02:19 14/02/2026

Mã Tiểu Dã - chú ngựa 'chữa lành' cho thế hệ trẻ

Những tháng cuối năm 2025, một chú ngựa hoạt hình nhỏ nhắn, thân hình tròn trịa, đôi chân ngắn cũn và đôi mắt luôn rưng rưng nước đã bất ngờ vượt khỏi khuôn khổ của một bức vẽ đơn thuần để trở thành biểu tượng cảm xúc của thế hệ trẻ. Chú ngựa ấy mang tên Mã Tiểu Dã.

Chú thích ảnh
Hình ảnh chú ngựa nhỏ có vẻ ngoài khác hẳn với những chú chiến mã truyền thống.

Chú ngựa nhỏ vừa chạy vừa khóc

Thoạt nhìn, Mã Tiểu Dã không mang dáng dấp của những chiến mã quen thuộc trong văn hóa Á Đông - không oai phong, gai góc, không tung vó, cũng chẳng hào nhoáng. Trái lại, chú ngựa này vừa chạy vừa khóc, dáng vẻ có phần vụng về, thậm chí “thừa cân”. Nhưng chính sự không hoàn hảo ấy lại khiến người xem nhận ra hình ảnh của chính mình: vẫn đi học, đi làm, hoàn thành dự án, chạy đua với thời gian và trách nhiệm, trong khi bên trong là những lo âu, mệt mỏi, có lúc muốn bật khóc.

Mã Tiểu Dã - hay Mǎ Xiǎo Yě theo phiên âm tiếng Trung - được sáng tạo bởi Huang San Shui (Hoàng Tam Thủy), một hoạ sĩ đang làm việc tại Quảng Đông (Trung Quốc). Khi nhân vật này lần đầu xuất hiện trên nền tảng Xiaohongshu vào tháng 6/2025, tác giả chỉ đính kèm một dòng chú thích ngắn gọn: “Tuấn mã tự biết đường còn xa, không cần roi quất cũng tự mình phi nước đại”. Không ai ngờ rằng từ khoảnh khắc đó, Tiểu Dã bắt đầu một hành trình lan tỏa mạnh mẽ trên không gian mạng.

Tên gọi Mǎ Xiǎo Yě mang nhiều lớp nghĩa. Trong tiếng Trung hiện đại, chữ “野” (Yě) không chỉ gợi sự hoang dã theo nghĩa tự nhiên, mà còn hàm ý về tinh thần tự do, không bị trói buộc, dám sống ngoài khuôn mẫu. Vì thế, Mã Tiểu Dã thường được hiểu như hình tượng của một cá thể nhỏ bé nhưng bền bỉ, yếu đuối mà không chịu khuất phục.

Điểm đặc biệt của nhân vật này nằm ở nghịch lý: vừa khóc, vừa chạy. Thông điệp được cộng đồng mạng đúc kết thành một câu nói ngắn gọn: “Bạn có thể khóc, nhưng bạn vẫn phải chạy”. Đó là tinh thần của những người trẻ đang đối diện với áp lực học tập, công việc, các mốc thời gian dồn dập, cảm giác quá tải kéo dài nhưng vẫn không cho phép mình dừng lại.

Trên trang cá nhân của tác giả Huang San Shui, Mã Tiểu Dã luôn mang số 10 trên yên ngựa. Con số ấy không phải để so sánh hơn thua, mà như một lời nhắc nhở: mỗi ngày cố gắng hơn chính mình của hôm qua. Trong những bức vẽ giản dị, Tiểu Dã có thể ngã, có thể khóc, có thể tỏ ra lúng túng, nhưng không bao giờ đứng yên.

Từ nét vẽ hài hước đến biểu tượng xúc cảm

Chỉ trong thời gian ngắn, các bài đăng về Mã Tiểu Dã trên Xiaohongshu và những nền tảng mạng xã hội Trung Quốc đã thu hút hàng trăm nghìn lượt yêu thích. Người dùng chia sẻ bức vẽ kèm theo câu chuyện cá nhân: Áp lực thi cử, thất bại đầu đời, những ngày làm việc vất vả hay cảm giác lạc lõng khi mới bước vào thị trường lao động. Mã Tiểu Dã trở thành một dạng “biểu thị cảm xúc” mới, khi người ta không cần giải thích quá nhiều mà chỉ cần đăng một hình ảnh là đủ.

Chú thích ảnh
Sách ảnh Mã Tiểu Dã xuất bản tháng 1/2026.

Cuối năm 2025, hình ảnh chú ngựa nhỏ bắt đầu xuất hiện rộng rãi trên mạng xã hội Việt Nam. Các fanpage với lượng truy cập lớn nhanh chóng lan truyền nhân vật này, thu hút hàng chục nghìn lượt tương tác. Nhiều bạn trẻ, từ học sinh cuối cấp đến người mới đi làm, tìm thấy sự đồng cảm trong hình ảnh vừa đáng yêu vừa tủi thân ấy. Một nữ sinh cuối cấp tên T.H chia sẻ dưới bài đăng của fanpage Weibo Việt Nam: “Từ khi biết đến Tiểu Dã, mình càng hiểu rằng dù chúng ta có xuất phát điểm ở đâu, nhưng nếu không cố gắng, không phát huy các giá trị bản thân thì mình sẽ chẳng bao giờ chạm tới những khoảnh khắc rực rỡ nhất”.

Hay như một bài chia sẻ bức ảnh Tiểu Dã của tác giả Fuyu, từng biên tập ấn phẩm Trà sữa cho tâm hồn của Hoa Học Trò, chính những trải nghiệm vừa khóc vừa làm theo cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng khi bị giao công việc “khó nhằn” đã giúp tác giả thoát khỏi việc quẩn quanh với kỹ năng viết truyện ngắn mà còn trau dồi thêm kỹ năng biên tập, giúp câu chuyện của chính mình hay hơn và có cao trào hơn.

Không dừng lại ở không gian mạng, Mã Tiểu Dã dần bước vào đời sống thường nhật. Những món đồ lưu niệm như thú nhồi bông, móc khóa len mang hình chú ngựa nhỏ xuất hiện ngày càng nhiều. Đầu năm 2026, một cuốn sách tranh mang tên “Mã Tiểu Dã Vừa Chạy Vừa Khóc” do nhà xuất bản Hồng Đức ra mắt, tập hợp khoảng 50 tranh minh họa cùng những dòng suy ngẫm về hành trình trưởng thành, thất bại và nỗ lực.

Chú thích ảnh
Móc chìa khoá và thú nhồi bông hình Mã Tiểu Dã “hot” trong giới trẻ. Ảnh: sunwolf

Dù mang vẻ ngoài dễ thương, Mã Tiểu Dã không cổ vũ cho sự buông xuôi hay than thở. Ngược lại, nhân vật này nhấn mạnh một tinh thần rất thực tế: Chấp nhận sự yếu đuối như một phần của hành trình, nhưng không lấy đó làm lý do để dừng bước. Những câu nói truyền động lực của Tiểu Dã như “Đứng yên thì chẳng có gì thay đổi” hay “Một chú ngựa hoang không chờ tỏa sáng, mà lao lên để tự mình thắp sáng thế giới” được chia sẻ như lời tự nhắc nhở trong những giai đoạn khó khăn.

Hình ảnh Mã Tiểu Dã gợi mở một cách nhìn khác về biểu tượng con ngựa trong đời sống đương đại. Đó là con ngựa của những hành trình dài, nơi mỗi bước chạy đều cần đến sự kiên trì và thậm chí là nước mắt.

Bảo Hà/Báo Tin tức và Dân tộc