn.

Bên cạnh công tác chữa cháy, Indonesia tăng cường các biện pháp phòng ngừa, trong đó tập trung tuyên truyền để người dân không đốt rác, kiểm soát việc đốt thực bì, đồng thời tập huấn cho lực lượng tình nguyện và bổ sung máy bơm, giếng nước cùng các phương tiện chữa cháy. Chính quyền nhấn mạnh sự phối hợp giữa các bộ, ngành, cảnh sát, quân đội, tình nguyện viên và người dân có vai trò  quan trọng trong kiểm soát cháy rừng và đất.

Lực lượng cảnh sát Indonesia cũng tiếp tục điều tra nguyên nhân và trách nhiệm liên quan các vụ cháy. Theo Cục Điều tra tội phạm đặc biệt thuộc Cơ quan Điều tra Hình sự Cảnh sát quốc gia Indonesia, từ đầu năm đến nay, cảnh sát đã xác định 112 nghi phạm liên quan các vụ cháy rừng và đất tại nhiều địa phương. Các vụ việc có thể được xử lý theo nhiều quy định pháp luật, gồm Luật Lâm nghiệp, Luật Bảo vệ và quản lý môi trường, Luật Đồn điền, Luật Bảo tồn tài nguyên thiên nhiên và hệ sinh thái, cùng Bộ luật Hình sự Indonesia.

Trong một diễn biến liên quan, Indonesia ngày 4/9 tạm thời đóng cửa Khu du lịch thiên nhiên miệng núi lửa Ijen tại tỉnh Đông Java do cháy rừng và đất lan tới khu vực gần tuyến đường leo núi. Cơ quan Bảo tồn tài nguyên thiên nhiên Đông Java thông báo dừng toàn bộ hoạt động tham quan tại khu vực Ijen thuộc hai huyện Banyuwangi và Bondowoso cho đến khi có thông báo mới nhằm giảm thiểu rủi ro đối với du khách.

Do địa hình Ijen có nhiều vách dốc và khe sâu, lực lượng chức năng đang phối hợp với chính quyền tỉnh Đông Java xem xét khả năng chữa cháy từ trên không. Khoảng 15 máy bơm áp lực, có tầm phun khoảng 15 mét, đã được chuẩn bị để phục vụ công tác chữa cháy. Trước đó, Bộ Lâm nghiệp Indonesia đã tạm đóng cửa 9 vườn quốc gia và hạn chế tiếp cận một số khu bảo tồn do nguy cơ cao về cháy rừng.